Περιηγήσεις

Μια κολυμβήθρα ασήκωτη, κατασκευασμένη από πέτρα, μια χρυσοκέντητη εικόνα του επιταφίου, ηλικίας τουλάχιστον 700 ετών, μία μεγάλων διαστάσεων εικόνα με θέμα τη Δευτέρα Παρουσία, ένα ευαγγέλιο του 1840 με ασημένια εξώφυλλα, και πολλές παλιές εικόνες των οποίων οι αναγραφές είναι σε κυριλλική γραφή (κάτι που παραπέμπει σε Βούλγαρους αγιογράφους), περιλαμβάνονται στα πολύτιμα κειμήλια που φιλοξενεί στο εσωτερικό του ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδος, στο Κάτω Θεοδωράκι του Κιλκίς. Ένας ιδιαίτερα όμορφος ναός που κατασκευάστηκε το 1804 και από το 1983 έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο. Αυτό που επιθυμούν οι άνθρωποι του χωριού που τον προσέχουν είναι να αναδειχτεί η σπουδαιότητά του και να ενταχθεί στον χάρτη του θρησκευτικού τουρισμού.

Το Κάτω Θεοδωράκι είναι ο τόπος καταγωγής του αείμνηστου ζωγράφου και λογοτέχνη Κώστα Λαχά (Λαχανίδη), του ανθρώπου με το ψηλό καπέλο και τη γκρίζα γενειάδα, όπως και του αείμνηστου επιχειρηματία, ιδιοκτήτη τηλεοπτικού σταθμού και γνωστής αλυσίδας Super Market, Βασίλη Χειμωνίδη.

Ο πρώτος εκ των δύο, ο οποίος έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στη Θεσσαλονίκη, δεν παρέλειπε να αναφέρεται με κάθε ευκαιρία στον τόπο καταγωγής του, ενώ σε συνεντεύξεις του είχε παραδεχτεί πως κάποιες επιρροές στη ζωγραφική και το μετέπειτα ενδιαφέρον του για την βυζαντινή τέχνη, τις δέχτηκε από τις εικόνες που έβλεπε στην εκκλησία του χωριού του, την Αγία Τριάδα.

Η παλαιότερη εκκλησία του Κιλκίς

“Η εκκλησία της Αγίας Τριάδος είναι τρίκλιτη βασιλική. Είναι η παλαιότερη σε λειτουργία εκκλησία του νομού Κιλκίς και μία από τις παλαιότερες της χώρας”, επισημαίνει ο “ξεναγός” μας και ιδιοκτήτης καφεψητοπωλείου στην πλατεία του χωριού, Κώστας Πατράλης. Όπως λέει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα περισσότερα από τα κειμήλια που βρίσκονται στον ναό μεταφέρθηκαν το 1922 από πρόσφυγες που έφτασαν στην περιοχή από τον Πόντο. “Ακόμη δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τη δύναμη και την πίστη εκείνων των ανθρώπων. Είναι αξιοθαύμαστο αυτό που κατάφεραν και μέσα σε τόσο αντίξοες συνθήκες κουβάλησαν από τις πατρίδες τόσο μεγάλα και βαριά κειμήλια” λέει με θαυμασμό και συγκίνηση.

Δείχνοντάς μας την κολυμβήθρα, αναφέρει πως σ΄αυτήν γινόντουσαν βαφτίσεις μέχρι και τη δεκαετία του ’60 και μάλιστα στο ίδιο σημείο που βρίσκεται μέχρι σήμερα, καθώς ήταν πολύ βαριά για να την μετακινούν. Η κολυμβήθρα βρίσκεται περίπου στη μέση της δεξιάς πλευράς του ναού, μπροστά από μια σχετικά μικρή ξύλινη πόρτα βάρους 350 κιλών, βαμμένη εσωτερικά με γαλάζια λαδομπογιά. “Την λέμε “αγιορείτικη πόρτα” γιατί μοιάζει με αυτές του Αγίου Όρους”, εξηγεί και με την αφορμή αυτή, ξεδιπλώνει μια πονεμένη πλευρά σχετικά με τη συντήρηση του ναού και των αντικειμένων που βρίσκονται εντός του. «Στην ανακαίνιση του ναού που έγινε το 1978, δηλαδή λίγα χρόνια πριν την ανακήρυξή του σε διατηρητέο μνημείο, οι άνθρωποι που ενεπλάκησαν, προφανώς από άγνοια, άρχισαν να βάφουν ό,τι βάφεται», λέει. «Έτσι έβαψαν την “αγιορείτικη πόρτα”, έβαψαν τοίχους και κολώνες, όπως έβαψαν και τα στασίδια του ναού, για να τα σώσουν από τον… σκόρο. Μόνο που τα στασίδια έχουν την ίδια ηλικία με τον ναό και, όπως καταλαβαίνετε, θα έπρεπε να τύχουν άλλης περιποίησης», σχολιάζει ο κ.Πατράλης. Θυμάται πως τα μέλη της επιτροπής της 3ης εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων που ήρθαν το 1982 με πρωτοβουλία του Κώστα Λαχά για αυτοψία στον ναό, μίλησαν για… «έγκλημα»!

Θύματα των βαφέων όμως έπεσαν και πολλές αγιογραφίες που κοσμούσαν τους τοίχους και τις κολώνες του ναού. Σοβάς και ασβέστης “έθαψαν” από κάτω τους ανεκτίμητα έργα. «Οι άνθρωποι δεν ξέρανε και, με τα χρόνια, θέλοντας να την περιποιηθούν πήγαν και την ασβέστωσαν όλη», σχολιάζει ο “ξεναγός” μας και συμπληρώνει «Τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες να απομακρυνθεί ο ασβέστης και να αποκαλυφθούν οι αγιογραφίες, αλλά αυτό κοστίζει πολλά. Τώρα γίνονται κάποιες ενέργειες για να ενταχθεί το έργο σε κάποιο πρόγραμμα ΕΣΠΑ. Υπολογίζεται ότι απαιτείται ένα κονδύλι της τάξης των 30.000 ευρώ».

Χρυσοκέντητος Επιτάφιος

Και η ξενάγηση στο χώρο συνεχίζεται. Δεν ξέρουμε τι να πρωτοσημειώσουμε. Είναι τόσοι πολλοί οι «θησαυροί» του ναού και τόσα πολλά αυτά που έχει να πει ο κ.Πατράλης, δείγμα της αγάπης που τρέφει για την εκκλησία και το χωριό του, για τον τόπο του. Στις πολύτιμες εικόνες που φιλοξενεί ο ναός της Αγίας Τριάδος περιλαμβάνεται και ο χρυσοκέντητος στο χέρι επιτάφιος που έφεραν το ΄22 οι πρόσφυγες από το Σταυρίν του Πόντου. «Κι αυτοί», όπως θυμάται να του λένε οι παλαιότεροι, «το είχαν κληρονομήσει από τους δικούς τους παππούδες». Είναι κρεμασμένος στον αριστερό τοίχο του ναού, από τη μεριά των γυναικών. Υπολογίζεται πως είναι τουλάχιστον 700 ετών.

Η Δευτέρα Παρουσία

Δεξιά μπαίνοντας στον ναό ο επισκέπτης βλέπει μια μεγάλη και εντυπωσιακή ζωγραφιά με θέμα τη Δευτέρα Παρουσία. «Καθηγητής πανεπιστημίου που επισκέφθηκε πριν χρόνια τον ναό, μας είπε πως όμοιά της δεν υπάρχει πουθενά», λέει ο κ.Πατράλης. Ο ίδιος καθηγητής τους είχε πει πως «υπάρχει μία, όμως πολύ μικρότερου μεγέθους, σε μοναστήρι της Ρωσίας».

Η μόνη παρέμβαση που έγινε στην εικόνα, σύμφωνα με τον κ.Πατράλη είναι ότι η κόκκινη φλόγα που υπάρχει περίπου στο μέσο αυτής έχει φρεσκαριστεί από τους αγιογράφους. Αυτός είναι ο λόγος που το χρώμα της φαίνεται πιο έντονο απ΄ ό,τι τα άλλα.

«Ήταν κατάμαυρη η εικόνα όταν αποφάσισαν να την καθαρίσουν. Όταν την πήραν ήμουν πιτσιρικάς, 5-6 χρονών. Την πακετάρισαν, την σφράγισαν με βουλοκέρι και την πήρανε με τη συνοδεία της αστυνομίας», θυμάται ο κ.Πατράλης.

Όπου κι αν στρέψει το βλέμμα του, ό,τι και να δει, κάτι έχει να μας πει. Έτσι μαθαίνουμε πως:

1. Ο ναός χτίστηκε το 1804 αλλά το τέμπλο το 1807 και το καμπαναριό το 1817.

2. Οι σκάλες που κατεβαίνεις για να εισέρθεις στον ναό κατασκευάστηκαν αργότερα κι αυτό γιατί οι Βούλγαροι έμπαιναν στην εκκλησία με τα άλογά τους και δημιουργούσαν προβλήματα. Έτσι οι ντόπιοι αντικατέστησαν την κεκλιμένη ράμπα που υπήρχε μέχρι τότε με σκάλες, ώστε να μην μπορούν να κατεβαίνουν τ΄ άλογα.

3. Συνολικά 15 εικόνες της εκκλησίας είναι κυριλλικής γραφής.

4. Οι βουλγάρικες εικόνες είναι τελείως διαφορετικής τεχνοτροπίας. Ανάμεσά τους είναι δύο εικόνες, τοποθετημένες ψηλά στο τέμπλο. Είναι “Η ανάσταση” και “Η προδοσία του Ιούδα». Οι συγκεκριμένες εικόνες έχουν γίνει από Βούλγαρο καλλιτέχνη. Είναι εμφανείς οι διαφορές στη μορφή που έχουν οι άγιοι στις εικόνες αυτές.

5. Ο ναός είχε γυναικωνίτη αλλά τον γκρέμισαν το 1960 γιατί είχαν αρχίσει να σαπίσουν τα σανίδια και υπήρχε κίνδυνος κατάρρευσης και τραυματισμών.

6. Λίγα χρόνια μετά την κατασκευή του και για περίπου 50 χρόνια ο ναός λειτούργησε ως μοναστήρι (1820-1870)

7. Ο ναός έχει τρομερή ακουστικότητα γιατί μέσα στους τοίχους του έχουν τοποθετηθεί σπασμένα πλιθιά κι αυτά, όπως λέει ο κ.Πατράλης, βοηθούν στην καλύτερη μεταφορά του ήχου. Σύμφωνα με τον ίδιο: «Όταν ψάλλουν οι ιερείς χωρίς μικρόφωνο ο ήχος είναι υπέροχος. Λες και βρίσκεσαι σε θέατρο!»

8. Υπάρχει φωτογραφία του 1915 που βρέθηκε σε μουσείο του Παρισιού και δείχνει, στο βάθος την εκκλησία του χωριού και μπροστά Γάλλους στρατιώτες που ήρθαν στην περιοχή ως ειρηνευτική δύναμη για να φύγουν οι Βούλγαροι. Αντίγραφο της φωτογραφίας κρέμεται στο καφενείο της πλατείας.

Φύλαξη

Με τόσους πολύτιμους θησαυρούς εύλογα αναρωτιέται κανείς: Πως φυλάσσονται τόσα πολλά και σπάνια κειμήλια; Όπως φαίνεται, όμως, έχουσιν γνώσιν οι φύλακες! Η ασφάλειά τους στηρίζεται σε σύγχρονα συστήματα συναγερμού αλλά και στο προσωπικό ενδιαφέρον του κάθε συγχωριανού. «Καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί είμαστε οι φύλακες της εκκλησίας μας!» λέει ο κ.Πατράλης, καθώς σβήνει τα φώτα του ναού.

Η ξενάγηση ολοκληρώθηκε!

Παραλειπόμενα: Σε συζήτηση που ακολούθησε στην πλατεία του χωριού, έγινε γνωστό ότι η αμέσως νεότερη της Αγίας Τριάδας εκκλησία του Νομού Κιλκίς είναι του Άϊ-Γιώργη. Λειτουργεί από το 1817!

Λίγα στοιχεία για το Κάτω Θεοδωράκι

Το χωριό βρίσκεται κοντά στα σύνορα του Νομού Κιλκίς με τον Νομό Σερρών. Μαζί με το Άνω Θεοδωράκι αποτελούν την τοπική κοινότητα Κάτω Θεοδωρακίου. Υπάγεται στη δημοτική ενότητα Κρουσσών του Δήμου Κιλκίς. Απέχει 75 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και 25 από την πόλη του Κιλκίς. Μετά τους Βαλκανικούς πολέμους και την ανταλλαγή πληθυσμών εγκαταστάθηκαν εκεί 104 προσφυγικές οικογένειες από περιοχές του Πόντου. Σήμερα οι μόνιμοι κάτοικοι υπολογίζονται σε περίπου 60 τον χειμώνα, αριθμός που το καλοκαίρι αυξάνεται σε 150. Οι περισσότεροι είναι συνταξιούχοι του ΟΓΑ. Ελάχιστοι ασχολούνται ακόμη με τη γεωργία. Από το 2009 ο κεντρικός δρόμος του χωριού ονομάζεται: «Οδός Κώστα Λαχά» και η κεντρική πλατεία: «Πλατεία Βασίλη Χειμωνίδη».

Φως σε ένα από τα πιο σημαντικά ναυάγια που «φιλοξενούνται» στον βυθό του Αιγαίου έριξε η έρευνα, καθώς ταυτοποιήθηκε ο «Αφρικανός Μαρκήσιος» (AFRICAN MARQUIS), ένα εξαιρετικά σπάνιο «καναδέζικο liberty», που κείτεται στα νερά της βραχονησίδας Πλάτη, στα νοτιοδυτικά Δωδεκάνησα, από το 1958.

Όπως σημειώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο ερευνητής Κώστας Θωκταρίδης, πρόκειται για ένα ανεκτίμητης αξίας ναυάγιο καθώς πλέον δεν διασώζεται κανένα από τα 356 πλοία αυτού του τύπου που ναυπηγήθηκαν στον Καναδά κατά τη διάρκεια του πολέμου. «Τα Liberty, καναδέζικα ή αμερικάνικα, ουσιαστικά έκριναν την έκβαση της μάχης για την τροφοδοσία της Μεγάλης Βρετανίας δια θαλάσσης» προσθέτει ίδιος.

   Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Αν έπιανε κανείς το νήμα της ιστορίας, θα ξεκινούσε από το γεγονός ότι οι μεγάλες απώλειες εμπορικών πλοίων που προκαλούσαν τα γερμανικά υποβρύχια είχαν γύρει την πλάστιγγα στην μεριά του Άξονα θέτοντας σε κίνδυνο την έκβαση της Μάχης του Ατλαντικού. Έτσι η βρετανική κυβέρνηση προχώρησε το 1940 στην ναυπήγηση φορτηγών πλοίων ενός τύπου βασισμένου στο προπολεμικό σχέδιο «North Sands». Αυτό επιλέχθηκε καθώς ήταν απλό, οικονομικό και ταυτόχρονα με μεγάλη μεταφορική ικανότητα επιτρέποντας τη μεταφορά φορτίου 10.000 τόνων. Χρησιμοποιώντας το ναυπηγικό σχέδιο των «North Sands», ναυπηγήθηκαν στον Καναδά 204 εμπορικά πλοία για λογαριασμό του Βρετανικού Υπουργείου Πολεμικών Μεταφορών, στα οποία δόθηκαν ονόματα με το πρόθεμα «Fort», καθώς και 21 βοηθητικά στόλου. Επιπλέον 135 πλοία του ιδίου τύπου ναυπηγήθηκαν για λογαριασμό της Καναδικής κυβέρνησης στα οποία δόθηκαν ονόματα με το πρόθεμα «Park».

Το σχέδιο «North Sands» κατόπιν χρησιμοποιήθηκε από τις ΗΠΑ σε μια πιο βελτιωμένη μορφή για τις ανάγκες του δικού τους ναυπηγικού προγράμματος. Συνολικά ολοκληρωθήκαν 2.710 πλοία τύπου EC2-S-C1 που έμειναν γνωστά ως Liberty. Οπτικά, η βασική διαφοροποίηση τους ήταν στη διάταξη του κομοδέσιου τους που ήταν σε μια ενιαία δομή, ενώ στα καναδέζικα πλοία και στα Ocean ένα επιπλέον αμπάρι χώριζε τη γέφυρα από το υπόλοιπο κομοδέσιο.

   Τα Liberty στην Ελλάδα

Από τα καναδέζικης ναυπήγησης πλοία τύπου Fort και Park τα τριάντα ένα απολέσθηκαν από πολεμικές αιτίες και τέσσερα ακόμη σε ναυτικά ατυχήματα. Μετά το τέλος του πολέμου τα «επί δανεισμό» πλοία επιστράφηκαν από τη Βρετανία στις ΗΠΑ και τον Καναδά και εκποιήθηκαν σε ιδιώτες εφοπλιστές προκειμένου να αναπληρώσουν κάποιες από τις απώλειες που είχαν υποστεί στα έξι χρόνια του πολέμου. Περί τα πενήντα τέσσερα από τα Fort και περί τα εβδομήντα από τα Park, περιήλθαν σταδιακά σε Έλληνες εφοπλιστές και έμειναν γνωστά ως «καναδέζικα λίμπερτυ». Εφοπλιστικοί οίκοι όπως των Ρεθύμνη & Κουλουκουντή, Λύρα, Λαιμού, Γουλανδρή, Πατέρα και Λύρα απέκτησαν αρκετά από τα καναδέζικα πλοία αναγνωρίζοντας επιτυχώς τις δυνατότητες επικερδούς εκμετάλλευσης τους. Το AFRICAN MARQUIS είναι το μοναδικό από αυτά που βυθίστηκε στην ελληνική επικράτεια.

   Το African Marquis

Το AFRICAN MARQUIS είχε ναυπηγηθεί το 1943 στο Vancouver ως FORT GLENORA. Το διαστάσεων 134,1 x 17,4 μέτρων σκάφος διέθετε πριτσινωτό κύτος και τρεις λέβητες που έκαιγαν κάρβουνο. Ως FORT GLENORA συμμετείχε κατά τη διάρκεια του πολέμου σε πενήντα τέσσερις νηοπομπές. Τον Ιούνιο του 1943 πραγματοποίησε τον πρώτο του υπερατλαντικό διάπλου, από την Νέα Υόρκη στο Λίβερπουλ και από εκεί μετέβη στο Γιβραλτάρ και το Πορτ Σάιδ. Συνέχισε να συμμετέχει σε νηοπομπές μεταξύ Βρετανίας, Μεσογείου, βόρειας Αφρικής και ανατολικών ακτών των ΗΠΑ, μέχρι το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που το βρήκε στην Ινδία.

Το 1950 εκποιήθηκε και περιήλθε στην N.G.Kyriakides Shipping Co. Ltd. με έδρα το Λονδίνο και μετονομάστηκε GEORGE K. Προτού ξεκινήσει τα ταξίδια του, το σκάφος στάλθηκε στα ναυπηγεία όπου μετατράπηκε για να καίει πετρέλαιο στους λέβητες του. Το 1956 το σκάφος ύψωσε σημαία Λιβερίας κατόπιν πώλησης του στην ιταλικών συμφερόντων West Africa Navigation Ltd. και μετονομάστηκε AFRICAN MARQUIS. Στις 25 Φεβρουαρίου 1958 βυθίστηκε στη νησίδα Πλατή, ενώ μετέφερε μετάλλευμα από τη Μόρφου της Κύπρου στο Αμβούργο. Την επομένη ημέρα το πλοίο έσπασε σε δυο τμήματα και βυθίστηκε, οπότε εγκαταλείφθηκε ως τεκμαρτή κατασκευαστική απώλεια.

Το πολύτιμο φορτίο του ανελκύστηκε από την εταιρία ναυαγιαιρεσιών των αδελφών Ξηραδάκη. Δυο δύτες που συμμετείχαν στις εργασίες ήταν οι αδελφοί Θεόφιλος και Νικήτας Κλήμης, ένα δυναμικό δίδυμο που είχε στον απολογισμό του την ανέλκυση δεκάδων ναυαγίων. Ο ίδιος θα ανέφερε ότι τα κουβούσια των αμπαριών βρίσκονταν στα 20-22 μέτρα βάθους και πως είχε χρειαστεί να κοπούν τμήματα που εμπόδιζαν στην ανέλκυση του φορτίου χαλκού, το οποίο κατόπιν μεταφέρθηκε στα Πηγάδια της Καρπάθου.

   Στον βυθό του Αιγαίου

«Το βυθισμένο AFRICAN MARQUIS μήκους 134 μέτρων ξεπροβάλλει από τα 32 μέτρα βάθος εντυπωσιάζοντας τον δύτη με τον όγκο του. Παρατηρώντας προσεκτικά κάποιος θα διαπιστώσει ότι τα ελάσματα είναι πριτσινωτά στο κύτος. Η πλώρη προκαλεί δέος καθώς ακουμπάει με έμπλωρη κλίση στον βυθό, ενώ η καδένα της άγκυρας κρέμεται στο κατάστρωμα» λέει ο Κώστας Θωκταρίδης ο οποίος, εκτός επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Planet Blue, πραγματοποίησε την ιστορική και αρχειακή έρευνα μαζί με τον Άρη Μπιλάλη.

«Μεγάλο μέρος του κύτους έχει καταπέσει στο βυθό και ανάμεσα στην πλώρη και το κομοδεσίου βρίσκονται διάσπαρτες λαμαρίνες, και σωληνώσεις από το άλλοτε δίκτυο ατμού. Η πρύμνη του ναυαγίου είναι ανεστραμμένη με το κατάστρωμα να ακουμπάει το βυθό. Η προπέλα δεν βρίσκεται στη θέση τους μιας και η υψηλή αξία της την κατέστησε έναν από τους πρώτους στόχους των ανελκυστών» προσθέτει ακόμη. Όσο για το θέαμα, κάθε άλλο παρά αδιάφορο μπορεί να αφήσει τον επισκέπτη: «Ο χώρος του ναυαγίου βρίθει από θαλάσσια ζωή προσφέροντας στον δύτη μια σπάνια καταδυτική εμπειρία με την υποβρύχια ορατότητα να ξεπερνά τα τριάντα μέτρα».

Δ.Π.

*Φωτογραφίες και βίντεο (https://youtu.be/Jy70F0A6WOw) – Πηγή: Αρχείο Κώστα Θωκταρίδη

5401 Το AFRICAN MARQUIS ως πρώην GEORGE K.

5420 Η πλώρη προκαλεί δέος καθώς ακουμπάει με έμπλωρη κλίση στον βυθό, ενώ η καδένα της άγκυρας κρέμεται στο κατάστρωμα.

5367 Σωληνώσεις και βάνες από το άλλοτε δίκτυο ατμού

5339 Ένας από τους γερανούς ακουμπά στο βυθό.

5327 Λεπτομέρεια στην οποία διακρίνεται η στάμπα από το μηχανισμό του τιμονιού εσωτερικά της πρύμνης.

5309 Εσωτερική εικόνα από την πρύμνη του ναυαγίου

5301 & 5303 Η πρύμνη του ναυαγίου είναι ανεστραμμένη με το κατάστρωμα να ακουμπάει το βυθό.

5301 & 5303 Η πρύμνη του ναυαγίου είναι ανεστραμμένη με το κατάστρωμα να ακουμπάει το βυθό.

5327 Λεπτομέρεια στην οποία διακρίνεται η στάμπα από το μηχανισμό του τιμονιού εσωτερικά της πρύμνης.

5223 Η μπανιέρα από την καμπίνα του καπετάνιου.

5195 Η γέφυρα εσωτερικά.

5180 Εσωτερική άποψη από το πλωριό αμπάρι.

5375 Ένας από τους λέβητες

5227 Οπτικά, η βασική διαφοροποίηση τους ήταν στη διάταξη του κομοδέσιου τους που ήταν σε μια ενιαία δομή

«Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου δεν συνδέεται με την παρουσία και τα έργα του Τσάρου Σαμουήλ» που έδρασε στην ευρύτερη περιοχή της Πρέσπας τουλάχιστον για μια δεκαπενταετία.

Αυτή την εκδοχή υποστηρίζουν νεότερα στοιχεία της Αρχαιολογικής έρευνας, που ανακοινώθηκαν στο πρόσφατο Συνέδριο για «το Πολιτιστικό απόθεμα και μνημειακό πλούτο των Πρεσπών» που πραγματοποιήθηκε στο χωριό Λαιμός της Πρέσπας, στο πλαίσιο του διασυνοριακού προγράμματος Interreg – IPA CBC Ελλάδα – Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.

Το έως τώρα αφήγημα θέλει την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου να κτίστηκε μετά το 986 από τον Τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ με σκοπό να στεγάσει το σκήνωμα του Αγίου Αχιλλείου, επισκόπου Λαρίσης, το οποίο είχαν μεταφέρει από τη Λάρισα τα βουλγαρικά στρατεύματα, μετά την ήττα τους από τους Βυζαντινούς στην μάχη του Σπερχειού (996 μ.Χ.) και την κατάληψη της πόλης.

Επίσης ότι ορισμένοι τάφοι και λάρνακες που έχουν βρεθεί εντός του ναού από την ανασκαφική έρευνα του καθηγητή Νικολάου Μουτσόπουλου αποδίδονται στον Αγίου Αχιλλείου αλλά και σε σημαίνοντα πρόσωπα της εποχής όπως τον ίδιο τον Τσάρο Σαμουήλ.

 Ο Αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φλώρινας Ανδρέας Τσώκας, ειδικευμένος στην Βυζαντινή περίοδο, ο οποίος απο κοινού με τον συνάδελφό παρουσίασαν στο συνέδριο την σχετική ερευνά τους, μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ υποστηρίζει ότι «τα παραπάνω δεν ισχύουν».

«Δεν υπάρχει καμία αρχαιολογική ένδειξη που να συνδέει το συγκεκριμένο μνημείο με τα έργα και τις ημέρες του Σαμουήλ. Δεν υπάρχει το παραμικρό ανασκαφικό δεδομένο, ένα νόμισμα η κεραμικό που να συνδέει τον συγκεκριμένο ναό με την εποχή που ο Σαμουήλ έζησε στην ευρύτερη περιοχή», προσθετει.

Ο κ. Τσωκας διευκρίνισε ότι υπάρχει μόνο ένα μικρό ερωτηματικό για κάποιες τοιχογραφίες της κόγχης του ιερού όπου αναγράφονται οι έδρες των επισκόπων που υπάγονταν στην Αρχιεπισκοπή Αχρίδας αλλά, όωπς είπε, “και αυτό είναι θέμα που χρήζει εκτενέστερης μελέτης”.

Η Βασιλική του Αγιου Αχιλλείου ως προς το μέγεθός της, την τοποθεσία της και με βάση όσα αναφέρουν οι πρωτότυπες Βυζαντινές πηγές είναι ένα σπουδαίο μνημείο που προσελκύει το ενδιαφέρον ιστορικών και Αρχαιολόγων από πολύ νωρίς.

Ο κ. Τσώκας αναφέρει ότι πρώτα οι Ρώσοι εκδήλωσαν ενδιαφέρον, όταν το 1860 άρχισαν να ερευνούν την γύρω περιοχή της Πρέσπας, για ν ’ακολουθήσει 100 χρόνια μετά, το 1961, ο καθηγητής του ΑΠΘ Νικόλαος Μουτσόπουλος.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα και πολύ περισσότερο οι ερμηνείες γύρω από την ιστορία του ναού, αποτέλεσαν σημείο αντιπαραθέσεων σε ένα ευρύτερο βαλκανικό πλαίσιο,κάτι που όπως αναφέρει ο κ. Τσώκας δεν αφορά τους Αρχαιολόγους γιατί «εμείς επιθυμούμε να δούμε μόνο τα ανασκαφικά δεδομένα του ναού και τις πληροφορίες που αυτά διασώζουν».

Σε αυτό το πλαίσιο και με δεδομένη την συζήτηση που είχε προκληθεί στην επιστημονική κοινότητα γύρω από τα ευρήματα της ανασκαφής του καθηγητή Μουτσόπουλου, ο Ανδρέας Τσώκας και ο συναδελφός του Δημήτρης Ασημακόπουλος επανατοποθέτησαν στο μικροσκόπιο της έρευνάς τους όλα τα ευρήματα από την πρώτη ανασκαφή έως και σήμερα καθώς και τις σχετικές ανακοινώσεις.

Τα στοιχεία που αναδιατυπώνουν το αφήγημα γύρω από τον Σαμουήλ και την σχέση του με την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου σύμφωνα με τους ερευνητές είναι τρία: Ο τάφος εντός του ιερού που θεωρείται ότι ανήκει στον Άγιο Αχίλλειο, το μέγεθος του κτίσματος της Βασιλικής και η ανυπαρξία υπερώας εντός του ναού.

Ο κ. Τσώκας αναφέρει ότι το μέγεθος του μνημείου του Αγιου. Αχιλλείου είναι τεράστιο, είναι μόνο λίγα μέτρα μικρότερο από αυτό την Βασιλικής του Αγ. Δημητρίου στην Θεσσαλονίκη. “Και αν η Βασιλικού ρυθμού μεγαλοπρέπεια του Αγ. Δημητρίου οροθετείται ως λατρευτικός χώρος μιας πληθυσμιακά ακμάζουσας Βυζαντινής Θεσσαλονίκης, τι συμβαίνει με το κτίσμα του Αγ. Αχιλλείου;

Ως μεγαλοπρεπής χώρος λατρείας ποιο κοινό εξυπηρετεί; στο νησακι του Αγ. Αχιλλείου δεν έχει εντοπιστεί κάποιος οικισμός που θα μπορούσε να υποστηρίξει την ύπαρξη ενός τέτοιου μνημείου».

Επισημαίνει όμως ότι υπάρχουν συγκεκριμένα ανασκαφικά και αρχαιολογικά δεδομένα «που προσδιορίζουν την ύπαρξη ενός μεγάλου ναού, πριν από την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου που ανήκει στην παλαιοχριστιανική εποχή, δηλαδή τον 6ο Αιώνα».

Ο ναός θα λεηλατηθεί και καταστραφεί απο Αλαμανούς περίπου το 1045 και τόσο οι πηγές όσο και η αρχαιολογική έρευνα δείχνουν ότι στην συνέχεια «έχουμε ανακαίνιση του ναού που δεν συνδέεται με τον Σαμουήλ αλλά μ’ έναν δραστήριο επίσκοπο, τον Θεοφράστου Αχριδών που στον Αγ. Αχίλλειο διοργανώνει Επισκοπικές και Αρχιερατικές Συνόδους».

Σε ό,τι αφορά το θέμα του τάφου του Αγιου Αχιλλείου που βρίσκεται εντός του ιερού, ο κ. Τσώκας αναρωτιέται για την σκοπιμότητα ύπαρξης του εντός του διακονικού, «αφού ο Σαμουήλ τον παίρνει μαζί του από την Λάρισα προκειμένου να τον τοποθετήσει σε μέρος που θα συνδέεται με την βασιλεία του και να είναι λαϊκό προσκύνημα στους υπηκόους του όταν στο ανατολικό Ορθόδοξο δόγμα δεν υφίσταται Προσκυνηματικός τάφος μέσα στο ιερό αφού η πρόσβαση στους λαϊκούς είναι απαγορευτική».

Ως προς το θέμα του υπερώου ο κ. Τσώκας ανέφερε ότι από την Αρχιτεκτονική μορφή του ναού «έχουμε Βασιλική χωρίς υπερώα καθότι δεν υπάρχει πρόσβαση η στοιχείο σκάλας που να οδηγεί στον πάνω όροφο».

Επισημαίνει, επίσης, ότι τα μεγαλοπρεπή μνημεία όπως η Βασιλική του Αγιου. Αχιλλείου είναι δαπανηρά έργα, χρειάζονται χρήματα, χρόνο, τεχνίτες και ανθρώπους που θα τα κατασκευάσουν, ενώ σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές ο Σαμουήλ δεν έμεινε στην περιοχή για πάνω από 15 χρόνια και αυτά όχι συνεχόμενα αφού βρίσκεται συνεχώς σε μια πολεμική κίνηση, κάνει εκστρατείες ενώ κάποια στιγμή μεταφέρει την εδρα του στην Αχρίδα”.

Σύμφωνα με τον ερευνητή αρχαιολόγο “γι αυτή την 15ετία δεν έχει βρεθεί κάτι σε κεραμικό η νόμισμα από τα νομισματοκοπεία της εποχής που να συνδέεται με τον Τσάρο» ενώ στο ερώτημα εάν σε άλλες περιοχές την ίδια περίοδο υπάρχουν ευρήματα που συνδέονται η όχι με την παρουσία του, ανέφερε ότι «στην Αχρίδα έχουν βρεθεί νομίσματα που συνδέονται με αυτόν, ενώ στην περιοχή του Αμυνταίου μετά το 985 μ.Χ. υπάρχουν ανασκαφικά δεδομένα και νομίσματα από νομισματοκοπεια της εποχής που όμως δεν συνδέονται με τον Σαμουήλ».

Καταλήγοντας ο κ. Τσώκας σημείωσε πως το συγκεκριμένο μνημείο «διασώζει την δράση και λειτουργία ανθρώπων σε 1000 χρόνια κι όλα αυτά πρέπει να τα κατανοούμε κι όχι να τα ερμηνεύουμε» ενώ τόνισε ότι πρέπει «να δούμε εκ νέου την λειτουργία του μνημείου και το περιεχόμενό του, ως απόθεμα που αποδίδεται στο κοινό».

Η εργασία των Ανδρέα Τσώκα και Δημήτρη Ασημακόπουλου παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ενώπιον της Αρχαιολογικής κοινότητας στην 34η ετήσια Αρχαιολογική Συνάντηση για το Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη που πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 2022 και πρόσφατα στο Συνέδριο στο Λαιμό των Πρεσπών.

Σπύρος Κουταβάς

Την ευκαιρία να δουν από κοντά τους τρόπους λειτουργίας της κλασικής τυπογραφίας και ταυτόχρονα να πληροφορηθούν για τη ζωή και το έργο του Εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού, έχουν μαθητές δημοτικών σχολείων της Δράμας, μέσα από μια ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία της «Gallery13» σε συνεργασία με τη Δημόσια Βιβλιοθήκη Δράμας, στο πλαίσιο της έκθεσης «ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΥΜΝΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ» & «ΔΙΑΛΟΓΟΣ».

Η έκθεση, που διοργανώνεται από τη δραμινή «Gallery13» στον εκθεσιακό της χώρο, στην «καρδιά» της παλιάς πόλης, φιλοξενεί δύο μνημειακές εκδόσεις του τυπογραφείου «Διάττων»: «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» με χαρακτικά του Γιάννη Κυριακίδη και «Διάλογος» με ξυλογραφίες του Μανώλη Χάρου, τυπωμένες σε ιταλικό χαρτί Amalfi, 100% βαμβακερό, με τη μέθοδο της κλασικής τυπογραφίας, στοιχειοθετημένες στο χέρι από τον Νίκο Βοζίκη.

Στα εγκαίνια της έκθεσης, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να ακούσουν ζωντανά, μέσω ψηφιακής σύνδεσης, το χαιρετισμό της διευθύντριας του Μουσείου Σολωμού & Επιφανών Ζακυνθινών Κατερίνας Δεμέτη και να παρακολουθήσουν την ομιλία της Κατερίνας Τικτοπούλου, αναπληρώτριας καθηγήτριας του τμήματος Φιλολογίας του ΑΠΘ.

Στην εκδήλωση των εγκαινίων τονίστηκε η ενασχόληση του Διονύσιου Σολωμού με τη νεοελληνική γλώσσα, από την απόσταση που του επέβαλε η συγκριτικά καλύτερη γνώση της ιταλικής. Η ιταλική παιδεία του και οι ιδέες του διαφωτισμού, συνέβαλαν ασφαλώς στη διαμόρφωση της στάσης του απέναντι στο γλωσσικό ζήτημα, το οποίο απασχολούσε τότε την ελληνική πνευματική ζωή, έχοντας πάρει χαρακτήρα έντονης διαμάχης. Συγκεκριμένα, αφορούσε στο ποια έπρεπε – μπορούσε να είναι η κατάλληλη λογοτεχνική γλώσσα και ποιο το επίσημο γλωσσικό όργανο του έθνους, που τώρα αγωνιζόταν για την ελευθερία του. Ο Σολωμός τάχθηκε με τη θέση όσων υποστήριζαν την ομιλουμένη, τη γλώσσα του λαού, και τη θέση αυτή θα υπερασπιστεί τόσο με το έργο του, γραμμένο σε δημώδη – δημοτική γλώσσα, όσο και με τον πεζό «Διάλογο» για τη γλώσσα, τον οποίο θα γράψει το 1824.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Τικτοπούλου υπογράμμισε ότι στις δυο σολωμικές εκδόσεις που εκτίθενται στην «Gallery13» συναντιούνται τρία είδη τέχνης: της λογοτεχνίας, της χαρακτικής και της τυπογραφίας. «Το λογοτεχνικό κείμενο τυπώνεται με τη μέθοδο της κλασικής τυπογραφίας, με μεταλλικά στοιχεία, ελληνικές γραμματοσειρές και ειδικά μελάνια πάνω σε χαρτί βαμβακερό που δίνει βάθος στη γραφή και μια ιδιαίτερη σχέση αφής. Το αποτέλεσμα δημιουργεί στον αναγνώστη μια διαφορετική αισθητική εμπειρία που συγχρόνως συμβάλει σε μια διαφορετική αναγνωστική εμπειρία. Τα χαρακτικά του Γιάννη Κυριακίδη με τον ιδεολογικό ενθουσιασμό τους και την αμεσότητα της τεχνικής τους αντιστοιχίζονται και συνομιλούν με τον ενθουσιασμό και την αμεσότητα του ποιήματος του Ύμνου εις την Ελευθερίαν. Οι έγχρωμες ξυλογραφίες του Μανώλη Χάρου αναδεικνύουν τη συναισθηματική ένταση που υπόκειται στη λογικά συναρμολογημένη επιχειρηματολογία του σολωμικού “Διαλόγου” για τη γλώσσα».

Σε όλη τη διάρκεια λειτουργίας της έκθεσης, μέχρι τις 7 Οκτωβρίου, θα διοργανώνονται στοχευμένες επισκέψεις μαθητών δημοτικών σχολείων, με σκοπό να δουν και να βιώσουν από κοντά το πώς λειτουργεί η κλασική τυπογραφία. Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επιμελητής και ιδρυτής της «Gallery13» Δημήτρης Γούδας, «στο κέντρο του εκθεσιακού χώρου, έχει στηθεί μία πρέσα για το τύπωμα τυπογραφικών δοκιμίων, με σκοπό τη βιωματική επαφή του κοινού με την κλασική τυπογραφία».

«Οι μαθητές», συνεχίζει ο κ. Γούδας, «έχουν μια μοναδική ευκαιρία να δημιουργήσουν ένα τυπογραφικό δοκίμιο με τη χρήση τυπογραφικής πρέσας. Επιπλέον, λαμβάνουν από ένα αντίτυπο της έκδοσης «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» της Τράπεζας Πειραιώς, το οποίο κοσμείται με ξυλογραφίες των αγωνιστών του 1821, του Γιάννη Ψυχοπαίδη, τυπωμένο σε μορφή βιβλίου τσέπης με τη μέθοδο της κλασικής τυπογραφίας στο τυπογραφείο Διάττων. Με την ευκαιρία αυτή θέλω να ευχαριστήσω και τον καταξιωμένο Δραμινό φωτογράφο Δημήτρη Μεσσήνη για την αμέριστη βοήθειά του».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

-Τις φωτογραφίες παραχώρησε η «Gallery13»

του ανταποκριτή μας Β. Λωλίδη

 Ένα βουνό με σπουδαίο φυσικό πλούτο και σπάνιες φυσικές ομορφιές. Ιδανικό τις φθινοπωρινές και χειμερινές σας αποδράσεις.

Το Παγγαίο είναι γνωστό από τη μυθολογία, αφού εκεί λέγεται ότι έζησε ο Ορφέας και είχε το ιερό του ο θεός Διόνυσος, ο μεγάλος θεός της Θράκης. Δάση από οξιές, έλατα, καστανιές, πλατάνια και δρυς σκεπάζουν τις πλαγιές και τις ρεματιές του.

Ο Δήμος Παγγαίου, σε πολύ μικρή απόσταση από την Καβάλα, προσφέρεται τόσο για καλοκαιρινές όσο και για χειμερινές αποδράσεις. Παραδοσιακοί οικισμοί, πλακόστρωτα σοκάκια, κάστρα και πύργοι αλλά και η φυσική ομορφιά που παρουσιάζει η περιοχή, συνθέτουν την πολυποίκιλη ομορφιά του Δήμου.

Το Παγγαίο όρος είναι αυτό που κλέβει την παράσταση και πρέπει έστω για λίγο να βρεθείτε μέσα στον κόσμο του. Κορυφή του Παγγαίου είναι το Μάτι, ή αλλιώς Κόζνιτσα, που φτάνει στα 1.956 μέτρα, αλλά η πιο διάσημη κορυφή είναι το Αβγό στα 1.835 μέτρα, η οποία ονομάζεται και Πιλάφι.

Το όνομα του βουνού προέρχεται από τον Παγγαίο, γιο του θεού Άρη, ο οποίος από τις ενοχές του για την αιμομιξία που άθελά του διέπραξε με τη κόρη του, αυτοκτόνησε πάνω στο όρος.

Το Παγγαίο υπήρξε μαγνήτης ανά τους αιώνες για πολλούς λαούς, λόγω των πλούσιων μεταλλείων χρυσού και αργύρου, καθώς και για τη ξυλεία του που χρησιμοποιούταν για την κατασκευή πλοίων.

Διαβάστε περισσότερα εδώ:

https://www.diakopes.gr/general/paggaio-oros-to-must-gia-xeimerini-apodrasi-sti-kavala/

Στην αρχαιότητα οικοδομήθηκε το μνημείο της Πάλλης-Λάκκας, ένα από τα αινιγματικά δρακόσπιτα της Εύβοιας, σύμφωνα με τις νεότερες αρχαιολογικές έρευνες. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει σημερινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, ελληνο-ελβετική ομάδα, με επικεφαλής τη δρ Αγγελική Γ. Σίμωσι (Εφορεία Αρχαιοτήτων Ευβοίας) και τον καθηγητή Karl Reber (Ελβετική Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα), πραγματοποίησε έρευνες στο συγκεκριμένο δρακόσπιτο, που βρίσκεται νότια των Στύρων. «Σκοπός της έρευνας ήταν να αποσαφηνιστεί η κάτοψη και ο τρόπος κατασκευής, αλλά, κυρίως, να γίνει περισυλλογή κεραμικών θραυσμάτων που θα οδηγήσουν στην ακριβέστερη χρονολόγηση. Φέτος, χάρη στα ευρήματα της ανασκαφής, οι αρχαιολόγοι κατάφεραν να επιβεβαιώσουν ότι το μνημείο της Πάλλης-Λάκκας οικοδομήθηκε κατά την αρχαιότητα. Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε αναφορικά με τη χρονολόγηση των δρακόσπιτων, η λειτουργία τους δεν είναι ακόμη ξεκάθαρη», σημειώνει το ΥΠΠΟΑ και προσθέτει: «Η ανακάλυψη ενός “τείχους”, πλάτους 1μ περίπου, δίπλα στο συγκρότημα προσφέρει νέα στοιχεία προς αυτήν την κατεύθυνση, αν και η χρήση του παραμένει ακόμα άγνωστη (άνδηρo;) και ανήκει σε δεύτερη οικοδομική φάση».

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ΥΠΠΟΑ, τα δρακόσπιτα της Εύβοιας, κατασκευασμένα από τετραγωνικούς λιθόπλινθους χωρίς συνδετικό υλικό, κατασκευές που κατά την ύστερη αρχαιότητα χρησιμοποιήθηκαν ως ποιμνιοστάσια, φαίνεται ότι για περισσότερες από δύο χιλιετίες εξυπηρετούσαν και άλλες λειτουργίες. Το μνημειακό μέγεθος των οικοδομικών λίθων και η περίτεχνα κατασκευασμένη, κατά το εκφορικό σύστημα, στέγη έκαναν τους κατοίκους της περιοχής να πιστέψουν ότι χτίστηκαν από «δράκους», δηλαδή ανθρωπόμορφους γίγαντες με υπερφυσικές δυνάμεις. Τα κτίρια που βρίσκονται στα βουνά του νότιου τμήματος της Εύβοιας δεν έχουν αποκαλύψει ακόμη όλα τους τα μυστικά και η αρχαιολογική έρευνα προσπαθεί να λύσει το μυστήριο της πρωταρχικής χρήσης τους: Μικρό ιερό, καταφύγιο λατόμων, ή φυλάκιο;

Ανάμεσα στους λόφους, στο νότιο τμήμα του νησιού, δεσπόζει ένα λίθινο συγκρότημα κτιρίων που ξεχωρίζει για το μνημειακό μέγεθος των οικοδομικών λίθων και την εκφορικής κατασκευής στέγη τους. Αποτελείται από τρία κτίρια, διαστάσεων 12.40μ x 6.20μ το βόρειο και το νότιο, ενώ το ανατολικό είναι μακρύτερο, 6.20μ x 5.80μ. Το συγκρότημα στη θέση Πάλλη-Λάκα συγκαταλέγεται στα συνολικά επτά «δρακόσπιτα» που σώζονται στα πρανή των βουνών, τα οποία οι ερευνητές προσπαθούν να χρονολογήσουν, να αποσαφηνίσουν την ταυτότητα των κατασκευαστών τους, αλλά και να αποκαλύψουν το μυστήριο της χρήσης και των λειτουργιών τους.

Μέχρι σήμερα, στην περιοχή των Στύρων έχουν εντοπιστεί επτά κατασκευές που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά των δρακόσπιτων. Παράλληλα με τις εργασίες που διενεργήθηκαν στην Πάλλη-Λάκκα, οι αρχαιολόγοι ξεκίνησαν την τεκμηρίωση και των υπολοίπων δρακόσπιτων στις θέσεις Λουμιθέλ, Κρόι-Φτοχτ, Ίλκιζες και Μακκού. Χάρη στις τοπογραφικές και φωτογραμμετρικές αποτυπώσεις, οι αρχαιολόγοι διαθέτουν -πλέον- τρισδιάστατα μοντέλα αυτών των σπιτιών, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τη μελέτη τους. Τέλος, το έργο της ελληνο-ελβετικής ομάδας έχει, επίσης, ως στόχο να αναδείξει αυτά τα μνημεία, τα οποία είναι από τα πλέον επισκέψιμα στην περιοχή, παρέχοντας πληροφορίες στους Έλληνες και ξένους επισκέπτες.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι αρχαιολόγοι της Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής, Chloé Chezeaux, Jérôme André, Nina Nicole και Tristan Allegro, ενώ από πλευράς της Εφορείας Αρχαιοτήτων Εύβοιας την επιτόπου επιστημονική ευθύνη έχει η τμηματάρχης Φανή Σταυρουλάκη.

Παντού υπάρχει μια εκκλησιά της Παναγιάς. Πάνω στο βουνό ή δίπλα στη θάλασσα. Μέσα στην πόλη ή σε κάποια εξοχή. Όπου κι αν τιμάται η χάρη Της, χιλιάδες προσκυνητές αυτές τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου θα διανύσουν χιλιόμετρα για να την προσκυνήσουν.

Δεν θα παραπονεθούν για κούραση μέχρι να φτάσουν στην εκκλησία. Δεν θα βαρυγκωμήσουν κάτω από τον καυτό ήλιο. Δε θα χάσουν την υπομονή τους περιμένοντας στην ουρά για να ανάψουν το κερί τους. Δεν θα διαμαρτυρηθούν για κάποιον που πιθανόν τους πήρε τη σειρά. Με ευλάβεια, υπομονή κυρίως όμως με πίστη και αφοσίωση στη μητέρα του Θεανθρώπου θα σκύψουν ταπεινά το κεφάλι εκπληρώνοντας ο καθένας το προσωπικό του τάμα. Εκείνη, θα είναι εκεί! Θα περιμένει τον καθένα ξεχωριστά για ν’ ακούσει προσευχές και ικεσίες, παρακλήσεις και πονεμένα λόγια, ευχαριστίες για την εκπλήρωση κάθε προσδοκίας για το προσωπικό θαύμα που συντελέστηκε στην ψυχή και το μυαλό κάθε ανθρώπου, κάθε προσκυνητή. Εξάλλου, η πίστη είναι αυτή που σώζει.

Κάθε χρόνο, παραμονή και ανήμερα της μεγάλης Θεομητορικής γιορτής του Δεκαπενταύγουστου, πιστοί κάθε ηλικίας θα αναζητήσουν τη δική τους εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία ή στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Θα αναζητήσουν εκείνη τη θαυματουργή εικόνα που θα οδηγήσει τα βήματά τους στην προσωπική σωτηρία. Τότε, η ατομική ιστορία του κάθε προσκυνητή συνδέεται με την ιστορία, τους θρύλους και τις παραδόσεις της κάθε εικόνας της Μεγαλόχαρης, που τοποθετημένη στο εικονοστάσι κάποιου ξυλόγλυπτου τέμπλου ή στο μέσον του ιερού ναού κοιτάει στα μάτια κάθε πιστό που με ευλάβεια την προσεγγίζει για να την ασπαστεί.

Από το Μετόχιο στις Σέρρες, μέχρι τις παρυφές της οροσειράς του Παγγαίου και της Ροδόπης, από τα γυαλοχώρια του δήμου Παγγαίου, μέχρι το κατάφυτο και πολύπαθο από τις πυρκαγιές νησί της Θάσου αλλά και μέσα την πόλη της Καβάλας, οι πιστοί θα σπεύσουν να προσκυνήσουν τη χάρη Της, αποδίδοντας τον προσήκοντα σεβασμό προς το ιερό πρόσωπο της μητέρας του Θεανθρώπου.

Από τα πιο σημαντικά ωστόσο προσκυνήματα αφιερωμένα στη Θεοτόκο είναι η ιερά μονή Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας στους πρόποδες του Παγγαίου, όπου κάθε χρόνο, παραμονή και ανήμερα της μεγάλης γιορτής, συρρέουν χιλιάδες πιστοί από για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα.

Ιερά Μονή Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας

Στη βόρεια πλευρά του Παγγαίου, σε υψόμετρο 743μ. βορειοδυτικά της Καβάλας, μέσα σε μια κατάφυτη τοποθεσία απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς που προκαλεί τον θαυμασμό του επισκέπτη βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα μοναστικά συγκροτήματα της Ελλάδας, η Ιερά Μονή της Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας. Η Παναγία της Εικοσιφοίνισσας είναι η δεύτερη σημαντικότερη μονή της Μακεδονίας, όπου κάθε χρόνο, τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου, συρρέουν χιλιάδες πιστοί για να προσκυνήσουν τη χάρη Της και ν’ ασπαστούν την αχειροποίητο θαυματουργή εικόνα της.

Δεν υπάρχει ακριβής ημερομηνία για την ίδρυση της ιστορικής Μονής καθώς αυτή χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ωστόσο, πολλές ιστορικές παραδόσεις αναφέρουν ως πρώτο κτήτορα της μόνης τον Άγιο Γερμανό, που ήρθε το 518 μ.Χ. στο Παγγαίο από την Παλαιστίνη, μετά από όραμα αγγέλου. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Γερμανός αναζήτησε στο δάσος ένα ξύλο κατάλληλο για να εικονίσει την Παναγία ως ένδειξη ευχαριστίας. Όταν το επεξεργάστηκε και το ετοίμασε, το ξύλο ράγισε, ο άγιος λυπήθηκε και σκέφτηκε να το αφήσει. Τότε ένα «φοινικούν», δηλ. κοκκινωπό φως έλουσε το σχισμένο ξύλο και φάνηκε η Παναγία μαζί με το Χριστό και μια φωνή ακούστηκε να λέει «Παιδί μου ήλπισε. Εγώ είμαι εδώ» και αμέσως εντυπώθηκε η Παναγία πάνω στο ξύλο. Αυτό το φως έδωσε μάλλον και το όνομα της αχειροποίητού εικόνας.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας, η συμβολή της μονής υπήρξε ανεκτίμητη. Η δράση των μονάχων στην περιοχή προκάλεσε την οργή των Τούρκων, οι οποίοι το 1507 θανάτωσαν και τους 172 μοναχούς. Το 1917 οι Βουλγάροι κατακτητές άρπαξαν τα περισσότερα κειμήλια και τα μετέφεραν στη χώρα τους, όπου σήμερα φυλάσσονται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας. Την περίοδο αυτής της δεύτερης βουλγαρικής κατοχής των επιθέσεων και των αρπάγων, ένα Βούλγαρος αξιωματικός επιχείρησε να συλήσει την ιερή εικόνα της Παναγίας αλλά τινάχθηκε και εξέπνευσε, ενώ η μπότα του και το πιστόλι του αποτυπώθηκαν στις μαρμάρινες πλάκες του δαπέδου θυμίζοντας μέχρι σήμερα το θαύμα.

Κατά την τρίτη και τελευταία βουλγαρική κατοχή το 1943, οι στρατιώτες εκδίωξαν και πάλι τους μονάχους, έβαλαν φωτιά και κάηκε όλο το μοναστήρι, εκτός από το ναό. Η μονή αφέθηκε έρημη μέχρι την επαναλειτουργία της το 1967, αυτή τη φορά ως γυναικείο μοναστήρι. Ο εντυπωσιακός τετράγωνος ναός της μονής, το καθολικό, είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου και διαθέτει ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο του 11ου αιώνα, μέσα στο οποίο φυλάσσεται η θαυματουργή αχειροποίητη εικόνα της Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας.

   Ιερά Μονή Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας στην Ξάνθη

Βορειοανατολικά της Ξάνθης, στις παρυφές του ορεινού όγκου της Ροδόπης, με θέα προς τον κάμπο, βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Αρχαγγελιώτισσας. Το μοναστήρι καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και ιδιαίτερα τον Δεκαπενταύγουστο γίνεται τόπος πανθρακικού προσκυνήματος. Χιλιάδες προσκυνητές προσέρχονται για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Το σημερινό κτίσμα του μοναστηριού χρονολογείται από το 1841, ωστόσο το μοναστήρι προϋπήρχε από εκατοντάδες χρόνια νωρίτερα, καταστράφηκε όμως από δύο μεγάλους σεισμούς που έπληξαν το μοναστήρι και την πόλη της Ξάνθης το 1829. Το μόνο ενδεικτικό στοιχείο από πλευράς κτισμάτων για την προ του 1821 εποχή είναι μια κρύπτη του μοναστηριού, που βρίσκεται πίσω και κάτω από το ιερό βήμα, η οποία ανάγεται στα 1.000 εώς 1.100 μ.Χ.

Από παλαιούς κώδικες και εκκλησιαστικά βιβλία πληροφορούμαστε ότι το μοναστήρι υπήρχε και έφερε το ίδιο όνομα ακόμα και κατά το 1559. Κατά μια εκδοχή, το μοναστήρι πήρε το όνομά του από τη μικρή θαυματουργή εικόνα του 16ου αιώνα πού παριστάνει τη Θεοτόκο να παραστέκεται από τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ και η οποία έχει την επιγραφή: Αρχαγγελιώτισσα. Ανεξάρτητα πάντως από την ονομασία του μοναστηριού, όπως φαίνεσαι από το πέρασμα των αιώνων, αυτό υπήρξε φάρος πνευματικής ακτινοβολίας και παρηγοριάς για όλους τους κατοίκους της περιοχής και φυτώριο, από το οποίο αναδείχθηκαν και φωτισμένοι αρχιερείς κατά τα δύσκολα εκείνα χρόνια.

   Ο ιστορικός ναός της Παναγίας στη Θάσο

Ο ιστορικός και μεγαλοπρεπής ιερός ναός της Παναγίας της Θάσου αποτελεί εδώ και πολλά χρόνια το πνευματικό καταφύγιο πολλών πιστών του νησιού του βορειοανατολικού Αιγαίου. Ταυτόχρονα, αποτελεί τόπο και σημείο προσκυνητών και επισκεπτών που προστρέχουν καθημερινά και ειδικότερα την ημέρα της Κοιμήσεως της Μεγαλόχαρης.

Για το πότε ακριβώς χτίστηκε ο πρώτος ναός δεν υπάρχουν ακριβείς μαρτυρίες. Ο σημερινός ναός ολοκληρώθηκε το 1831 από Καστοριανούς με χρήματα των κατοίκων και της ιεράς μεγίστης μονής Βατοπαιδίου. Το τέμπλο της ολοκληρώθηκε το 1881. Η εκκλησία έχει ύψος 18 μέτρα, ο ρυθμός της είναι βασιλική με τρούλο και αποτελεί κομμάτι της ζωής των κατοίκων. Η ιστορία του ιερού ναού μαρτυρεί κοινωνική και εθνική προσφορά στον τόπο. Η εκκλησία της Παναγίας αποτελούσε το εθνικό κέντρο στα χρόνια της τουρκοαιγυπτιακής κατάκτησης του νησιού και ήταν σημείο συσπειρώσεως σύσσωμου του λαού.

Καύχημα του ναού είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Παντοβλεπούσας του 1814, το χειροποίητο τέμπλο της, όπως και οι εικόνες, οι οποίες βρίσκονται σε ειδικό σκευοφυλάκιο στην είσοδο του ναού χρονολογούνται από τον 14ο αι. έως τον 17ο αι.

   Η Παναγία Φανερωμένη της Νέας Περάμου

Η παράδοση, οι μαρτυρίες και οι γραφές θέλουν το λιμάνι της Ν. Περάμου, στον σημερινό δήμο Παγγαίου, να χρησιμοποιείται το 1919 για την επιβίβαση του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος με προορισμό τα παράλια της Μικράς Ασίας. Ένα από τα τελευταία βράδια πριν από την αναχώρηση ένας στρατιώτης ονειρεύτηκε την εικόνα της Παναγίας στον τόπο όπου κατασκήνωσαν. Το όνειρο κρίθηκε ως θεϊκό σημάδι και την επόμενη μέρα σκάβοντας βρέθηκε μια μικρή εικόνα σε οβάλ σχήμα που αναπαριστούσε την Θεοτόκο βρεφοκρατούσα.

Οι πρόσφυγες που το 1922 ήρθαν από την παλιά Πέραμο στην Καβάλα για να εγκατασταθούν και να δημιουργήσουν μια νέα πατρίδα, κατασκεύασαν ένα μικρό εξωκλήσι ώστε εκεί μέσα να φυλάξουν την εικόνα της Παναγίας. Το 1945, στην ίδια θέση, με χρήματα των κατοίκων της περιοχής ανεγέρθη ένα μεγαλύτερο παρεκκλήσι. Δυστυχώς, η οβάλ εικόνα της Παναγίας κλάπηκε το 1977 μαζί με τάματα και αφιερώματα, έκτοτε κανείς δεν την είδε.

Η μοναδική αυτή ιστορία συνδέεται με την ιστορία μας άλλης εικόνας της Παναγίας Φανερωμένης που βρίσκονταν στο Μοναστήρι της Λανγκάδας στην παλιά Πέραμο, την οποία οι κάτοικοι τιμούσαν στις 15 Αυγούστου. Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης ή Περαμιώτισσας, μετά την καταστροφή του 1922 μεταφέρθηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου είναι μέχρι σήμερα.

Οι πρόσφυγες, όταν εγκαταστάθηκαν στη Ν. Πέραμο συνέδεσαν την οβάλ εικόνα της Παναγίας με τη δική τους εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης που δεν μπόρεσαν να φέρουν μαζί τους. Έτσι, αποφάσισαν να τιμούν την εκκλησία που ανέγειραν στην είσοδο της Ν. Περάμου στην ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Το 1938, ο αείμνηστος ιερέας Δημοσθένης Θεοδωρίδης αγιογράφησε ένα πιστό αντίγραφο της Παναγίας Φανερωμένης, μικρότερων διαστάσεων που όμως για τους κατοίκους της Ν. Περάμου έχει ιδιαίτερη συναισθητική και θρησκευτική αξία. Κάθε χρόνο, την παραμονή της εορτής της Κοιμήσεως, με λιτανεία, η εικόνα μεταφέρεται για προσκύνημα από το ναό του Αγίου Νικολάου, όπου φυλάσσεται στην εκκλησία στην είσοδο της Ν. Περάμου.

   Η Παναγία της παλιά πόλης της Καβάλας

Η εκκλησία της Παναγίας έδωσε το όνομά της σε μια ολόκληρη συνοικία της παλιάς πόλης της Καβάλας. Η πρώτη εκκλησία χρονολογείτο από το 1700 και μέχρι το 1864 ήταν η μοναδική εκκλησία που διέθεταν οι υπόδουλοι χριστιανοί – Ρωμιοί της Καβάλας, οπότε ζήτησαν και έλαβαν άδεια από τον Σουλτάνο για έξοδο από τα τείχη και επέκταση της πόλης πιο δυτικά. Ωστόσο, η παλιά και ταπεινή αυτή εκκλησία κατεδαφίστηκε το 1957 και στη θέση της οικοδομήθηκε ένας νέος, σύγχρονος ναός, που αγναντεύει το απέραντο γαλάζιο μέσα από τις φυλλωσιές των πεύκων και των κυπαρισσιών. Μόνο το καμπαναριό έχει διασωθεί για να θυμίζει την ιστορική συνέχεια του ναού.

Κάθε χρόνο, την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, εκατοντάδες πιστοί ανηφορίζουν τον λιθόστρωτο κεντρικό δρόμο της παλιάς πόλης για να επισκεφθούν την εκκλησία περιμένοντας υπομονετικά να ανάψουν το κερί και να προσκυνήσουν την εικόνα. Κάποιοι θα παραμείνουν στην ολονύχτια αγρυπνία και κάποιοι άλλοι θα περπατήσουν λίγα μέτρα ακόμα μέχρι το νοτιότερο άκρο της χερσονήσου για να θαυμάσουν από τον σβηστό πλέον φάρο την υπέροχη θέα της νυχτερινής Καβάλας.

   Η Παναγία του Παληού

Μεγάλη όμως είναι η προσέλευση των πιστών και στη δεύτερη εκκλησία της Παναγίας, στο Παληό Καβάλας. Εκεί, τα αυτοκίνητα σχηματίζουν ουρά χιλιομέτρων πάνω στην επαρχιακή οδό από τους προσκυνητές που σπεύδουν να λάβουν τη χάρη της Παναγίας «ντυμένη» στα λευκά και ακριβώς δίπλα στη θάλασσα. Σαν εικόνα βγαλμένη από κάποιο νησιωτικό τοπίο, η Παναγία του Παληού κατασκευάστηκε πριν από περίπου 80 χρόνια και έκτοτε αποτέλεσε τοπόσημο μια ολόκληρης περιοχής αλλά και σημείο αναφοράς της θρησκευτικής πίστης εκατοντάδων μόνιμων κατοίκων και τουριστών που ζουν ή επισκέπτονται το όμορφο παραθαλάσσιο τουριστικό προάστιο.

   Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου «Βύσσιανης» στις Σέρρες

Σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων βόρεια της πόλης των Σερρών και δύο χιλιομέτρων από το δημοτικό διαμέρισμα τού Μετοχίου, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο βρίσκεται η γυναικεία Κερά Μονή της Κοιμήσεως Θεοτόκου. Η μονή ιδρύθηκε το 1972 και έλαβε την προσωνυμία «Βύσσιανη» από το ομώνυμο βυζαντινό χωριό πού βρισκόταν σε κοντινή απόσταση. Για πρώτη ίσως φορά το χωριό αυτό συναντάται σε έγγραφο του 1320, καθώς και σε έγγραφα των ετών 1328 και 1344. Το χωριό καταστράφηκε το 1916 από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής και σήμερα τον τόπο ύπαρξής του μαρτυρούν μόνο τα ερείπια κάποιων κατοικιών.

Η μονή, κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο των αγωνιστών και ως κρύπτη όπλων και πολεμοφοδίων. Στο καθολικό της ιεράς μονής φυλάσσεται σήμερα η θαυματουργή εικόνα τής Παναγίας, που σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση βρέθηκε από έναν γεωργό στον τόπο όπου είναι κτισμένο σήμερα το καθολικό, όταν για τέσσερις νύχτες έβλεπε ένα δυνατό φως να λάμπει εκεί όπου βρισκόταν η εικόνα. Σε θαύμα της Παναγίας Βύσσιανης αποδίδεται επίσης η ανάβλυση άφθονου νερού. Την παραμονή της εορτής, στις 14 Αυγούστου 1996, το επί σειρά ετών αποξηραμένο άγιασμα άρχισε να αναβλύζει και πάλι νερό μέχρι και σήμερα.

ΗΘάσος είναι γνωστή, κυρίως, για την πλούσια φύση που χαρακτηρίζει το νησί, αλλά και τις ονειρικές παραλίες με τα κρυστάλλινα νερά του Βορείου Αιγαίου. Ωστόσο, το νησί διαθέτει και όμορφους και γραφικούς οικισμούς στην ενδοχώρα του, οι οποίοι προσφέρουν άκρως νοσταλγικές εικόνες στους επισκέπτες τους.

Το Κάστρο, είναι το παλιότερο χωριό στη Θάσο και αποτελεί ένα από τα πιο ατμοσφαιρικά μέρη στο νησί, που σίγουρα αξίζει κανείς να επισκεφτεί. Με θέα που στην κυριολεξία κόβει την ανάσα, όποιος βρεθεί εδώ του δημιουργείται η εντύπωση πως, μαγικά, ο χρόνος έχει σταματήσει.

Το Κάστρο είναι από εκείνα τα χωριά με την μυστηριακή ατμόσφαιρα που γοητεύουν τους επισκέπτες του, κάνοντάς τους να μην το ξεχάσουν ποτέ. Σε αυτό βοηθάει, βέβαια, και η ονειρική θέα που απολαμβάνει κανείς από εδώ στα φαράγγια και τις χαράδρες της γύρω περιοχής, που στην κυριολεξία κόβει την ανάσα.

Κάστρο: Το παλιότερο χωριό στη Θάσο με θέα που κόβει την ανάσα

Το χωριό είναι χτισμένο σε υψόμετρο 500 μέτρων και θεωρείται και ο παλιότερος οικισμός του νησιού. Το όνομά του το οφείλει στο κάστρο που υπάρχει σε αυτό, το τείχος του οποίου χρονολογείται από το 1403. Το γεγονός ότι δεν είναι ορατό από την θάλασσα βοήθησε στην προστασία του χωριού στο πέρασμα των χρόνων από τις επιθέσεις και τις λεηλασίες των πειρατών.

Η αίσθηση που δημιουργείται μόλις βρεθεί κανείς στο Κάστρο είναι ότι ο χρόνος εδώ μοιάζει να έχει σταματήσει. Πιο συγκεκριμένα, το χωριό από το 1905 κι έπειτα άρχισε να ερημώνεται, με τους κατοίκους του να επιλέγουν τις παράκτιες περιοχές του νησιού για την διαμονή τους. Τα τελευταία, χρόνια, ωστόσο αρκετοί ιδιοκτήτες επισκεύασαν τα παλιά σπίτια χρησιμοποιώντας τα ως εξοχικές κατοικίες τόσο κατά την διάρκεια του καλοκαιριού, όσο και τον υπόλοιπο χρόνο.

Στα όσα σίγουρα αξίζει να δει από κοντά ο επισκέπτης του Κάστρου ο ναός του Αγίου Αθανασίου, που χτίστηκε το 1804 με άδεια του Σουλτάνου μέσα σε μόλις 40 μέρες. Για την κατασκευή του, μάλιστα, χρησιμοποιήθηκαν πέτρες από το τείχος του κάστρου.

Πηγη:

Ανακαλύπτουμε τα καλύτερα σημεία για μπάνιο σε έναν νομό που διαθέτει πολλά χιλιόμετρα ακτογραμμής.

Αμέτρητα χιλιόμετρα ακτογραμμής διαθέτει ο νομός Καβάλας, που ορίζεται γεωγραφικά στα δυτικά από τις εκβολές του ποταμού Στρυμόνα που τον χωρίζουν από τον νομό Σερρών και στα ανατολικά από τις εκβολές του ποταμού Νέστου, που τον χωρίζουν από τον νομό Ξάνθης.

Η Καβάλα, μία από τις ωραιότερες παραθαλάσσιες πόλεις της Ελλάδας, είναι γνωστή για την πλούσια ιστορία της, τα φρέσκα ψάρια και τα θαλασσινά και τις καρτποσταλικές εικόνες που προσφέρει. Σε κοντινή απόσταση από την πόλη υπάρχουν πολλές παραλίες που γεμίζουν κόσμο τους καλοκαιρινούς μήνες. Αυτές είναι οι πέντε καλύτερες επιλογές για βουτιές στο νομό Καβάλας.

Αμμόλοφοι

Η πιο διάσημη παραλία της περιοχής απέχει 21 χιλιόμετρα από την Καβάλα και είναι αρκετά πολυσύχναστη, ειδικά τα Σαββατοκύριακα. Τέσσερις διαδοχικοί κόλποι σχηματίζουν τη μεγάλη παραλία μήκους περίπου 3 χιλιομέτρων. Τα νερά είναι γαλαζοπράσινα και κρυστάλλινα και η άμμος ψιλή. Σε όλο το μήκος της παραλίας λειτουργούν beach bars με ομπρέλες και ξαπλώστρες, τα οποία προσφέρουν και στεγασμένο πάρκινγκ για το αυτοκίνητο.

Το όνομα οφείλεται στους λόφους με άμμο που θα διακρίνετε λίγο πιο πίσω από την ακτή, οι οποίοι δημιουργούν μια εξωτική εικόνα. Καλό είναι να έρθετε νωρίς για να μπορείτε να επιλέξετε που θα κάτσετε και αν θέλετε να αποφύγετε τον πολύ κόσμο και τη δυνατή μουσική. Αν είστε όμως σε mood για πάρτυ, τα απογεύματα είναι η κατάλληλη στιγμή.

H Τόσκα έχει βαθιά καταγάλανα νερά, άμμο, ομπρέλες και ξαπλώστρες.

Ανάμεσα σε πευκόφυτες πλαγιές, η μικρή παραλία είναι από τις πιο ήσυχες της περιοχής. Μπροστά στο ομώνυμο τετράστερο ξενοδοχείο, η Τόσκα έχει βαθιά καταγάλανα νερά, άμμο, ομπρέλες και ξαπλώστρες. Από το καφέ μπαρ θα πάρετε καλοφτιαγμένο εσπρέσο και τα απαραίτητα σνακ για να κάτσετε όσες ώρες θέλετε σε αυτό το μαγικό μέρος. Απέχει μόλις 6 χιλιόμετρα από την Καβάλα.

Βρασίδας

Ανάμεσα στους Αμμόλοφους και τη Νέα Πέραμο, η χερσόνησος του Βρασίδα προσφέρει μικρούς κολπίσκους και ωραία θέα. Στο τέρμα της χερσονήσου, η ομώνυμη παραλία διαθέτει κρυστάλλινα ρηχά νερά και ψιλή άμμο. Η πρόσβαση απαιτεί να διασχίσετε χωματόδρομο, η κατάσταση του οποίου συνήθως είναι καλή, ανάλογα και με τις καιρικές συνθήκες. Το όνομα το οφείλει η παραλία και η χερσόνησος στον γνωστό Σπαρτιάτη στρατηγό, ο οποίος εικάζεται ότι σκοτώθηκε σε αυτό το μέρος, πολεμώντας τους Αθηναίους. Η παραλία δεν είναι οργανωμένη αλλά έχει κοντά μια καντίνα με ωραίο φαγητό και όλα τα απαραίτητα.

Αμμόγλωσσα Κεραμωτή

Μια τεράστια παραλία μήκους 5 χιλιομέτρων κυκλώνει τον οικισμό της Κεραμωτής και αυτό είναι το κατάλληλο σημείο για να έρθετε με παιδιά, αφού τα νερά είναι πολύ ρηχά. Η παραλία διαθέτει πολλά beach bars και ταβέρνες αλλά το καλύτερο κομμάτι της είναι στην άκρη της χερσονήσου, που ονομάζεται και Αμμόγλωσσα. Το τοπίο θυμίζει τροπικούς προορισμούς και αν δεν ήταν τα πεύκα, θα είχατε την εντύπωση ότι είστε στην Καραϊβική.

Περισσότερες φωτογραφίες και video

Κείμενο:Λ.Καπετάνιου

  Παραμονή Αγίου Παντελεήμονα και το έθιμο θέλει τους Καβαλιώτες να ανεβαίνουν στο γραφικό εκκλησάκι . Ποια είναι η ιστορία αυτού του γραφικού ναΐσκου που δεσπόζει σε ύψος 200 και πλέον μέτρων; 

Εδώ και πολλές δεκαετίες υπάρχει το γραφικό εκκλησάκι , δημιούργημα αρχικά της οικογένειας Λυμπερόπουλου και των παιδιών της , που το πρώτο έφτιαξαν όταν βρέθηκε στην περιοχή του υψώματος μια εικόνα του Αγίου, από την Πολυξένη Λυμπεροπούλου γυναίκα του συμβολαιογράφου Λυμπερόπουλου. Οι μηχανικοί Σαμούχος και Δημοσθενόπουλος φρόντισαν για τα σχέδια ανέγερσης του ναού στη βραχώδη περιοχή.

Με ζήλο και πίστη στη συνέχεια πολλοί Καβαλιώτες συμμετείχαν στην ανέγερση της εκκλησίας  ενώ καθοριστική ήταν η συμβολή του Στρατού και της μονάδας Μηχανικού της 11ης Μεραρχίας που δημιούργησε πρόσβαση στην δύσβατη περιοχή και συμμετείχε στην κατασκευή του ναΐσκου . Πολλοί καπνέμποροι αλλά και επιχειρηματίες όπως οι Πετρίδης , Αποστολόπουλος, Τζεδάκης  βοήθησαν για το Ναό ενώ και δεκάδες συμπολίτες, κυρίως κάτοικοι της συνοικίας της Δεξαμενής, φύτευσαν τα δενδρύλλια που τον περιστοιχίζουν.

Αρχικά ο Ναός ανήκε στον Αη Γιάννη στη συνέχεια όμως στους Αγίους Αναργύρους που είναι και ο πλησιέστερος σε αυτόν. Όλοι οι Δήμαρχοι και τα δημοτικά συμβούλια για δεκαετίες φρόντισαν για τον μικρό Ναό που δεσπόζει εκεί ψηλά, σκαλάκια, φωτισμός και άλλα έργα συντήρησης. Μεγάλη η  χάρη του Αγίου να μας αξιώσει να προσκυνήσουμε και φέτος την εικόνα του .

Κείμενο -φωτογραφίες : Κώστας Παπακοσμάς