Ο έντονος προβληματισμός και η συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία του ελληνικού τουρισμού κυριάρχησαν στις εργασίες του 9ου Περιφερειακού Συνεδρίου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), που πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα με τη συμμετοχή εκπροσώπων του ξενοδοχειακού κλάδου από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αλλά και άλλες περιοχές της χώρας.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι νέες προκλήσεις που διαμορφώνονται για τον τουρισμό, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης διεθνούς αβεβαιότητας, οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, αλλά και τα διαχρονικά ζητήματα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
Στην διάρκεια του συνεδρίου τονίστηκε πολλές φορές η ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της πολιτείας, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού τα επόμενα χρόνια.
Ο πρόεδρος της ΠΟΞ για τη νέα κρίση
Ιδιαίτερο βάρος είχε η κεντρική εισήγηση του προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννη Χατζή, ο οποίος αναφέρθηκε εκτενώς στις διεθνείς εξελίξεις που ήδη αρχίζουν να επηρεάζουν την τουριστική αγορά. Όπως σημείωσε, τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται ένα εμφανές «πάγωμα» στις κρατήσεις, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και δημιουργεί εύλογη ανησυχία στον κλάδο. Παρά τη νέα αυτή συγκυρία, ο ίδιος υπογράμμισε πως η ελληνική οικονομία έχει αποδείξει στο παρελθόν την ανθεκτικότητά της σε κρίσεις.
«Βιώνουμε ξανά μια διεθνή κρίση. Τις τελευταίες ημέρες όλοι έχουμε διαπιστώσει ένα πάγωμα στις κρατήσεις που εύλογα προκαλεί ανησυχία. Παρόλα αυτά πρέπει να κρατάμε τη θετική ατζέντα της ημέρας και να παραμένουμε αισιόδοξοι, όχι από αφέλεια, αλλά γιατί η Ελλάδα σε κρίσεις του παρελθόντος έδειξε μεγάλη ανθεκτικότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά. Ο κ. Χατζής τόνισε πως η διαχείριση τέτοιων περιόδων αβεβαιότητας απαιτεί ρεαλισμό και συγκέντρωση σε όσα μπορούν να επηρεάσουν άμεσα οι επιχειρήσεις και η πολιτεία.
«Σε περιόδους διεθνούς αβεβαιότητας το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να εγκλωβιστούμε στην φασαρία των γεγονότων που δεν περνούν από το χέρι μας. Πρέπει να μείνουμε συγκεντρωμένοι σε αυτά που μπορούμε να επηρεάσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το μεγάλο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας
Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στο ζήτημα της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού, το οποίο, όπως τόνισε, επηρεάζεται σημαντικά από την φορολογική επιβάρυνση των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Ο πρόεδρος της ΠΟΞ επισήμανε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες της Μεσογείου με την υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση στη διαμονή.
Όπως ανέφερε, ο ΦΠΑ διαμονής στη χώρα μας ανέρχεται στο 13%, όταν σε ανταγωνιστικούς προορισμούς, όπως η Πορτογαλία, οι αντίστοιχοι συντελεστές διαμορφώνονται ακόμη και στο 6%. Παράλληλα, το τέλος διαμονής μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάνει τα 15 ευρώ, ενώ σε χώρες όπως η Κροατία περιορίζεται περίπου στα 2,5 ευρώ. Στις επιβαρύνσεις αυτές προστίθεται και το τέλος παρεπιδημούντων, ύψους 0,75% επί του τζίρου των επιχειρήσεων, ένα μέτρο που, όπως σημείωσε, δεν συναντάται σε άλλες ανταγωνιστικές αγορές.
«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος αυτών των επιβαρύνσεων. Είναι ότι δεν επιστρέφονται στους προορισμούς με την ένταση που απαιτείται, είτε μέσα από δημόσιες επενδύσεις, είτε μέσα από την βελτίωση των δημοτικών υπηρεσιών», υπογράμμισε. Σύμφωνα με τον ίδιο, η βελτίωση της συνολικής εμπειρίας των επισκεπτών αποτελεί βασικό παράγοντα για την αύξηση της πραγματικής κατά κεφαλήν δαπάνης των τουριστών.
Παρεμβάσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Χατζής και στο ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, επισημαίνοντας την ανάγκη αυστηρότερου ελέγχου σε περιπτώσεις παράνομης δραστηριότητας. Όπως σημείωσε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ξένοι επενδυτές (κυρίως από την Βουλγαρία, την Σερβία και την Ρουμανία) κατασκευάζουν ακίνητα στην Ελλάδα και ειδικότερα σε περιοχές με εύκολη πρόσβαση σε αυτούς, όπως η ανατολική Μακεδονία, τα διαθέτουν μέσα από πλατφόρμες του εξωτερικού και τελικά η οικονομική δραστηριότητα που δημιουργείται δεν αφήνει ουσιαστικό όφελος στην χώρα μας.
«Δεν είναι δυνατόν να χτίζονται ακίνητα στην ελληνική επικράτεια, να φιλοξενούνται χιλιάδες επισκέπτες και να μην μένει ούτε ένα μπουκάλι νερό στην ελληνική οικονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο πρόεδρος της ΠΟΞ τόνισε ότι τέτοιες πρακτικές στερούν σημαντικά έσοδα τόσο από την τοπική αυτοδιοίκηση όσο και από την εθνική οικονομία, ενώ κάλεσε την πολιτεία να ενισχύσει το πλαίσιο ελέγχου και ιδιαίτερα αυστηρών κυρώσεων ώστε να αποτρέπονται τέτοιες δράσεις.
Οι προοπτικές του τουρισμού στην Καβάλα
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Καβάλας Αντώνης Μιτζάλης, οικοδεσπότης του 9ου Περιφερειακού Συνεδρίου της ΠΟΞ, που φιλοξενήθηκε στην μεγάλη σάλα του ιστορικού κτιρίου της Μεγάλης λέσχης, αναφέρθηκε στις μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η Καβάλα και συνολικά η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη διαθέτουν σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Όπως σημείωσε, «η περιοχή συγκεντρώνει μοναδικούς πόρους για την ανάπτυξη θεματικών μορφών τουρισμού, από τον θρησκευτικό και τον φυσιολατρικό έως τον ιαματικό».
Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δραστήριος επιχειρηματίας και ξενοδόχος, αναφέρθηκε στο χαρακτηριστικό παράδειγμα που αποτελεί το Βαπτιστήριο της Αγίας Λυδίας στους Φιλίππους, έναν από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς προορισμούς, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά ολόκληρης της Ευρώπης.
«Πρόκειται για ένα τουριστικό brand που άλλοι προορισμοί θα σκότωναν για να το αποκτήσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ – ΜΠΕ και συνέχισε, «είναι ένας προορισμός που κάθε χρόνο τον επισκέπτονται χωρίς υπερβολή δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες από ολόκληρο τον κόσμο, βαδίζοντας στα βήματα του Απόστολου των Εθνών Παύλου.
Παράλληλα, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Καβάλας, υπογράμμισε πως υπάρχει μια «κόπωση» στις σημαντικές υποδομές της περιοχής που έχουν πλέον ξεπεράσει τα όριά τους, καθώς κατασκευάστηκαν τις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Ειδική αναφορά έκανε και στο ζήτημα της μεγάλης κυκλοφοριακής επιβάρυνσης σε δημοφιλείς παραλιακούς προορισμούς της περιοχής, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται σύγχρονες λύσεις μετακίνησης και όχι μόνο κατασκευή νέων δρόμων.
Κλείνοντας, έστειλε ένα μήνυμα προς τους νέους επιχειρηματίες του κλάδου λέγοντας ότι «ο νέος που θα ασχοληθεί σήμερα με τον τουρισμό μπορεί και πρέπει να κοιτάει ψηλότερα. Πρέπει να έχουμε πίστη σε αυτή την προσπάθεια και στην δυναμική της περιοχής μας».
Η ανάγκη συλλογικής δουλειάς
Ο γενικός γραμματέας της ΠΟΞ και πρόεδρος του Συνδέσμου Ξενοδόχων Δράμας Άγγελος Καλίας στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών για την ανάπτυξη νέων τουριστικών προορισμών. Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη τουριστικών περιοχών είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και στρατηγικό σχεδιασμό.
«Υπάρχουν προορισμοί που χρειάστηκαν 60 χρόνια για να φτάσουν σε υψηλό επίπεδο και εμείς πολλές φορές θέλουμε να το πετύχουμε μέσα σε δύο χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, από τους επαγγελματίες έως την αυτοδιοίκηση, οφείλουν να δουλέψουν συντονισμένα, μεθοδικά και οργανωμένα για να επιτευχθούν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στο ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, σημειώνοντας ότι μόνο στην Καβάλα εκτιμάται πως λειτουργούν περίπου 200.000 κλίνες αυτού του τύπου, γεγονός που δημιουργεί νέες προκλήσεις για τις υποδομές και τις υπηρεσίες των δήμων. «Σε λίγο καιρό η τοπική αυτοδιοίκηση θα κληθεί να δώσει απαντήσεις για το αν αντέχουν οι υποδομές, από την ύδρευση και την αποχέτευση μέχρι τη διαχείριση των απορριμμάτων», σημείωσε.
Η στρατηγική της Περιφέρειας ΑΜΘ για τον τουρισμό
Στις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αναφέρθηκε ο περιφερειάρχης Χριστόδουλος Τοψίδης, παρουσιάζοντας το στρατηγικό σχέδιο για την ενίσχυση της τουριστικής παρουσίας της περιοχής. Όπως τόνισε, η Περιφέρεια επενδύει σε ένα μοντέλο που υπερβαίνει τα στενά όρια του μαζικού τουρισμού, προωθώντας έναν πολυθεματικό και αυθεντικό χαρακτήρα για τον προορισμό.
Βασικοί στόχοι της στρατηγικής αυτής είναι η ενίσχυση της τουριστικής κίνησης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η προσέλκυση επισκεπτών από νέες διεθνείς αγορές και η ισόρροπη ανάπτυξη σε όλες τις περιφερειακές ενότητες. Στο πλαίσιο αυτό προωθούνται σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές. Σημαντική καινοτομία αποτελεί επίσης η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας συμμετοχής, μέσω της οποίας επαγγελματίες του τουρισμού θα μπορούν να συνδιαμορφώνουν την τουριστική πολιτική της Περιφέρειας.
Το 9ο Περιφερειακό Συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων ανέδειξε με σαφήνεια ότι ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται σε μια περίοδο νέων προκλήσεων αλλά και σημαντικών ευκαιριών. Η γεωπολιτική αστάθεια, οι διεθνείς οικονομικές πιέσεις και η αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα της Μεσογείου δημιουργούν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις φιλοξενίας.
Την ίδια στιγμή όμως, η ισχυρή θέση της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες ανάπτυξης νέων μορφών τουρισμού σε περιοχές όπως η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, δημιουργούν προϋποθέσεις για ένα δυναμικό μέλλον.
