Χρονόμετρο

    ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ: Η συνεισφορά της Καβάλας, της Θάσου και της Αμφίπολης – “Παρατράγουδα” με το κεφάλι της Σφίγγας

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    Δεν απουσιάζουν οι «παρασπονδίες» στην παρουσίαση της κεφαλής του Σφίγγας του Τύμβου Καστά, καθώς για δεύτερη φορά εκτίθεται χωρίς χρονολόγηση του ευρήματος!!!

     

     

     

    Το νέο microsite αφιερωμένο στην έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά» είναι διαθέσιμο online, παρέχοντας τη δυνατότητα πρόσβασης σε όσους δεν μπορούν να την επισκεφθούν από κοντά, αλλά και σε όσους θέλουν να ανατρέξουν σε αυτήν πριν ή και μετά από την επίσκεψή τους. Στο microsite kallos.cycladic.gr οι χρήστες μπορούν να βιώσουν μία ολοκληρωμένη ψηφιακή περιήγηση στην έκθεση, μέσα από αναλυτικά κείμενα ενοτήτων και προβολή πλούσιου φωτογραφικού υλικού των εκθεμάτων.

     

    Υπενθυμίζεται, ότι η έκθεση «ΚΑΛΛΟΣ. Η Υπέρτατη Ομορφιά» παρουσιάζει τις πολλαπλές πτυχές της έννοιας του «κάλλους» στην καθημερινή ζωή και τη φιλοσοφική σκέψη της αρχαίας Ελλάδας. Τριακόσιες εμβληματικές αρχαιότητες από πενήντα δύο μουσεία, συλλογές και εφορείες αρχαιοτήτων σε όλη την ελληνική επικράτεια, την Ιταλία (ιταλική χερσόνησο και Σικελία) και το Βατικανό, παρουσιάζονται στη συντριπτική πλειονότητά τους για πρώτη φορά εκτός των μουσείων προέλευσής τους και συναντώνται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για να αποδώσουν ολοκληρωμένα το ιδεώδες του κάλλους. Τα εκθέματα που επιλέχθηκαν χρονολογούνται κυρίως από τον 7ο έως και τον 1ο αι. π.Χ., δηλαδή από την Αρχαϊκή έως και την Ελληνιστική Περίοδο.

     

     

    Από μια τέτοια μοναδική έκθεση δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η Θάσος, η Καβάλα και η Αμφίπολη. Δεν θα ήταν υπερβολή να υπογραμμίσουμε ότι το κυριότερο έκθεμα και μόνο για το οποίο θα μπορούσε να είχε διοργανωθεί αυτή η παρουσία των τεχνουργημάτων του αρχαίου ελληνικού κόσμου, είναι το κεφάλι της Σφίγγας από τον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη. Παρά το γεγονός όμως ότι είναι το πιο σπάνιο και ξεχωριστό για την απαράμιλλη ομορφιά του έκθεμα, η παρουσίαση του πάσχει, γιατί για ακόμη μια φορά οι σκοπιμότητες που υπάρχουν έκαναν ότι μπορούν για να το υποβάθμίσουν. Ως πιο χαρακτηριστικό σημείο θα αναφέρουμε τα όσα γράφονται στην παρουσίαση του συγκεκριμένου εκθέματος. Όπως μπορείτε να δείτε και στην σχετική φωτογραφία, ενώ υπάρχει μια λεπτομερέστατη περιγραφή για το έκθεμα και τα χαρακτηριστικά του, απουσιάζει παντελώς η χρονολόγηση του ευρήματος – σε αντίθεση με ότι συμβαίνει με όλα τα υπόλοιπα ευρήματα – αλλά και η ένταξή του σε ένα γενικότερο πλαίσιο αναφοράς, ώστε να κατανοήσει ο επισκέπτης τι ακριβώς εκφράζει αυτό που βλέπει και από ποιο μνημείο προέρχεται. Επίσης χαρακτηριστικό σημείο της εν λόγω παρουσίασης είναι και το γεγονός ότι ο Τύμβος Καστάς αναφέρεται ως λόφος, με σαφή την πρόθεση να υποβιβαστεί συνολικά ως μνημείο. Αυτά τα δυο σημεία είναι αρκετά για να κατανοήσει κανείς και από πού προέρχονται οι ενέργειες «λογοκρισίας» των πληροφοριών, θέμα για το οποίο το Υπουργείο Πολιτισμού θα έπρεπε να λάβει τα μέτρα του, καθώς οι ίδιες «παραλήψεις» σημειώθηκαν και το 2019 στην πρώτη παρουσίαση του γλυπτού στο αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης.

     

     

    Από το Μουσείο Θάσου έχει παραχωρηθεί για τις ανάγκες της έκθεσης του μαρμάρινο κεφάλι του Διονύσου, το μαρμάρινο αγαλματίδιο της Αφροδίτης που ιππεύει δελφίνι, πήλινο ακροκέραμο με παράσταση Γοργούς, ενώ από την Καβάλα μια πήλινη μορφή γυναίκας που προέρχεται από τη ελληνιστική νεκρόπολη της Αμφίπολης.

     

    Τέλος να σημειώσουμε ότι το microsite προσφέρει, επίσης, τη δυνατότητα ηλεκτρονικής κράτησης εισιτηρίων, καθώς και πρόσβασης στο Cycladic Shop για την αγορά του καταλόγου αλλά και των αντικειμένων που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για την έκθεση, την οποία δημιούργησε ο πρώην διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, γενικός διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης. Η έκθεση, την οποία επιμελούνται ο κ. Σταμπολίδης και ο επιμελητής Αρχαιοτήτων, δρ Ιωάννης Δ. Φάππας, πραγματοποιείται σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, με τη γενναιόδωρη υποστήριξη της L’Oréal.

     

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Ιστορία

    ΑΜΦΙΠΟΛΗ – ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Το μυστήριο με τα κεφάλια των Σφιγγών

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    Αποτελεί ένα από τα δυσεπίλυτα προβλήματα της ελληνικής αρχαιολογίας

     

     

    Όταν στις 8 Αυγούστου του 2014 δημοσιοποιούσαμε το εντυπωσιακό εύρημα του Τύμβου Καστά, ήταν σαφές από την πρώτη στιγμή ότι το θεμελιώδες φαινόμενο της κβαντομηχανικής, η υπέρθεση, θα ήταν αναγκαίο εργαλείο για να καταστεί δυνατή η ερμηνεία του ευρήματος. Η συνέχεια δικαίωσε αυτή την εικασία και σήμερα επτά χρόνια μετά, υπάρχει ένα πλήθος από ζητήματα, όπου κανένα δεν δίνει μια ολοκληρωμένη απάντηση για την ταυτότητα του μνημείου και όλα μαζί είναι απαραίτητα για να διαμορφώσουν μια κατάσταση που απλά θα τείνει προς μια πιθανή ερμηνεία της ταυτότητας του.

     

    Το κεφάλι ή για την ακρίβεια τα δυο κεφάλια των Σφιγγών παραμένουν ένα από τα δυσεπίλυτα ζητήματα της Αμφίπολης. Πιο συγκεκριμένα, γνωρίζουμε από την ανατομία των δυο γλυπτών της εισόδου του μνημείου, ότι το κεφάλι της ανατολικής Σφίγγας κοιτούσε τον εισερχόμενο προς τον ιερό χώρο και της δυτικής τον κοιτούσε κατά την έξοδο του.

     

    Στην διάρκεια της κατάχωσης του μνημείου, πιθανότατα από τους Ρωμαίους, χωρίς όμως να αποκλείεται και να έγινε από τους τελευταίους Μακεδόνες, τα δύο κεφάλια αφαιρέθηκαν. Το γεγονός αυτό είναι δηλωτικό ότι της κατάχωσης προηγήθηκε η αποϊεροποίηση του χώρου και η τελετουργική αποκαθήλωση των καίριων σημείων του που ήταν δηλωτικά της λατρείας που λάμβανε χώρα εκεί. Τα δυο κεφάλια των Σφιγγών αποκαθηλώθηκαν καθώς δεν υπήρχε κανένας λόγος να λειτουργούν αποτρεπτικά, αφού ο χώρος έπαψε να λειτουργεί.

     

    Στο πλαίσιο αυτό έγινε ο αποκεφαλισμός των δύο Σφιγγών, το σπάσιμο των φτερών τους και με την ίδια λογική θα μπορούσε να ερμηνευτεί και η αφαίρεση ενός κυκλικού τμήματος από το ψηφιδωτό στο δάπεδο του δεύτερου θαλάμου (τρίτου χώρου) και όχι ως μια ζημιά που έγινε για να τοποθετηθεί ένα άγαλμα ή ένας βωμός σε μια δεύτερη χρήση του χώρου, όπως έχει ειπωθεί πολλάκις. Το γιατί υποστηρίζουμε αυτή την άποψη θα το δούμε παρακάτω, με βάση τα ευρήματα.

     

    Ας μείνουμε, προς το παρόν στο θέμα των κεφαλιών. Το κεφάλι της ανατολικής Σφίγγας εντοπίστηκε σε απόσταση 12 μέτρων από το σημείο της εισόδου, σε βάθος 15 εκατοστών, στο δάπεδε μετά το κατώφλι του τρίτου θαλάμου. Το κεφάλι τοποθετήθηκε μαζί με θραύσματα από τα φτερά της ίδιας Σφίγγας, το λαιμό και κομμάτια από το σπασμένο ψηφιδωτό, στο κατώφλι του τρίτου και πιο μυστηριακού θαλάμου. Το ερώτημα λοιπόν είναι για ποιο λόγο μετέφεραν ένα μαρμάρινο κεφάλι με βάρος πάνω από 100 κιλά και το έθαψαν αμέσως μετά το κατώφλι, μαζί με τα υπόλοιπα; Η σύνθεση του γεγονότος δεν αφήνει καμία αμφιβολία ότι υπήρχε σκοπιμότητα, η ενέργεια αυτή ενισχύει την υπόθεση ότι η αποϊεροποίηση του χώρου και η κατάχωση έγινε με απόλυτα τελετουργικό τρόπο. Το γεγονός ότι βρέθηκαν μαζί στο ίδιο σημείο, το κεφάλι, ο λαιμός, τα κομμάτια από τα φτερά και το ψηφιδωτό, σημαίνει ότι στην διαδικασία αποϊεροποίησης του χώρου ταυτόχρονα αποσπάστηκαν από την αρχική τους θέση και όχι σε διαφορετικές εποχές. Ως εκ τούτου, η κατάτμηση του ψηφιδωτού δεν μπορεί να έγινε σε προγενέστερο χρόνο, αλλά στην φάση της κατάχωσης. Κατά συνέπεια δεν μπορούν να ευσταθούν απόψεις για απότμηση του ψηφιδωτού κατά το χρόνο που έκλεισε με την μαρμάρινη θύρα ο τρίτος θάλαμος, για να τοποθετηθεί βωμός ή κάποιο γλυπτό στο κέντρο του. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι με αυτή την λογική αποκτάει ιδιαίτερη σημασία το σχήμα της οπής του ανοίχτηκε από τις ψηφίδες που απομακρύνθηκαν, όπως επίσης και το σημείο της παράστασης που επιλέχθηκε για να γίνει η τομή. Ενδεχομένως μια απάντηση να καταστεί δυνατόν να δοθεί όταν δημοσιοποιηθούν τα κομμάτια του ψηφιδωτού που βρέθηκαν θαμμένα στον τρίτο θάλαμο αφού ανασυσταθούν.

     

     

    Να θυμίσουμε ότι τμήματα των σπασμένων φτερών βρέθηκαν επίσης στην είσοδο κάτω από τις Σφίγγες, αλλά και εκτός του χώρου του μνημείου, σαν κάποιος να φρόντισε να τα μεταφέρει εκτός, επίσης γεγονός που δεν είναι τυχαίο.

     

    Τέλος, το επόμενο δυσεπίλυτο ζήτημα είναι η εξαφάνιση του κεφαλιού της δυτικής Σφίγγας. Πληροφορίες ότι εντοπίστηκε εκτός του οικοδομήματος, αλλά εντός του περιβόλου και φυλάσσετε στο αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης έχουν διαψευστεί αρμοδίως. Ως εκ τούτου παραμένει ζητούμενο τι μορφή και έκφραση είχε το πρόσωπό της, ποιος και γιατί θέλησε να απομακρύνει ένα κεφάλι άνω των 100 κιλών, από το χώρο του μνημείο, ενώ αναπάντητο παραμένει – έστω και ως εικασία – το που μπορεί να βρίσκετε σήμερα.

     

    Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    «Οι Αετοί της Ερήμου» – Ένα ξεχασμένο σφραγισμένο κιβώτιο αποτελεί «το ιερό δισκοπότηρο» της Π.Α.

    Δημοσιεύτηκε στις

     

    Eκρυβε για δεκαετίες την ιστορία ενός πεσόντος αεροπόρου της Μ. Ανατολής στα χρόνια του Β’ΠΠ

     

     

     

     

    Ήταν μια χούφτα γενναίοι και αποφασισμένοι αεροπόροι. Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τους Ναζί τον Απρίλιο του 1941, τα ελληνικά φτερά δεν υποστέλλουν τη σημαία τους. Μόλις εννέα πολεμικά αεροσκάφη κατορθώνουν να διαφύγουν στην Αίγυπτο για τη συνέχιση του αγώνα. Για τα επόμενα τριάμισι χρόνια οι Έλληνες αεροπόροι θα είναι παρόντες σε όλες τις συμμαχικές επιχειρήσεις εναντίον του Άξονα από τη Βόρεια Αφρική, την Κρήτη και τη Μεσόγειο, έως την Ιταλία και τις Γιουγκοσλαβικές ακτές. Ύψωσαν την ελληνική σημαία «πετώντας σε ξένους ουρανούς», την στιγμή που η χιτλερική σβάστικα μόλυνε τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.

     

    Η δράση τους στη Μέση Ανατολή ξαναζωντανεύει μέσα από τις σελίδες ενός χαμένου για δεκαετίες πολεμικού ημερολογίου ενός Έλληνα αεροπόρου, ο οποίος σκοτώθηκε το 1942 κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων στην έρημο. Ο Σμήναρχος (Ι) ε.α. Παναγιώτης Ι. Γεωργιάδης που έφερε στο φως το άγνωστο ημερολόγιο μαζί με πλήθος άλλων εγγράφων και κειμηλίων, μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για «το ιερό δισκοπότηρο» της Πολεμικής Αεροπορίας.

     

    «Πρόκειται για τον αεροπόρο Ιωάννη Γεωργιάδη του Στυλιανού από τον Άγιο Θωμά Βοιωτίας, γεννηθείς το 1919, ο οποίος το 1938 κατατάχθηκε στην ΠΑ, και εκπαιδεύτηκε με αεροσκάφη AVRO Lynx. Συνεχίζοντας την εκπαίδευσή του τον βρήκε ο πόλεμος τον Οκτώβριο του 1940. Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου στο αλβανικό μέτωπο και τη Βόρειο Ήπειρο εκπαιδεύεται στη Χαμπανία (σ.σ. Ιράκ), όπου γίνεται μάρτυρας εκεί των επιχειρήσεων του ιρακινού στρατού εναντίον της βάσης και μετά προωθείται στο Αμάν όπου συγκροτείται η 335 Ελληνική Μοίρα Δίωξης. Εκεί υπάγεται ως χειριστής υπαξιωματικός και αργότερα τον χειμώνα του 1941 θα περάσει στα καταδιωκτικά Χαρικέιν», αναφέρει ο κ. Γεωργιάδης.

     

     

    Το μυστήριο του σφραγισμένου σεντουκιού…

     

     

     

    Όσον αφορά το σφραγισμένο μπαούλο με τα πολύτιμα ευρήματα τονίζει: «Το κιβώτιο ήταν γεμάτο από ντάνες με έγγραφα δακτυλογραφημένα πάνω από το 90% και δελτάρια, ουσιαστικά υλικό γραμματείας. Υπήρχαν ένα-δυο πολεμικές αναφορές (mission report), η πιο σημαντική όπως είδαμε αφορούσε την αποστολή της τετράδας, που δεν γύρισε ούτε ένας…(σ.σ. επιχείρηση στην σκλαβωμένη Κρήτη). Το κιβώτιο αυτό και άλλα πράγματα – εγώ προσωπικά μόνο αυτό είδα – βρέθηκαν ξεχασμένα στην αποθήκη εφοδιασμού του αεροδρομίου Σέδες (Θεσσαλονίκη), κατά τη διάρκεια εξωραϊσμού και τακτοποίησης των εγκαταστάσεων. Αυτό συνέβη το 1996, όταν ήμουν σμηναγός στην 343 Μοίρα. Ήταν υλικό τελείως ξεχασμένο και το παρέδωσα στην 335 Μοίρα».

     

    Όπως εξηγεί ο σμήναρχος κ. Γεωργιάδης για το υλικό αυτό είναι υπεύθυνο το Γραφείο Ιστορίας της ΠΑ με έδρα το Φάληρο, όπου συνεπικουρείται και από το Μουσείο της Πολεμικής Αεροπορίας. «Το υλικό αυτό σε πρώτη φάση πρέπει να αποτελέσει προϊόν έρευνας και διασταύρωσης στοιχείων. Θεωρούμε ότι είναι μια ξεχασμένη πρωτόλεια ύλη για τεκμηρίωση π.χ. αποστολών, ημερομηνιών κλπ. Απέχουμε έτη φωτός από το να γνωρίζουμε το τι συνέβη πραγματικά, μερικά γεγονότα είναι θρύλοι… ».

     

    Όπως υπογραμμίζει ο κ. Γεωργιάδης εκτός από τα βιβλία των βετεράνων αεροπόρων της περιόδου δεν υπάρχει κάποιο άλλο συγκροτημένο υλικό προς έκδοση, και τ’ αρχεία αυτά θα μπορούσαν να βοηθήσουν.

     

    Τα έγγραφα αυτά «είναι τα ευαγγέλια μας, τα ιερά μας κειμήλια… όπως τα σκεύη της Αγίας Τράπεζας», τονίζει συγκινημένος ο κ. Γεωργιάδης.

     

    «Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στο μέλλον εάν δεν πατήσουμε σε εμπειρίες καταγεγραμμένες βετεράνων πολέμου. Αυτές είναι οι θεμέλιοι λίθοι. Δεν έχει τίποτα αξία εάν δεν ξέρουμε την ιστορία μας. Τα θέματα αυτά από μόνα τους είναι τόσο γοητευτικά και πραγματικά επειδή δεν ασχοληθήκαμε με αυτά τόσο καιρό είναι σαν να ξεκινάμε τώρα με μια πνοή… Το συγκινητικό σε αυτές τις σελίδες του ημερολογίου είναι η υπογραφή του αεροπόρου Καρταλαμάκη (σ.σ. πτέραρχος Ηλίας Καρταλαμάκης, βετεράνος πιλότος της Μ. Ανατολής), το σεντούκι, ο τρόπος που ξεκαρφώθηκε, η άμμος από την έρημο που ήταν ακόμα μέσα… και όλα αυτά. Δεν είναι ένα ημερολόγιο που μου το έδωσε κάποιος και είπε πάρτο…».

     

     

     

    Η συγκίνηση του βετεράνου πτεράρχου των «Αετών της Ερήμου» Ηλία Καρταλαμάκη 70 χρόνια μετά…

     

     

     

    «Όταν ο καθηγητής αεροπορικής ιστορίας στη Σχολή Ικάρων Κωνσταντίνος Λαγός επισκέφθηκε τον πτέραρχο Ηλία Καρταλαμάκη το 2012 για να του δώσει να υπογράψει το ημερολόγιο, εκείνος με τρεμάμενο χέρι και κάποιους λυγμούς… – είναι σκληροί άνθρωποι αυτοί – έγραψε με μολύβι στο ημερολόγιο από σεβασμό την καταχώρηση του θανάτου του αρχισμηνία Ιωάννη Γεωργιάδη του Στυλιανού», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σμήναρχος κ. Γεωργιάδης. «Ο πτέραρχος Καρταλαμάκης λίγες ημέρες πριν φύγει από τη ζωή έκλεισε έτσι το ημερολόγιο ως γραμματέας».

     

     

     

    Αρχισμηνίας Ιωάννης Γωργιάδης: Ένας αφανής ήρωας

     

     

     

    Σύμφωνα με την σελίδα πεσόντων αεροπόρων της Πολεμικής Αεροπορίας, ο Αρχισμηνίας Γωργιάδης Ιωάννης του Στυλιανού γεννήθηκε το 1919 στον Άγιο Θωμά Βοιωτίας.

     

    Τον Οκτώβριο του 1938 κατόπιν εξετάσεων κατατάχθηκε στο Τμήμα Υπαξιωματικών της Σχολής Αεροπορίας και αποφοίτησε τον Αύγουστο του 1940 με τον βαθμό του Σμηνία. Πήρε μέρος στις επιχειρήσεις του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και αργότερα στη Μέση Ανατολή, όπου συνέχισε την πολεμική του δράση.

     

    Σκοτώθηκε στις 16 Ιουλίου 1942 έξω από το αεροδρόμιο Ετκού της Αιγύπτου (κοντά στην Αλεξάνδρεια) κατά την εκτέλεση διατεταγμένης αποστολής πολυβολισμού, όταν επιχειρώντας αναγκαστική προσγείωση λόγω βλάβης του κινητήρα, το αεροπλάνο του, τύπου Hurricane της 335 Μοίρας Διώξεως, έπεσε σε βαλτώδες μέρος και ανατράπηκε.

     

     

     

     

    Υ.Γ: Οι φωτογραφίες δημοσιεύονται μετά από άδεια του κ. Παναγιώτη Ι. Γεωργιάδη, Σμηνάρχου (Ι) ε.α. και αρθρογράφου αεροπορικών θεμάτων.

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    ΟΙ ΉΡΩΕΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ: Τα ονόματα των Καβαλιωτών που έπεσαν στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο

    Δημοσιεύτηκε στις

     

    Γράφει ο Κωνσταντίνος Π. Παπακοσμάς*

    Η αντίδραση του λαού μας στην κήρυξη του Ελληνοιταλικούπολέμου ήταν μοναδική, εκπληκτική κι ενθουσιώδης. Γι’ αυτό με ενθουσιασμό έτρεχαν να στρατευθούν και να μεταφερθούν στα σύνορα για να “πετάξουν τον Ιταλό στη θάλασσα”. Η αγέρωχη ελληνική ψυχή και καρδιά, τα ιδανικά που γαλούχησαν τόσες γενιές Ελλήνων έγιναν πηγή δύναμης για τους υπερασπιστές της πατρίδας.  Εν μέσω λαϊκού ενθουσιασμού ξεκινούν οι υπερασπιστές της ελευθερίας και των ελληνικών ιδανικών για το μέτωπο.  Οι πρώτες ελληνικές επιτυχίες δίνουν φτερά και στη φαντασία των σεναριογράφων που με την πένα τους δίνουν το δικό τους αγώνα συμβάλλοντας πάρα πολύ στην εμψύχωση του λαού και των στρατιωτών.

     

    Στην Καβάλα την ημέρα εκείνη οι επιστρατευμένοι συγκεντρώνονταν μπροστά από το μεγάλο Καπνομάγαζο. Σήμερα οι περισσότεροι, συμπολίτες την γνωρίζουν  ως Πλατεία Καπνεργάτη. Ονομάσθηκε όμως “28ης Οκτωβρίου” μεταπολεμικά ώστε να τιμηθεί η ημέρα εκείνη αλλά και οι αγώνες και θυσίες των Καβαλιωτών στο Έπος του 1940. Στο σημείο αυτό της πόλης το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 είχε εγκατασταθεί η μονάδα επιστράτευσης, χιλιάδες Καβαλιώτες κατατάσσονταν και έπαιρναν το δρόμο .. για τον Άγιο Σίλα και στη συνέχεια για την Ελευθερούπολη όπου ήταν το Κέντρο Κατάταξης. Στο χώρο αυτό είχαν επιταχθεί και όλα τα μεταφορικά μέσα για να μεταφέρουν τους επίστρατους στο κέντρο επίταξης. Στον συγκεκριμένο ελεύθερο χώρο, μπροστά από το επιβλητικό Καπνομάγαζο, το 1940 χτυπούσε , στην κυριολεξία η καρδιά της αδούλωτης Ελληνικής ψυχής. Η ονομασία της πλατείας δίπλα από το τηλεφωνικό κέντρο (κτίριο του Ο.Τ.Ε.) σε πλατεία “28ης Οκτωβρίου 1940” έγινε την 23η Οκτωβρίου του 1945με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας.

    Τα χρόνια πέρασαν , τα γεγονότα .. ατόνησαν στην μνήμη . Η πλατεία πήρε άλλο όνομα ονομάσθηκε πλατεία Καπνεργάτη για να θυμίζει τους αγώνες των Καπνεργατών για Αξιοπρέπεια, δουλειά καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Η διαμόρφωση της με το μνημείο για τους Καπνεργάτες είναι πια σημείο αναφοράς κοινωνικών αγώνων.

     

    ΣΤΗΝ ΚΑΒΑΛΑ

    Στην Καβάλα τον Οκτώβριο του 1940 είχε την έδρα του Δ. Σώμα Στρατού με διοικητή τον Αντιστράτηγο Κασμά Γεώργιο.  Υπήρχαν αποθήκες πυρομαχικών στην Άσπρη Άμμο και στον Αμυγδαλεώνα. Από τα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού (Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού) διαβάζουμε ότι για την προπαρασκευή της χώρας για πόλεμο, είχαν κατασκευασθεί οι δρόμοι Καβάλας, Δράμας, Κάτω Νευροκοπίου. Χρυσούπολης, Κεραμωτής, Αποβάθρας Ελευθερών – Ελευθερουπόλεως ενώ υπό κατασκευή ήταν ο δρόμος Αμυγδαλεώνα – Σταυρουπόλεως.

    Τα έργα αυτά είχαν να κάνουν ως προς την οχύρωση για πιθανή επίθεση από την Βουλγαρία. Τα έτη 1938 – 1940, κατασκευάσθηκαν μόνιμες αποβάθρες στα Λιμάνια Ελευθερών και Κεραμωτής.

    Στο τομέα της Αεροπορίας υπήρχε η 4η μοίρα Στρατιωτικής συνεργασίας και παρατηρήσεων που ανήκε στο Δ΄ Σώμα Στρατού με έδρα τον Αμυγδαλεώνα .

    Με απόφαση του Υπουργείου Άμυνας το 1939 στο Νομό Καβάλας στάθμευαν  το Δ΄ Σώμα Στρατού. Στην Ελευθερούπολη ήταν το 25ο Σύνταγμα Πεζικού, το Δ΄ Σύνταγμα Πυροβολικού ήταν στην Καβάλα, το Δ’ Σύνταγμα Ιππικού στην Ελευθερούπολη, το Δ΄ Τάγμα Μηχανικού στην Καβάλα και η διεύθυνση Μηχανικού. Η Δ΄ Μοίρα Μηχανικού και ο Δ΄ όρχος Αυτοκινήτων στην Καβάλα. Στην Καβάλα οργανώθηκε και η Παθητική Αεράμυνα Άμαχου πληθυσμού σε ομάδες που αποτελούνταν από 8 αξιωματικούς η καθεμία και από 150 άνδρες .

    Στην Καβάλα ιδρύθηκε Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Υπήρχε Στρατοδικείο και Στρατιωτικές Φυλακές. Νοσοκομείο Κτηνών λειτουργούσε στην Ελευθερούπολη ενώ στην Καβάλα υπήρχε το Φρουραρχείο και η Στρατιωτική Μουσική και στρατιωτικό αρτοποιείο.

     

     

    ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟ – ΙΤΑΛΟ- ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΜΟ   ΚΑΒΑΛΑΣ

    Ο κ. Βασίλης Ναζλής ανώτατος απόστρατος αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας με σπουδές στη Νομική Σχολή στο Δ.Π.Θ. με καταγωγή από την Δράμα και τόπο διαμονής την Αλεξανδρούπολη έχει ερευνήσει και συγκεντρώσει όλα τα ονόματα των Ηρώων Αξιωματικών και στρατιωτών που έχασαν την ζωή τους στους αγώνες του Έθνους ενάντια των Ιταλών και Γερμανών στα  πεδία των μαχών . Αυτήν την ιστορική του καταγραφή σας παρουσιάζουμε:

    ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΝΕΚΡΟΙ ΑΠΌ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ

    ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ – ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ

    1-. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ή ΜΥΛΩΝΑΣ Απόστολος του Ανέστη, από Παράδεισο Καβάλας, γεν. το 1910, υπολοχαγός της Vγ Μοίρας Ορειβατικού Πυροβολικού, πέθανε την 11-3-1941 σε Νοσοκομείο περιοχής Κλεισούρας, συνεπεία πολεμικών τραυμάτων,

    2-.ΘΕΟΔΩΡΟΥ Κωνσταντίνος του Θεοδώρου από Κορυφές Καβάλας, γεν. το 1912, ανθυπασπιστής στο Β. Σώμα Στρατού, την 30-1-194; σκοτώθηκε στην Πηγή Κενταύρων Κλεισούρας,

    3-. ΚΟΝΣΟΥΛΙΔΗΣ Κρίτων του Ιωάννη, από Καβάλα, γεν. το 1919, ανθυπολοχαγός, πέθανε την 2-2-1941 στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο συνεπεία πολεμικών τραυμάτων

    1-.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ Γεώργιος του Κωνσταντίνου, από Λεκάνη Καβάλας, γεν, το 1916, στρατιώτης του 21 Συντάγματος Πεζικού, πέθανε την 2-5-1941 στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείου ” Ευαγγελισμός” Αθηνών.

    2-. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ Κυριάκος του Γεωργίου, από Καβάλα, γεν. το 1919, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., πέθανε την 17-6-1941, στο 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών,

    3-.ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ Θεόδωρος του Συμεών, από Πλαταμώνα Καβάλας, γεν. το 1913, στρατιώτης στο 41 Σ.Π. πέθανε την 17-1-1941, στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Καβάλας,

    4-.ΒΑΜΒΟΥΚΗΣ Γεώργιος του Σωτηρίου, από Θεολόγο Θάσου, γεν. το 1900, δεκανέας του συγκροτήματος γεφυρών της 9967 Τ.Τ. σκοτώθηκε την 24-4-1941, στην Κυλλήνη Ηλείας σε αεροπορικό βομβαρδισμό,

    5-. ΒΑΡΚΑΡΗΣ Αριστοφάνης του Βασιλείου, από Θεολόγο Θάσου, στρατιώτης του 73 Σ.Π., σκοτώθηκε την 6-4-1941 στην Κάτω Βροντού Δράμας,

    6-. ΒΑΤΣΑΞΗΣ Ιωάννης του Γεωργίου, από Θεολόγο Θάσου, γεν. 1907, στρατιώτης, του Δ. Λόχου Νοσοκόμων, πέθανε την 9-12-1940 στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Δράμας,

    7-. ΒΑΦΕΙΑΔΗΣ Παναγιώτης του Βασιλείου, από Παλαιοχώρι Παγγαίου Καβάλας, γεν, το 1899, στρατιώτης του 90 Σ.Π., πέθανε την 8-2-1941, στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων,

    8-. ΒΕΛΛΙΟΣ Δημήτριος του Νικολάου, από Καβάλα, γεν. το 1913, στρατιώτης του 73 Σ.Π., στρατιώτης σκοτώθηκε την 6-4-1941, στο ύψωμα Κρέστη υψίπεδο Νευροκοπίου,,

    9-.ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Βασίλειος του Νικολάου, από Ελευθερούπολη Καβάλας, γεν. το 1900, λοχίας της ΧΧ Μοίρας τραυματιοφορέων  ,σκοτώθηκε την 11-4-1941 σε ύψωμα περιοχής Γρεβενών σε αεροπορικό βομβαρδισμό,

    10-. ΒΟΡΓΙΑΣ Γεώργιος του Κωνσταντίνου, από Μεγάλο Καζαβήτι Θάσου, γεν. το 1908, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., την 18-4-1941, σκοτώθηκε σε γέφυρα του ποταμού Αώου, σε αεροπορικό βομβαρδισμό,

    11-. ΒΟΥΡΝΕΛΗΣ Ιωάννης του Κωνσταντίνου, από Γέροντα Καβάλας, στρατιώτης του στο 37ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941, στον Παράδεισο Καβάλας,

    12-. ΒΡΚΑΣ Φώτιος του Ευσταθίου, από Ελευθερές Καβάλας, γεν. το 1904, στρατιώτης στο 90ο Σ.Π. πέθανε την 17-1-1941, στο Μπρέγκιν Λούλεϊ από κρυοπαγήματα,

    13-.ΓΑΡΓΑΛΑΣ Γρηγόριος του Ναούμ, από Καβάλα, λοχίας στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 27-3-1941, στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    14-. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΔΗΣ Θεοδόσιος του Σταύρου, από Καβάλα, γεν. το 1914, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-1941 στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    15-. ΓΕΩΡΓΑΛΑΣ Παναγιώτης του Κωνσταντίνου, από Παναγία Θάσου, γεν. το 1899,στρατιώτης στο 28ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-1-1941 στη θέση Τρία Αυγά Κλεισούρας,

    16-. ΓΙΑΝΝΟΥΔΗΣ Κωνσταντίνος του Γεωργίου, από Καβάλα,

    γεν το 1908, στρατιώτης στο 90 Σ.Π., την 17-1-1941, εξαφανίστηκε στην περιοχή Σερρών,

    17-.ΓΚΑΤΖΑΡΙΔΗΣ Πασχάλης του Συμεών, από Χαϊδευτό Καβάλας, γεν το 1918, στρατιώτης στο 90ο Σ.Π. την 24-1-1941, πέθανε στο 1ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης,

    18-.ΓΡΟΥΣΙΔΗΣ Γεώργιος του Ευσταθίου, από Ποδοχώρι Καβάλας, γεν. το 1910, στρατιώτης στο 19ο Σ.Π., στο β. δεκαήμερο Απριλίου 1941, από το Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων,

    19-.ΔΕΜΕΡΤΖΙΔΗΣ ή ΚΑΡΑΜΕΛΤΖΙΔΗΣ Γεώργιος του Θεοδώρου, από Καβάλα, γεν. το 1912, στρατιώτης στο Δ. Τάγμα Μηχανικών, πέθανε την 8-2-1941, πέθανε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Καβάλας,

    20-. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σάββας του Χαραλάμπους, από Χαλκερό Καβάλας, γεν. το 1914, στρατιώτης στο 33ο Σ.Π., τον Μάρτιο του 1941, εξαφανίστηκε στην περιοχή Β.Δ. Κλεισούρας

    21-. ΔΟΥΡΑΜΒΗΣ ή ΔΟΥΡΑΜΒΙΔΗΣ Βασίλειος του Διαμαντή, από Χρυσούπολη Καβάλας, γεν. το 1903, στρατιώτης στην 2η Συζυγαρχία Μεταγωγικού, σκοτώθηκε την 10-4-1941, στην δημόσια οδό Καστοριάς,

    22-. ΕΥΘΥΜΟΠΟΥΛΟΣ Δημήτριος του Νικολάου, από Ελευθερές Καβάλας, γεν. το 1912, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 2-4-1941 στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    23-. ΚΑΖΑΚΗΣ Παναγιώτης του Αλεξάνδρου, από Κεραμωτή Καβάλας, γεν. το 1903, στρατιώτης στο 28ο Σ.Π., την 10-1-1941, εξαφανίστηκε στο ύψωμα Κάϊτζα Κλεισούρας

    24-. ΚΑΖΟΛΗΣ Ιωάννης του Κωνσταντίνου, από Καβάλα, γεν. το 1899, στρατιώτης της XV Moίρας τραυματιοφορέων, σκοτώθηκε την 9-3-1941 στο Τόσκεσι,

    25-.ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ Δημήτριος του Κωνσταντίνου, από Καβάλα, γεν το 1910, στρατιώτης στο 19ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 19-3-1941, σκοτώθηκε στο 731 ύψωμα Β.Δ. Κλεισούρας,

    26-. ΚΑΜΗΛΑΡΗΣ Ιωάννης του Εμμανουήλ, από Ελαιοχώρι Παγγαίου Καβάλας, γεν. το 1914, στρατιώτης του 19 Σ.Π., σκοτώθηκε την 5-4-1941 στο Μάλι Κοράπ,

    27-. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ Στέφανος του Βασιλείου, από Δωμάτια Καβάλας, γεν. το 1919, στρατιώτης του 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-1941, στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    28-. ΚΑΡΑΚΑΛΠΑΚΗΣ Κωνσταντίνος του Μιχαήλ, από το Διαλεκτό Καβάλας, γεν. το 1908, λοχίας στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στη θέση Σχιστόλιθος Χαρωπού Λόφου Λουτρών Σιδηροκάστρου

    29-.ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΙΔΗΣ Στέφανος του  Κωνσταντίνου, από Θεολόγο Θάσου, γεν. το 1914, στρατιώτης στο Δ. Σύνταγμα Πεδινού Πυροβολικού, την 10-4-1941, εξαφανίστηκε στην Κεραμωτή Καβάλας,

    30-. ΚΟΛΛΑΡΑΣ Θεοχάρης του Γεωργίου, από Πέρνη Καβάλας, γεν. το 1919, στρατιώτης της VII ομάδας αναγνώρισης, τον Ιανουάριο 194;, εξαφανίστηκε από το Στρατιωτικό Νοσοκομείο Κορυτσάς,

    31-. ΚΟΥΚΛΙΑΚΑΣ Κωνσταντίνος του Θεοδώρου, από Καλλιράχη Θάσου, γεν. το 1907, δεκανέας στην XV Μοίρα τραυματιοφορέων, σκοτώθηκε την 9-3-1941 στον καταυλισμό του 33 Σ.Π. στο Μπούμπεσι,

    32-. ΚΟΥΛΑΚΗΣ Εμμανουήλ του Ιωάννη, από Δωμάτια Καβάλας, γεν. το 1911, στρατιώτης στην Σ3 Γεφυροσκευή ,σκοτώθηκε την 29-12-1940 στην Πρεμετή,

    33-. ΚΟΥΤΟΥΞΙΔΗΣ Χρήστος του Ελευθερίου από Καβάλα, γεν. το 1910, στρατιώτης στο 19ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 21-3-1941 στο Χάνι Βινοκάζιτ Ν.Α Μπούμπεσι,

    34.- ΚΟΥΤΡΑΚΗΣ Ιωάννης του Δημητρίου, από Καβάλα, γεν. το 1912, στρατιώτης στο 67ο Σ.Π., πέθανε την 30-3-1941 στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών,

    35-. ΚΟΥΤΣΟΥΝΗΣ Γρηγόριος του Ιωάννη, από Καβάλα γεν. το 1918, στρατιώτης στο 25 Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-194;1 στο Μάλι Σπαντάριτ, Β. Κλεισούρας,

    36-. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Κωνσταντίνος του Αναστασίου από Καβάλα, λοχίας, την 13-4-1941, πέθανε στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων,

    37-. ΛΙΟΛΙΔΗΣ Γεώργιος του Ιωάννη, από Καβάλα, στρατιώτης στο XV Σύνταγμα Ορειβατικού πυροβολικού- 600 Μονάδα, σκοτώθηκε την 3-12-1940 στη θέση Πρέτουσα – Ιβάν Τσαγκόνι

    38-.ΛΟΓΗΣ ή ΛΟΗΣ Βασίλειος του Νικολάου, από Καβάλα, γεν. το 1906, στρατιώτης στο VII σύνταγμα πυροβολικού, τον Απρίλιο του 1941, εξαφανίστηκε στην Αλβανία,

    39-. ΛΟΥΚΙΔΗΣ Κάρολος του Κοσμά, από Χρυσούπολη Καβάλας, γεν. το 1912, στρατιώτης στο 25 Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-1941 στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    41-. ΛΟΥΚΑΣ Δημήτριος του Θεοδώρου, από Καβάλα, γεν. το 1919, στο 25ο Σ.Π., πέθανε την 18-2-1941 στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Λαμίας,

    42-. ΜΑΓΝΗΣΑΛΗΣ Ιωάννης του Ανδρέα από Καβάλα, γεν. το 1910, δεκανέας στο 19ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 11-3-1941 στο 731 ύψωμα Β.Δ. Κλεισούρας,

    43-. ΜΑΝΑΒΑΚΗΣ Αναστάσιος του Αναγνώστη, από Πέρνη Καβάλας, γεν. το 1913, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο Ρούπελ,

    44-. ΜΑΡΑΓΚΟΖΗΣ Ευάγγελος του Γεωργίου, από Αγίασμα Καβάλας, γεν το 1912, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο Ρούπελ,

    45-. ΜΑΡΙΦΟΓΛΟΥ Δημήτριος του Γεωργίου, από Μουσθένη Καβάλας, την 9-3-1941 στρατιώτης στην Δ2 Μοίρα βαρύ πυροβολικού, στην Κλεισούρα,

    46-.ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ Δημήτριος του Σωτηρίου, από Θάσο Καβάλας, γεν. το 1917, στρατιώτης στο 92ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 7-4-1941 στο ύψωμα Κρέστη  Νευροκοπίου Δράμας,

    47-. ΜΟΥΤΣΕΛΑΚΗΣ Παναγιώτης του Βασιλείου, από Χρυσούπολη Καβάλας γεν. το 1916 δεκανέας στο 41ο Σ.Π. σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο οχυρό Ρούπελ,

    48-.ΜΠΑΛΤΑΣ Εμμανουήλ του Μάνθου, από Καβάλα, γεν. το 1911, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-1941 στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας

    49-. ΜΠΑΛΤΖΗΣ Αθανάσιος του Ευστρατίου από Ξεριά Καβάλας, γεν. το 1906, στρατιώτης στο 410 Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στη θέση Σχιστόλιθος Χαρωπού Λόφου Λουτρών Σιδηροκάστρου  ,

    50-. ΜΠΑΛΤΖΗΣ Ελευθέριος του Κωνσταντίνου από Καβάλα, γεν. το 1915, στρατιώτης του Δ. Συντάγματος Βαρύ Πυροβολικού, την 11-4-19ρ41, εξαφανίστηκε στην περιοχή Καβάλας,

    51-, ΜΥΓΔΑΛΙΑΣ Δημήτριος του Αθανασίου, από Νικήσιανη Καβάλας, γεν. το 1906, στρατιώτης της VII Μοίρας Ορειβατικού Πυροβολικού, την 28-1-1941 σκοτώθηκε στην Τρεμπεσίνα Κλεισούρας,

    1. ΝΙΖΑΜΗΣ Μιχαήλ του Γεωργίου, από Γραβούνα Καβάλας λοχίας στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στη θέση Σχιστόλιθος Χαρωπού Λόφου Λουτρών Σιδηροκάστρου,

    53-. ΟΥΖΟΥΝΗΣ Κωνσταντίνος του Χρήστου από Αγίασμα Καβάλας, γεν. το 1913,στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο οχυρό Ρούπελ,

    54-. ΠΑΚΙΡΤΖΗΣ Αναστάσιος του Παρασκευά από Καβάλα, γεν. το 1916 στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 23-4-1941 στη θέση Κατάρα Ιωαννίνων,

    55-.ΠΑΛΑΙΟΠΟΥΛΟΣ Βασίλειος του Ευσταθίου, από Καβάλα, γεν. το 1912, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π.

    56-. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ Θεμιστοκλής του Χρυσάφη , από κεραμωτή Καβάλας, γεν. το 1916 στρατιώτης στο 4;1ο Σ.Π. σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο Σιδηρόκαστρο,

    57-.ΠΑΣΧΙΔΗΣ Κωνσταντίνος του Νικολάου, από Καβάλα, γεν. το 1898, στρατιώτης στο 90ο Σ.Π., πέθανε την 26-1-1941, στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων,

    58-. ΠΑΤΣΙΔΗΣ Γεώργιος του Ιωάννη, από Χρυσούπολη Καβάλας, γεν. το 1900,στρατιώτης στην XIV ομάδα αναγνώρισης, εξαφανίστηκε την 15-2-1941 στην Κλεισούρα, σε αεροπορικό βομβαρδισμό,

    59-. ΠΕΤΚΑΣ Παρασκευάς του Σταύρου, από Ν. Πέραμο Καβάλας, γεν. το 1904, στρατιώτης στο 28ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-12-1940, στο ύψωμα 1292- μάχη Κλεισούρας

    60.-ΠΕΤΡΟΥΛΗΣ Γεώργιος του Ζαχαρία, από Παλιά Καβάλα Καβάλας, γεν. το 1905, στρατιώτης της IVΜολιρας τραυματιοφορέων, τον Απρίλιο του 1941, εξαφανίστηκε στον Κεντρικό τομέα μετώπου,

    61-. ΣΑΒΒΙΔΗΣ Αθανάσιος του Σάββα, από Κρηνίδες Καβάλας, γεν. το 1911, στρατιώτης στη Δ. Μοίρα αυτοκινήτων, πέθανε την 22-6-1941 στο Δημοτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

    62-.ΣΑΛΒΑΡΑΣ Καλλισθένης του Δημητρίου, από Χρυσούπολη Καβάλας, γεν. το 1917,στρατιώτης σκοτώθηκε την 7-4-1941 στο Οχυρό Ρούπελ,

    63-, ΣΑΡΑΝΤΙΔΗΣ Ιωάννης του Δημητρίου από Καβάλα, γεν. το 1914, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., πέθανε την 30-3-1941 στο VIα Ορεινό Χειρουργείο,

    64-, ΣΓΟΥΡΙΔΗΣ Χρυσόστομος του Στράτου, από Ζυγό Καβάλας ,γεν το 1919, στρατιώτης της Χ ομάδας αναγνωρίσεως, σκοτώθηκε την 13-12-1940, στη μάχη Σιναπρέγιας ΒΔ Μοσχόπολης,

    65-. ΣΚΑΡΤΟΥΛΗΣ Νικόλαος του Αθανασίου, από Ελευθερούπολη Καβάλας, γεν. το 1917, δεκανέας , της VII ομάδας αναγνωρίσεως, σκοτώθηκε την 28-12-1940 στο Τρέμπελ ΒΔ  Μοσχόπολης,

    66-. ΣΚΟΥΛΑΡΗΣ Σωτήριος του Γεωργίου από Καβάλα, γεν το 1904 στρατιώτης στο 90ο Σ.Π., πέθανε την 17-2-1941 στο2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων,

    67-. ΣΠΑΝΔΟΝΙΔΗΣ Αθανάσιος από Χρυσοχώρι Καβάλας, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., την 9-4-1941 σκοτώθηκε στο οχυρό Ρούπελ

    68-. ΣΤΑΥΡΙΑΝΟΣ Συμεών του Κωνσταντίνου, από Γέροντα Καβάλας, γεν. το 1910, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στην Θερμοπηγή Σιδηροκάστρου,

    69-. ΣΤΡΑΝΗΣ Δημήτριος του Νικολάου, από Θεολόγο Θάσου, γεν. το 1907, δεκανέας στο 73ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο ύψωμα 905 Κουρί Τεπέ,

    70-. ΣΩΤΗΡΕΛΗΣ Γεώργιος του Νικολάου, από Παναγία Θάσου, γεν. το 1917, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., την 14-3-1941 σκοτώθηκε στην Τρεμπεσίνα,

    71-. ΤΑΞΕΙΔΗΣ Κωνσταντίνος του Ευστρατίου, από Μακροχώρι Καβάλας, γεν. το 1909,στρατιώτης στο 41ο Σ.Π. σκοτώθηκε την 9-4-1941 στο ύψωμα 652, 21 Γκολιάμα Λόφος Λουτρών Σιδηροκάστρου,

    72-.ΤΖΑΡΙΔΗΣ Νικόλαος από Χρυσοχώρι Καβάλας, γεν. το 1913, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., την 9-4-1941  σκοτώθηκε στο οχυρό Ρούπελ

    73-. ΤΖΑΡΙΜΗΣ ‘η ΖΑΡΙΜΗΣ Ευθύμιος του Χαραλάμπους, από Θάσο, γεν το 1911, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., σκοτώθηκε την 30-3-1941 στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας

    74-. ΤΟΥΦΕΚΤΣΗΣ Ιωάννης του Γεωργίου από Καβάλα, γεν. το 1916, λοχίας στο 2ο Σύνταγμα Ιππικού – Δ. ομάδα αναγνώρισης, την 6-4-1941 σκοτώθηκε στο Θεοδώροβο Ροδόπολης – Σερρών,

    75-. ΤΣΑΤΑΛΗΣ Ιωάννης του Κοσμά, από Καβάλα, γεν. το 1913, δεκανέας στο 73ο Σ.Π. σκοτώθηκε την 7-4-1941 στην Άνω Βροντού Σερρών,

    76-. ΤΣΙΦΛΙΔΗΣ Ιωάννης του Γεωργίου, από Ελευθερούπολη Καβάλας, γεν. το 1899,στρατιώτης στο ΄Εμπεδο Ελευθερούπολης, πέθανε την 26-11-1940 στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ελευθερούπολης,

    77-.ΤΣΟΛΑΚΙΔΗΣ Αγγελής του Δημητρίου από Καβάλα, γεν. το 1911, λοχίας στο 73ο Σ.Π., την 6-4-1941 σκοτώθηκε στο οχυρό Μαλιάγκα,

    78-.ΦΙΛΙΠΠΟΣΟΓΛΟΥ Σάββας του Σεραφείμ από Μακρυχώρι Καβάλας, γεν. το 1906, στρατιώτης στο 41ο Σ.Π., σκοτώθηκε την9-4-1941, στο Σχιστόλιθο Χαρωπού Λόφου Λουτρών Σιδηροκάστρου

    79-. ΦΡΑΠΑΣ Γεώργιος του Ιωάννη από Καβάλα, γεν. το 1902, στρατιώτης στο Κέντρο Παραγωγής Άρτου Καβάλας, πέθανε την 9-4-1941 στο 2ο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης,

    80-. ΦΩΤΙΟΥ Κωνσταντίνος του Ευθυμίου, γεν. το 1913, στρατιώτης στο 73ο Σ.Π., την 13-4-1941 σε αιχμαλωσία στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο ΄Ανω Νευροκοπίου Βουλγαρίας, μετά την μάχη Περιθωρίου Δράμας,

    81-. ΧΑΤΖΕΛΗΣ Ιωάννης του Ανδρέα, από Καβάλα, λοχίας στο 73ο Σ.Π., την 7-4-1941 σκοτώθηκε στο ύψωμα Σταυρού, Νευροκοπίου Δράμας

    82-. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Δημήτριος του Ιωακείμ από Καβάλα, γεν. το 1890, στρατιώτης στο 28ο Σ.Π., πέθανε το α. δεκαήμερο Ιανουαρίου 1941 στα υψώματα Κλεισούρας από κακουχίες του πολέμου,

    83-.  ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΗΣ Αυγουστής του Γρηγορίου από Θάσο ,γεν. το 1920, στρατιώτης στον 6ο λόχο πολυβόλων, πέθανε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Χανίων Κρήτης,

    84-. ΧΑΤΖΗΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Στέφανος του Λεωνίδα, από Κορυφές Καβάλας, γεν. το 1914, στρατιώτης στο 73ο Σ.Π., την 6-4-1941 εξαφανίστηκε στο οχυρό Μαλιάγκα,

    85-. ΧΟΥΣΟΣ Αθανάσιος του Δημητρίου, από Θεολόγο Θάσου, γεν. το 1917, στρατιώτης στο 25ο Σ.Π., την 14-4-1941, σκοτώθηκε στο Μάλι Σπαντάριτ Β. Κλεισούρας,

    86-. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ Χαράλαμπος του Κύρου, από Καβάλα, γεν. το 1897, στρατιώτης στην Γ. Διεύθυνση ΄Εργων , πέθανε την 9-2-194; στο Σ2 Νοσοκομείο Διακομιδής Αμύνταιου,

    87-. ΥΦΑΝΤΙΔΗΣ Στέφανος του Ιωάννη, από Πλαταμώνα Καβάλας, γεν. το 1914, στρατιώτης στο 41 ο Σ.Π. την 9-4-194; εξαφανίστηκε στα Λουτρά Σιδηροκάστρου,

    ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ 1941 -1945

    1-. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ Θεμιστοκλής του Παρασκευά, από Καβάλα, γεν. το 1916, ανθυπολοχαγός στην ΙΙΙ Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία,, σκοτώθηκε την 20-2-1943 στο Αμπετίν Αιγύπτου, σε δυστύχημα κατά την εκπαίδευση,

    2-. ΜΟΣΧΑΤΟΣ Γεώργιος του Μιχαήλ από Καβάλα, γεν. το 1917, έφεδρος ανθυπολοχαγός στο Φρουραρχείο Τέλ Αβίβ, αυτοκτόνησε την 28-3-1944 στο ΜπαντιάμΤέλ Αβίβ.

    *Το κείμενο αυτό , το εισαγωγικό του μέρος, το αφιερώνω στην μνήμη του παππού μου Κωνσταντίνου Παπακοσμά πολεμιστή του Ελληνοιταλικού πολέμου, τα ..τραύματα των μαχών στα βουνά της Βορείου Ηπείρου τον πήραν γρήγορα από την ζωή..

     

     

     

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    Playmobil διόραμα για το Οχυρό Ρούπελ στο Πολεμικό Μουσείο από τον συλλέκτη Τάσο Πανταζόπουλο   

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

     

    Το ρολόι έδειχνε λίγο μετά τις 5 το απόγευμα και έξω από το Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στους πολλούς επισκέπτες που συρρέουν αυτές τις ημέρες, με αφορμή την εθνική επέτειο, ξεχώριζαν κάποιοι λάτρεις όχι μόνο της Ιστορίας αλλά και των playmobil. Κι αν αυτό μπορεί ν’ ακούγεται παράξενο σε κάποιους, ο Τάσος Πανταζόπουλος δίνει την απάντηση με το playmobil διόραμά του για το Οχυρό Ρούπελ, που εκτίθεται από τις 22 Οκτωβρίου, στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.

     

    Ογδόντα χρόνια μετά την ιστορική «Μάχη των Οχυρών», ο Τάσος Πανταζόπουλος παρουσιάζει ένα διόραμα (διαστάσεων 2 επί 3τμ), με 156 Γερμανούς και 16 Έλληνες στρατιώτες, με άρματα μάχης, ένα εντυπωσιακά ρεαλιστικό πεδίο μάχης και πολλά άλλα στοιχεία, αναπαριστώντας με τον δικό του γλαφυρό τρόπο τα γεγονότα του Απριλίου του 1941, όταν στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο, στο οχυρό Ρούπελ, οι τραυματίες του αλβανικού μετώπου, χωρίς αεροπορική κάλυψη, αμύνονται σθεναρά και προκαλούν πρωτοφανείς απώλειες στο 125ο Σύνταγμα Πεζικού των επιτιθέμενων αναγκάζοντάς τους να ζητήσουν ενισχύσεις. Στην ιστορία, από εκείνη τη φοβερή στιγμή, έχει περάσει η φράση «τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται», με την οποία ο αντισυνταγματάρχης Δουράτσος απάντησε στον συνταγματάρχη Von Petersen, όταν ο τελευταίος τούς κάλεσε να παραδοθούν.

     

    Μια οικογενειακή επίσκεψη στο Οχυρό Ρούπελ ήταν αυτή που «γέννησε» την ιδέα στον Τάσο Πανταζόπουλο, διευθυντή καταστήματος τραπέζης και λάτρη της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας, που έχει ως χόμπι την αναπαράσταση ιστορικών μαχών με playmobil. Όταν, μάλιστα, η ιδέα του αυτή «αγκαλιάστηκε» από το Γ’ ΣΣ, το διόραμα που με μεγάλη αγάπη και μεράκι κατασκεύασε με την πολύτιμη βοήθεια της συνοδοιπόρου του στη ζωή αλλά και στο χόμπι του, Κικής Φάκα, πήρε τον δρόμο για το Μουσείο.

     

    «Είναι μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2016, όταν μαζί με την οικογένειά μου επισκεφθήκαμε το οχυρό Ρούπελ. Βλέποντας το ενδιαφέρον των παιδιών για την ιστορία του οχυρού κι ενώ ήδη μάζευα σχετικές φιγούρες, αποφάσισα να προσπαθήσω να φτιάξω ένα διόραμα σε σχέση με το οχυρό Ρούπελ και τη μάχη που έγινε το ’41», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Πανταζόπουλος.

     

    Την ιδέα αυτή την «έχτισαν» σιγά σιγά με τη σύζυγό του, περνώντας τα καλοκαίρια τους στο χωριό φτιάχνοντας τη λοφοπλαγιά με τα πολυβολεία, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα, στο σπίτι τους στη Θεσσαλονίκη, έφτιαχναν τις φιγούρες. «Όταν φέτος τον Απρίλιο έστησα ένα μικρό αρχικά διόραμα στο γραφείο του σπιτιού μου, δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από το Γ’ ΣΣ και το διόραμα μεγάλωσε και προχωρήσαμε», σημειώνει ο κ. Πανταζόπουλος. Οι ρυθμοί των εργασιών εντατικοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού και το διόραμα πήρε «σάρκα και οστά», προκαλώντας τον θαυμασμό όλων όσοι είχαν ήδη την ευκαιρία να το θαυμάσουν στο Πολεμικό Μουσείο.

     

    Υποδεχόμενος, την περασμένη Δευτέρα, τους πρώτους επισκέπτες, ο Τάσος Πανταζόπουλος δεν σταμάτησε να τούς εξηγεί κάθε λεπτομέρεια στο περίτεχνο διόραμά του αλλά και να απαντά με χαμόγελο σε κάθε ερώτηση. Από μικρό παιδί τού άρεσε να διαβάζει και πρόσεχε, όπως λέει, πάντα τη λεπτομέρεια. Φιγούρες playmobil υπήρχαν στο σπίτι από τα παιδικά του χρόνια αλλά τού αρέσει κυρίως να τις τροποποιεί, προσπαθώντας να φτάσει όσο το δυνατόν περισσότερο η φιγούρα την ιστορική πραγματικότητα. Ώστε το κάθε παιδί που θα το δει να μάθει κάτι απ’ αυτό.

     

    Η αναζήτηση στοιχείων που θα κάνουν τη φιγούρα του playmobil να προσεγγίζει όσο το δυνατόν περισσότερο την πραγματικότητα δεν είναι εύκολη υπόθεση και χρειάζεται υπομονή, επιμονή και αφοσίωση. «Για παράδειγμα, αυτή η παλιά αυτή φιγούρα με τη μορφή νοσοκόμου είναι εξαιρετικά σπάνια», εξηγεί, ενώ κάποιες από τις φιγούρες του διοράματος είχαν σταματήσει να κυκλοφορούν ήδη από τη δεκαετία του ’80-’90. «Τα δε άρματα μάχης», προσθέτει, «που ολοκληρώνουν το σκηνικό, αγοράστηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και είναι της 21st Century Toys, μιας εταιρείας που έκλεισε το 2004. Είναι τα μοναδικά που βρήκα σε παιχνίδια που ταίριαζαν στη συγκεκριμένη μάχη. Επειδή αυτά πωλούνταν στην Αμερική από συλλέκτες όπως εγώ, έπρεπε να βάλω το ξυπνητήρι στις 3 και 4 τα ξημερώματα, ώστε να προλάβω πχ μια δημοπρασία στο Σικάγο και να τα “χτυπήσω”! Έκανα 2-3 χρόνια να τα πετύχω σε κάποιες περιπτώσεις».

     

    Το playmobil διόραμα για το Οχυρό Ρούπελ, το οποίο έχει κατασκευαστεί από κομμάτια της προσωπικής συλλογής του κ. Πανταζόπουλου και δεν έχει σχέση με την εταιρεία, θα εκτίθεται στο Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης ως τις 5 Νοεμβρίου. Μάλιστα, δεν είναι η πρώτη φορά που ένα διόραμά του περνά την πόρτα ενός Μουσείου. Είχαν προηγηθεί τα Μυστικά του Βάλτου, στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα.

     

       *Οι φωτογραφίες από το διόραμα είναι του Tommy Courtis και τις παραχώρησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Τάσος Πανταζόπουλος

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΥ: Όταν άλλαζε η γη και μαζί και οι άνθρωποι

    Δημοσιεύτηκε στις

    Στον απόηχο γεγονότων στην περιοχή του Αιγαίου, της Προποντίδας και του Εύξεινου Πόντου

     

    Σήμερα φιλοξενούμε ένα ακόμη κείμενο του εξαίρετου φίλου και συνεργάτη, δικηγόρου Θεόδωρου Δημοσθ. Λυμπεράκη, άοκνου σκαπανέα της τοπικής ιστορίας, ο οποίος τολμάει και εμβαθύνει σε γεγονότα που βρίσκονται πριν ξεκινήσει να ξετυλίγεται το νήμα της ιστορίας. Γεγονότα που έχουν φτάσει μέχρι εμάς ως στοιχεία των μύθων και αποκτούν επιστημονική οντότητα με νεώτερες μελέτες άλλων επιστημών, όπως η γεωλογία και η γεωδυναμική.

     

    Στην ιστορία της γης, έχουμε μεγάλες περιόδους με γεωλογικές μεταβολές που άλλαξαν πολλές φορές της εικόνα της, αφού τμήματα στεριάς καταποντίστηκαν ή αναδύθηκαν μέσα από τη θάλασσα. Το ίδιο συνέβη και στην περιοχή του Αιγαίου. Κάποτε η περιοχή που είναι σήμερα η Καβάλα ήταν πολύ μακριά από την θαλάσσια ακτογραμμή και το κλίμα ήταν πολύ διαφορετικό, ενώ και η έκταση της θάλασσας ήταν πολύ μικρότερη. Το Αιγαίο πέλαγος ουσιαστικά ήταν μια μικρή θαλάσσια περιοχή που δεν επικοινωνούσε με τις περιοχές ανατολικά της προποντίδας.

     

    Γύρω στο 10.000 π.Χ. η θερμοκρασία στην ατμόσφαιρα της γης άρχισε να ανεβαίνει και έλιωσαν οι τελευταίοι παγετώνες. Κανείς δεν γνωρίζει γιατί συνέβη αυτό, σίγουρα δεν ήταν ανθρωπογενείς οι αιτίες καθώς δεν είχαμε εκείνη την περίοδο βιομηχανική δραστηριότητα. Βλέποντας την γεωλογική ιστορία της γης, ανάλογα γεγονότα είχαν ξανασυμβεί στο παρελθόν. Ακόμη και σήμερα που έχουμε υπερθέρμανση του πλανήτη, δεν υπάρχει κοινός επιστημονικός τόπος για τις αιτίες που την προκαλούν.

     

    Ο Πλάτωνας στο έργο του ΤΙΜΑΙΟΣ (Περί φύσης) προβληματίζεται για αυτές τις γεωλογικές και κλιματικές αλλαγές της γης και εκφράζει την άποψη ότι οφείλονται στο γεγονός ό,τι «η  μεταβολή της κίνησης των ουρανίων σωμάτων γύρω από τη γη και η καταστροφή όλων όσων βρίσκονται στην επιφάνεια της, από τεράστιες φωτιές ανάμεσα σε μεγάλα χρονικά διαστήματα» (22 d).

     

    Παραθέτουμε σήμερα τα γεγονότα που οδήγησαν στην ενοποίηση των δυο θαλασσών του Αιγαίου και του Εύξεινου Πόντου, έτσι όπως τα μεταφέρει η μελέτη των γεωλογικών δομών, αλλά και οι ιστορικές πηγές.

     

    Με αυτή την ενοποίηση προέκυψε ένας ενιαίος χώρος που μερικές χιλιάδες μετά, θα γραφτούν έπη για την κατάκτηση του, όπως η Ιλιάδα και η Αργοναυτική Εκστρατεία. Είναι ένας χώρος που η γεωστρατηγική του αξία παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα και βλέποντας το σημείο όπως είναι τοποθετημένο επάνω στην υδρόγειο είναι σαν να πρόκειται για τον ομφαλό της γης, από τον οποίο ξεκίνησαν και συνεχίζουν, μεγάλα κοσμοϊστορικά γεγονότα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι στο σημείο συνάντησης των δυο θαλασσών συναντιούνται και δυο ήπειροι, η Ευρώπη και η Ασία και ότι για σχεδόν δυο χιλιετίες άκμασε μια από τις πιο σημαντικές πόλεις του κόσμου.

     

    Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

     

    Η ΒΙΑΙΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ (ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΤΟΥ ΜΑΡΜΑΡΑ) ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ, ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΜΟΪΣΤΟΡΙΚΟ ΑΥΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ.

     

    Στην έκδοση του Εθνικού ιδρύματος Ερευνών, με τίτλο «ΘΡΑΚΗ – ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ», υπάρχει κεφάλαιο, με τίτλο «γεωμορφολογία και Προϊστορική κατοίκηση στη Θράκη», που συνέγραψε ο κ. Ιωάννης Ασλάνης, Διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Ελληνικής και Ρωμαϊκής Αρχαιότητας, του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΚΕΡΑ-Ε.Ι.Ε. Παράρτημα Βέροιας). Στο εξαιρετικό αυτό πόνημά του, (το οποίο αξίζει να διαβάσετε, ολόκληρο, στο διαδίκτυο), ο κ. Ασλάνης αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα εξής, εξόχως ενδιαφέροντα:

     

    «Πριν περίπου 7,5 χιλιάδες χρόνια από σήμερα, δηλαδή περίπου στα 5.500 χρόνια π.Χ., όταν η θαλάσσια στάθμη έφθασε τα 30 μ. χαμηλότερα από τη σημερινή, έγινε η σύνδεση του Αιγαίου πελάγους και του Ευξείνου Πόντου μέσω του Βοσπόρου. Λόγω της διαφοράς ύψους στη στάθμη των δύο θαλασσών η σύνδεση θα πρέπει να έγινε με πραγματικά εντυπωσιακό τρόπο. Το φαινόμενο αυτό μελέτησαν δύο αμερικανοί γεωλόγοι, ο W. Ryan & ο W. Pitman, οι οποίοι μάλιστα υποστηρίζουν, ότι εντόπισαν τον χώρο, όπου συνέβη ο κατακλυσμός του Νώε. Περιγράφουν πολύ παραστατικά τον τρόπο εισροής των υδάτων από το Αιγαίο μέσω της Προποντίδας και του Βοσπόρου στον Εύξεινο Πόντο. Σύμφωνα μάλιστα με τους υπολογισμούς τους (πλάτος και βάθος του Βοσπόρου, διαφορά στάθμης των δύο θαλασσών) υπολόγισαν, ότι μετά τη διάβρωση του πυθμένα του Βοσπόρου δημιουργήθηκε ένας τεράστιος καταρράκτης που μετέφερε τεράστιες ποσότητες αλμυρού νερού στον κλειστό μέχρι τότε Εύξεινο προκαλώντας άνοδο της στάθμης του περίπου 16 εκ. την ημέρα. Η διάρκεια αυτού του φαινομένου ήταν, κατά την άποψή τους, σύντομη, αλλά είχε τρομακτικές επιπτώσεις τόσο στον οικολογικό τομέα, με την εισαγωγή αλμυρού νερού στο υφάλμυρο του Ευξείνου Πόντου, όσο και στον οικιστικό τομέα, με τη μετακίνηση προς κάθε κατεύθυνση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων που ζούσαν στα παράλια. Στα νότια μετακινήθηκαν προς την ανατολική Τουρκία και από εκεί πέρασαν στη Μεσοποταμία, όπου η ανάμνηση αυτού του φαινομένου καταγράφηκε 2500 με 3000 χρόνια αργότερα στο έπος του Γκιλγκαμές και από εκεί μεταφέρθηκε πιθανότατα στην εβραϊκή θρησκεία και καταγράφηκε στην Παλαιά Διαθήκη».

    Σύμφωνα με τον κ. Ασλάνη, η άποψη των δύο προαναφερθέντων επιστημόνων αμφισβητείται και σήμερα γίνονται ευρύτερα αποδεκτά τα εξής, που επίσης μας παραθέτει στο πόνημά του:

    «Αρχίζοντας από το Αιγαίο διαπιστώνει κανείς ότι η στάθμη της θάλασσας, στη διάρκεια της 6ης χιλιετίας, σύμφωνα με γεωλογικές έρευνες στην περιοχή της Τροίας στην είσοδο των Δαρδανελίων, βρισκόταν περίπου 30 μ. χαμηλότερα από τη σημερινή με τάση ανόδου. Η άνοδος αυτή φαίνεται να διακόπτεται περίπου στο μέσον της χιλιετίας για να ακολουθήσει αμέσως μετά νέα ανοδική πορεία. Αν η στασιμότητα της θαλάσσιας στάθμης στο Αιγαίο οφείλεται στην εισροή υδάτων στον Εύξεινο Πόντο, τότε ίσως έχουμε μια πρώτη ένδειξη του συμβάντος.

     

    Με την στάθμη της θάλασσας στην Προποντίδα να βρίσκεται και αυτή στα -30 μ. ο Βόσπορος την περίοδο αυτήν εμφάνιζε την εικόνα ενός στενού ξηράς, το μεγαλύτερο τμήμα του οποίου διέρρεε ένας μικρός ποταμός που άρχιζε περίπου από τον σημερινό Κεράτιο κόλπο και χυνόταν στον Εύξεινο Πόντο. Ουσιαστικά δηλαδή, η πραγματική ξηρά που υπήρχε μεταξύ Προποντίδας και Ευξείνου Πόντου ήταν μια λεπτή ζώνη στο νότιο τμήμα του Βοσπόρου (ακριβώς εμπρός από το ναό της Αγίας Σοφίας) πλάτους λιγότερο των 3 χλμ. Επομένως εδώ θα πρέπει να συνέβη η σύνδεση, όταν ο στενός ισθμός καλύφθηκε από τα νερά της Προποντίδας. Στο υπόλοιπο τμήμα του Βοσπόρου η παρουσία του ποταμού διευκόλυνε τη σύνδεση. Με τη στάθμη της Προποντίδας ελαφρά υψηλότερη από εκείνη του ποταμού που έρρεε στον Εύξεινο Πόντο, θα μπορούσε κανείς να επανεξετάσει την ποσότητα υδάτων που εισέρεε σ’ αυτόν λαμβάνοντας βέβαια υπόψη του και την διάβρωση που ακολούθησε την σύνδεση.

    Την ίδια περίοδο (6η χιλιετία π.Χ.) η στάθμη του Εύξεινου Πόντου βρισκόταν, κατά τους Ryan και Pitman, περίπου 110-120 μ. χαμηλότερα από τη σημερινή με αποτέλεσμα ο καταρράκτης που δημιουργήθηκε από τον Βόσπορο να έχει ύψος 100 μ. περίπου. Ωστόσο, σύμφωνα με το διάγραμμα της εικόνας, θα πρέπει να αφαιρεθούν 30 μ. και όχι μόνο 15 μ. Αν μάλιστα δεχθούμε την άποψη των Τούρκων γεωλόγων που προκύπτει από έρευνες στα νότια παράλια του Πόντου, ότι η επιφάνεια των υδάτων του Πόντου ήταν μόνο 40 μ. περίπου χαμηλότερα από τη σημερινή , τότε η εικόνα ενός καταρράκτη ύψους περίπου 100 μ. και εκατοντάδες φορές μεγαλύτερου από τον Νιαγάρα, όπως τον παρουσιάζουν οι Ryan και Pitman, αλλάζει ριζικά και μετατρέπεται σε έναν πολύ μικρότερο. Αυτές οι διαπιστώσεις μας οδηγούν ασφαλώς σε διαφορετικούς υπολογισμούς από εκείνους των αμερικανών γεωλόγων σχετικά με την ποσότητα εισροής των υδάτων και τη χρονική διάρκεια της εξομοίωσης της στάθμης των δύο θαλασσών. Δεν αλλάζει όμως αυτό το ίδιο το γεγονός. Έτσι φθάνουμε στο κρισιμότερο ερώτημα, στο οποίο πραγματικά αξίζει να αναζητηθεί μια απάντηση: πόση έκταση ξηράς κάλυψε η άνοδος της θαλάσσιας στάθμης στον Εύξεινο Πόντο μετά από την ένωση του με το Αιγαίο Πέλαγος; Σύμφωνα με τους Ryan και Pitman καλύφθηκε η ξηρά από το ισοβαθές των -100 μ. μέχρι αυτό των -15 μ. περίπου, καθώς, σύμφωνα με τις έρευνές τους, αυτά ήταν τα βάθη του Ευξείνου και της Προποντίδας αντίστοιχα. Ωστόσο, σύμφωνα με μετρήσεις σε κοντινότερη περιοχή προς τον Πόντο, την Τρωάδα, η στάθμη του Αιγαίου βρισκόταν στα -30 μ. και με την εισροή υδάτων από τον Βόσπορο η στάθμη στον Εύξεινο Πόντο ανέβηκε μόνο μέχρις αυτό το ισοβαθές, με συνέπεια, οι αλλαγές που υπέστησαν τα νότια και ανατολικά παράλια του Ευξείνου Πόντου, να είναι -λόγω του ορεινού εδάφους- ελάχιστες. Στα βόρεια η Αζοφική θάλασσα, το βάθος της οποίας δεν υπερβαίνει τα 6-7 μ. δεν είχε δημιουργηθεί. Δυτικότερα, στα παράλια της Ουκρανίας, ένα πολύ μεγάλο τμήμα πάνω από το ισοβαθές των -30 μ. εξακολουθούσε να είναι ξηρά. Στην περιοχή των εκβολών του Δούναβη η εικόνα είναι ασαφής λόγω των προσχώσεων και στα δυτικά παράλια, στη Βουλγαρία, η ζώνη ξηράς που καλύφθηκε έχει μικρό πλάτος. Ουσιαστικά δηλαδή, η μεγαλύτερη έκταση που καλύφθηκε είναι μια πεδινή ζώνη στα βορειοδυτικά (περιοχή Ουκρανίας και Βουλγαρίας). Η διαφορά από τα σημερινά παράλια ή ακόμη και από το ισοβαθές των 15 μ. των Ryan και Pitman είναι πολύ μεγάλη».

    Μετά τις παραπάνω επισημάνσεις, ο κ. Ασλάνης οδηγείται στο συμπέρασμα «ότι η σύνδεση Αιγαίου και Ευξείνου συνέβη περίπου στο μέσον της 6ης χιλιετίας, όπως προκύπτει από τρεις διαφορετικές μετρήσεις. Αναμφίβολα πρόκειται για ένα σημαντικό φαινόμενο, χωρίς, ωστόσο, εκείνες τις επιπτώσεις στους ανθρώπους που αναφέρουν οι Ryan και Pitman. Επομένως είναι μάλλον δύσκολο να δεχθεί κανείς αβασάνιστα την άποψη τους, ότι ο κατακλυσμός που υπάρχει στις μυθολογίες των λαών όλου του κόσμου, αναφέρεται στο τοπικό φαινόμενο της σύνδεσης Αιγαίου και Ευξείνου Πόντου στο μέσον της 6ης χιλιετίας π.Χ.»

    Συνεχίζει, όμως, ο κ. Ασλάνης, με τα εξής, επίσης ενδιαφέροντα: «Αναζητώντας μια απάντηση στο ερώτημα, εάν και πότε έγιναν κάποιες σημαντικές μεταβολές που να επηρέασαν πραγματικά τους προϊστορικούς ανθρώπους στην περιοχή, πρέπει να εξετάσουμε τι συνέβη μετά τη σύνδεση Αιγαίου και Ευξείνου Πόντου. Έχει διαπιστωθεί ότι η θαλάσσια στάθμη συνέχισε να ανεβαίνει με αυξανόμενη ταχύτητα. Στη διάρκεια μάλιστα της 5ης χιλιετίας έγινε ραγδαία και σε διάστημα λιγότερο της χιλιετίας (5000-4200 π.Χ.) ανυψώθηκε ταχύτατα κατά 20 μ. ή 2 μ. ανά αιώνα. Ανάλογη ραγδαία άνοδο θα πρέπει να υπολογίζει κανείς και στον Εύξεινο Πόντο. Στην διάρκεια της 5ης χιλιετίας θα πρέπει να καλύφθηκε μεγάλο τμήμα της περιοχής της Ουκρανίας. Περίπου στη μέση της ίδιας χιλιετίας άρχισε να δημιουργείται η Αζοφική θ ά λ α σ σ α , ό τ α ν το ύψος των υδάτων έφθασε στα 6-7 μ. Στα ανατολικά και νότια παράλια του Ευξείνου το ορεινό του εδάφους δεν επέτρεπε πυκνή κατοίκηση. Μέχρι το τέλος της χιλιετίας (περίπου 4200-4000 π.Χ.) δημιουργήθηκε η σημερινή ακτογραμμή στις περιοχές αυτές.

    Με τη στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει ταχύτατα σε σύντομο χρονικό διάστημα, δεν επλήγησαν μόνον τα παράλια του Ευξείνου αλλά και του Αιγαίου με αποτέλεσμα να διαπιστώνονται φαινόμενα ασυνέχειας και αλλαγών στην ανθρώπινη παρουσία. Έτσι, στην αρχή της 5ης χιλιετίας παρατηρείται στη Μ. Ασία ένα διάστημα εξαιρετικά περιορισμένης κατοίκησης και στη συνέχεια αναπτύχθηκε ο πολιτισμός του Beycesultan με χαρακτήρα εντελώς διαφορετικό από τον προηγούμενο στον ίδιο χώρο πολιτισμό του Hacilar. Στον ελλαδικό χώρο μετά από μια περίοδο αναζήτησης, αναπτύχθηκε ο πολιτισμός του Διμηνίου που διαφέρει σημαντικά από τον προηγούμενο πολιτισμό του Σέσκλου και διακόπηκε σχεδόν απότομα ακολουθούμενος από τον επίσης διαφορετικό πολιτισμό του Ραχμανίου.

    Ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαπίστωση, ότι στα παράλια της αιγαιακής Θράκης απουσιάζουν οικισμοί παλαιότεροι από το δεύτερο μισό 6ης χιλιετίας π.Χ. Εν μέρει η απουσία αυτή θα πρέπει να αποδοθεί στην κάλυψη τους από τη θάλασσα….».

     

    Μετά από όσα παρέθεσα προηγούμενα, σχετικά με τις σημερινές, επιστημονικές απόψεις, για την μετατροπή της Προποντίδας και του Εύξεινου Πόντου σε τμήματα της Μεσογείου, οι οποίες (απόψεις), ανεξάρτητα από το αν απέχουν μεταξύ τους, όλες έχουν ως κοινό παρονομαστή το γεγονός ότι επρόκειτο για ένα ισχυρό, έντονο και, οπωσδήποτε, εντυπωσιακό, γεωλογικό φαινόμενο, που προέκυψε από το λιώσιμο των παγετώνων, που μέχρι την 6η χιλιετηρίδα π.Χ. κάλυπταν μεγάλο μέρος του πλανήτη μας, έρχομαι τώρα να εξετάσω, με τη σειρά μου,  το ερώτημα, αν οι αρχαίοι πρόγονοί μας είχαν ανάμνηση ενός τόσο σημαντικού, γεωλογικού φαινομένου και αν αυτό πέρασε στο συλλογικό υποσυνείδητό τους και έφθασε στην μνήμη των απογόνων τους, που έζησαν κατά τους ιστορικούς χρόνους.

     

    Αντί άλλης απαντήσεως, στο πιο πάνω ερώτημα, σας παραθέτω τα εξής, εξόχως ενδιαφέροντα, τα οποία ο Διόδωρος Σικελιώτης, (που έζησε από το 80 π.Χ. έως το 20 μ.Χ.), αναφέρει στα κεφάλαια 47 και 48 του 5ου βιβλίου της «Ιστορικής Βιβλιοθήκης» του. (Σας παραθέτω πρώτα το αρχαίο κείμενο και στη συνέχεια την μετάφρασή του):

     

    «…περὶ δὲ τῶν κατὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ Αἰγαῖον πέλαγος κειμένων νῦν διέξιμεν, τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τῆς Σαμοθρᾴκης ποιησάμενοι. Tαύτην γὰρ τὴν νῆσον ἔνιοι μέν φασι τo παλιὸν Σάμον ὀνομασθῆναι, τῆς δὲ νῦν Σάμου κτισθείσης διὰ τὴν ὁμωνυμίαν ἀπὸ τῆς παρακειμένης τῇ παλαιᾷ Σάμῳ Θρᾴκης Σαμοθρᾴκην ὀνομασθῆναι, [2] ᾤκησαν δ᾽ αὐτὴν αὐτόχθονες ἄνθρωποι: διὸ καὶ περὶ τῶν πρώτων γενομένων παρ᾽ αὐτοῖς ἀνθρώπων καὶ ἡγεμόνων οὐδεὶς παραδέδοται λόγος. ἔνιοι δέ φασι τὸ παλαιὸν Σαόννησον καλουμένην διὰ τοὺς ἀποικισθέντας ἔκ τε Σάμου καὶ Θρᾴκης Σαμοθρᾴκην ὀνομασθῆναι. [3] ἐσχήκασι δὲ παλαιὰν ἰδίαν διάλεκτον οἱ αὐτόχθονες, ἧς πολλὰ ἐν ταῖς θυσίαις μέχρι τοῦ νῦν τηρεῖται. οἱ δὲ Σαμόθρᾳκες ἱστοροῦσι πρὸ τῶν παρὰ τοῖς ἄλλοις γενομένων κατακλυσμῶν ἕτερον ἐκεῖ μέγαν γενέσθαι, τὸ μὲν πρῶτον τοῦ περὶ τὰς Κυανέας στόματος ῥαγέντος, μετὰ δὲ ταῦτα τοῦ Ἑλλησπόντου.

     

    [4] τὸ γὰρ ἐν τῷ Πόντῳ πέλαγος λίμνης ἔχον τάξιν μέχρι τοσούτου πεπληρῶσθαι διὰ τῶν εἰσρεόντων ποταμῶν, μέχρι ὅτου διὰ τὸ πλῆθος παρεκχυθὲν τὸ ῥεῦμα λάβρως ἐξέπεσεν εἰς τὸν Ἑλλήσποντον καὶ πολλὴν μὲν τῆς Ἀσίας τῆς παρὰ θάλατταν ἐπέκλυσεν, οὐκ ὀλίγην δὲ καὶ τῆς ἐπιπέδου γῆς ἐν τῇ Σαμοθρᾴκῃ θάλατταν ἐποίησε: καὶ διὰ τοῦτ᾽ ἐν τοῖς μεταγενεστέροις καιροῖς ἐνίους τῶν ἁλιέων ἀνεσπακέναι τοῖς δικτύοις λίθινα κιονόκρανα

     

    5] ὡς καὶ πόλεων κατακεκλυσμένων. τοὺς δὲ περιληφθέντας προσαναδραμεῖν εἰς τοὺς ὑψηλοτέρους τῆς νήσου τόπους: τῆς δὲ θαλάττης ἀναβαινούσης ἀεὶ μᾶλλον, εὔξασθαι τοῖς θεοῖς τοὺς ἐγχωρίους, καὶ διασωθέντας κύκλῳ περὶ ὅλην τὴν νῆσον ὅρους θέσθαι τῆς σωτηρίας, καὶ βωμοὺς ἱδρύσασθαι, ἐφ᾽ ὧν μέχρι τοῦ νῦν θύειν: ὥστ᾽ εἶναι φανερὸν ὅτι πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ κατῴκουν τὴν Σαμοθρᾴκην».

    «Τώρα θ’ ασχοληθούμε μ’ αυτά που υπάρχουν στην Ελλάδα και στο Αιγαίο πέλαγος, κάνοντας την αρχή από την Σαμοθράκη. Διότι, σ’ αυτό νησί, κατοίκησαν άνθρωποι αυτό­χθονες και γι’ αυτό δεν μας έχει παραδοθεί τίποτε, για τους πρώτους ανθρώπους και ηγεμόνες τους. Άλλοι, πάλι, λένε πως παλιά λεγόταν «Σαόννησος» και πως πήρε το όνομα «Σαμοθράκη», από τους αποίκους που πήγαν εκεί, από τη Σάμο και τη Θράκη. Οι αυτόχθονες είχαν δική τους, αρ­χαία γλώσσα, πολλές λέξεις της οποίας διατηρούνται μέχρι σήμερα, στις θυσίες. Οι Σαμόθρακες. επίσης, αφηγούνται μια ιστορία, σύμφωνα με την οποία, πριν γίνουν οι κατα­κλυσμοί στους υπόλοιπους λαούς, έγινε εκεί μέγας κατα­κλυσμός, κατά τον οποίον πρώτο άνοιξε το στόμιο γύρω από τις Κυανές πέτρες και στη συνέχεια το στόμιο του Ελλησπόντου. Διότι η θάλασσα του Πόντου, που μέχρι τότε ήταν λίμνη, φούσκωσε τόσο, από τα νερά ποταμών που χύνονταν σ’ αυτήν, ώστε, από την ποσότητα του νερού που έπεσε μέσα της, καθώς ξεχύθηκε με ορμή στον Ελλή­σποντο, πλημμύρισε μεγάλη, παραθαλάσσια περιοχή της Ασίας κι έκανε θάλασσα ουκ ολίγο από το επίπεδο μέρος της Σαμοθράκης και γι’ αυτό. στα κατοπινά χρόνια, μερι­κοί ψαράδες ανέβαζαν στα δίχτυα τους πέτρινα κιονόκρα­να, καθώς είχαν κατακλυστεί και πόλεις. Ενώ οι κάτοικοι, που πιάστηκαν στον κατακλυσμό, συνεχίζει η αφήγηση, έτρεξαν να σωθούν στα ψηλότερα σημεία του νησιού και καθώς η θάλασσα συνέχιζε ν’ ανεβαίνει όλο και περισσό­τερο, προσευχήθηκαν στους θεούς και σώθηκαν και, σε ανάμνηση της σωτηρίας τους, οριοθέτησαν με πέτρες ολό­γυρα το νησί και ίδρυσαν βωμούς, στους οποίους κάνουν θυσίες μέχρι σήμερα. Είναι φανερό, λοιπόν, πως κατοικού­σαν στη Σαμοθράκη πριν από τον κατακλυσμό….»

     

    Θεόδωρος Δημοσθένους Λυμπεράκης

    Δικηγόρος – Φιλίστωρ

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    Εκδηλώσεις στην Ξάνθη για την «Παγκόσμια Ημέρα Αρχαιολογίας»

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ξάνθης συμμετέχει στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Αρχαιολογίας και σας προσκαλεί, το Σάββατο 16 και την Κυριακή 17 Οκτωβρίου 2021, κατά τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης, στην Αίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων του Μουσείου Αβδήρων, να παρακολουθήσετε τις παρακάτω προβολές:

     

    • Την ταινία – ντοκιμαντέρ Αγέλαστος Πέτρα, σε σενάριο και σκηνοθεσία Φίλιππου Κουτσαφτή. Η παραγωγή της διήρκεσε 10 ολόκληρα χρόνια και προβάλλει μια περιπλάνηση στην ιερή πόλη της Ελευσίνας, «μνήμες ανθρώπων που περιφέρουν το προσωπικό τους δράμα μέσα στη μεγάλη λαβωματιά της ιστορίας», όπως ο ίδιος ο σκηνοθέτης αφηγείται. Η ταινία βραβεύτηκε με το Bραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 2000, το βραβείο της Ένωσης Κριτικών και του περιοδικού ΣΙΝΕΜΑ.
    • Την ταινία-ντοκιμαντέρ Φύλακες του Χρόνου σε σενάριο και σκηνοθεσία της Μαργαρίτας Μαντά. Επτά φύλακες αρχαιολογικών χώρων της Ελλάδας διηγούνται τις δικές τους μνήμες και μαρτυρίες δίπλα σε σημαντικούς αρχαιολόγους. Η ταινία αποτελεί ένα οδοιπορικό στους αρχαιολογικούς χώρους και μία απόπειρα καταγραφής μέσα από τα μάτια των ανθρώπων που η αγάπη και το πάθος τους για τα μνημεία και την ιστορία τους διατρέχει το Χρόνο και γίνεται βίωμα και αφήγημα. Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά και έλαβε το βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης το 2002.

     

    • Το ντοκιμαντέρ The Caryatid Hairstyling Project. Σεναριογράφος και υπεύθυνη του προγράμματος είναι η DrKatherine Schwab. Πρόκειται για ένα 15λεπτο ντοκιμαντέρ στο οποίο αποτυπώνεται η προσπάθεια αναπαράστασης έξι ξεχωριστών κομμώσεων των Καρυάτιδων του Ερέχθειου. Συμμετέχουν έξι φοιτήτριες του FairfieldUniversity. Επίσης, περιλαμβάνει συνεντεύξεις με επαγγελματίες κομμωτές, καθώς και αρχειακές φωτογραφίες από τη συλλογή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην Αθήνα. Παραγωγή 2009.
    • Την προβολή παρουσίασης με τίτλο Το Μουσείο είχε τη δική του ιστορία, που δημιουργήθηκε με αφορμή την συμπλήρωση των 20 χρόνων λειτουργίας του Αρχαιολογικού Μουσείου Αβδήρων. Παρουσιάζονται εικόνες από τις απαρχές της ίδρυσης του Μουσείου, τους ανθρώπους που συνέβαλαν στη δημιουργία του, την προετοιμασία της έκθεσης, αλλά και την πλούσια δραστηριότητά του σήμερα, που το καθιστά πολιτισμικό κύτταρο σε αυτή τη μικρή γωνιά της πατρίδας μας.

    Θα τηρηθούν όλα τα πρωτόκολλα για την αποφυγή της νόσου COVID-19.

    Η είσοδος για το κοινό θα είναι ελεύθερη.

     

     

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία

    Ιωάννινα – Αποκάλυψη σπουδαίου αρχαιολογικού ευρήματος.

    Δημοσιεύτηκε στις

    Ηρθαν στο φως λείψανα προϊστορικής εγκατάστασης που χρονολογούνται στην Εποχή του Χαλκού (2000-1100 πΧ),

      Προϊστορικό στρώμα κατοίκησης, κοντά στην Περιφερειακή των Ιωαννίνων, αποκαλύφθηκε κατά την υλοποίηση του έργου «Οδός Σταύρου Νιάρχου».

      Ειδικότερα, ήρθαν στο φως λείψανα προϊστορικής εγκατάστασης που χρονολογούνται στην Εποχή του Χαλκού (2000-1100 πΧ), τα οποία περιλαμβάνουν λίθινα εργαλεία, χειροποίητα, άβαφα λεπτότοιχα και χονδρότοιχα αγγεία, ορισμένα από τα οποία διακοσμούνται με εμπίεστα ή πλαστικά μοτίβα, όπως «κομβία» και «δισκία», σύμφωνα με την Εφορία Αρχαιοτήτων.

     

    «Πρόκειται για ένα ανασκαφικό σύνολο ,το οποίο μας προσφέρει πολύτιμα στοιχεία και δεδομένα, αναφορικά με την κατοίκηση στις παραλίμνιες εκτάσεις του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων, κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι αντίστοιχες αρχαιολογικές μαρτυρίες είναι ιδιαίτερα περιορισμένες, και για τον λόγο αυτό η αποκάλυψη και η μελέτη του συγκεκριμένου συνόλου θα συμπληρώσει την αποσπασματική εικόνα που έχουμε για την οικιστική οργάνωση στην ενδοχώρα της Ηπείρου, κατά τους ύστερους προϊστορικούς χρόνους» αναφέρεται στην σχετική ανακοίνωση.

     

    Η ανασκαφική έρευνα διενεργείται υπό την επίβλεψη της Παρασκευής Γιούνη, τμηματάρχη Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιολογικών Χώρων, Μνημείων και Αρχαιολογικών Έργων και από την Αγγελική Πανάτση, αρχαιολόγο του τμήματος Προϊστορικών και κλασικών Αρχαιοτήτων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, στο πλαίσιο του υποέργου 6 «Αρχαιολογικές εργασίες και έρευνες» του έργου «Οδός Σταύρου Νιάρχου» το οποίο έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος 2014-2020».

     

    https://www.tovima.gr/2021/10/13/society/ioannina-apokalypsi-spoudaiou-arxaiologikou-eyrimatos/

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία

    ΤΥΜΒΟΣ ΚΑΣΤΑ: Γιατί είναι τόσο σημαντικό μνημείο;

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

    Το 2014 το πανελλήνιο αλλά και ολόκληρος ο πλανήτης, έστρεψε το βλέμμα του σε ένα άσημο – μέχρι τότε – ελληνικό χωριό της Μακεδονίας, για το οποίο δεν είχε ακούσει το παραμικρό. Την ΜΕΣΟΛΑΚΚΙΑ, αυτό είναι το χωριό, η πλατεία του οποίου για τρείς μήνες περίπου βρέθηκε στις πρώτες ειδήσεις παγκοσμίως, ο λόγος; Η ανασκαφή στον Τύμβο Καστά, λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά από κέντρο του χωριού.

     

    Δεν ήταν η πρώτη ανασκαφή που γινόταν στην περιοχή, είχαν προηγηθεί δεκάδες άλλες, ήταν όμως η πρώτη που συνδέονταν με τον μεγάλο Μακεδόνα Βασιλιά Μέγα Αλέξανδρο και την οικογένεια του, τη Ρωξάνη και τον Αλέξανδρο τον Δ’.

     

    Το μνημείο που αποκαλύφθηκε, ο περίβολος και η σύνδεση του Λέοντα της Αμφίπολης με το σήμα στην κορυφή του Τύμβου Καστά, ήρθε να αναδείξει την μοναδική αξία και τον πλούτο που έκρυβε μέσα στα χώματά του.

     

    Ο Τύμβος Καστά είναι ο μεγαλύτερος τύμβος στον κόσμο, με έκταση ίση με 22 στρέμματα δηλαδή όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου και η περίμετρος του μαρμάρινου περιβόλου είναι 497 μέτρων. Είναι το δεύτερο σε μέγεθος ταφικό μνημείο στον κόσμο, με την πρώτη θέση να κατέχουν οι πυραμίδες της Αιγύπτου. Και όχι μόνο αυτά.

     

    Είναι ένα μνημείο που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο συνδέεται με τον πρώτο και μοναδικό Έλληνα βασιλιά που κατέκτησε την Ασία και βασίλεψε στην πρώτη ελληνική αυτοκρατορία που δημιούργησε το μακεδονικό βασίλειο. Τον Αλέξανδρο που φέρει και τον τίτλο του τελευταίου φαραώ της Αιγύπτου.

     

    Επίσης είναι ένα μνημείο πλούσιο, πρώτα απ’ όλα για τους χιλιάδες τόνους λευκού μάρμαρου της Θάσου που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του, υπολογίζεται ότι περίπου 3.000 κυβικά μέτρα μαρμάρου χρειάστηκαν για τον περίβολο, το μνημείο και τον Λέοντα με το βάθρο του. Ακόμη και σήμερα προκαλεί εντύπωση η άρτια κατασκευή, η οποία στο μεγαλύτερο μέρος του περιβόλου παραμένει αναλλοίωτη, προκαλώντας την έκπληξη και των σημερινών μαστόρων.

    Ο πλούσιος διάκοσμος στο εσωτερικό του μνημείου είναι σπάνιος και απαράμιλλης ομορφιάς με συνέπεια να το ανεβάζει πολύ ψηλά στην κατάταξη των μνημείων της αρχαιότητας.

     

    Για να μην μακρηγορώ θα παραθέσω ένα ακόμη ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, το γεγονός ότι είναι ένας χώρος λατρείας που βρέθηκε σχεδόν άθικτος και ανάγεται σε μια ιδιαίτερα σημαντική εποχή, για την παγκόσμια ιστορία, την μετάβαση από το μακεδονικό βασίλειο στον πρώτη ελληνική αυτοκρατορία. Δεν υπάρχει δεύτερο σε αυτή την κατηγορία.

     

    Ο Τύμβος Καστά έχει ακόμη πολλά μυστικά τα οποία θα μας αποκαλύψει στο μέλλον, αλλά και το ίδιο το ταφικό μνημείο είναι φορέας μιας άρρητης γνώσης και θεολογίας που θα απασχολεί η κατανόηση της τους επιστήμονες, για τους επόμενους αιώνες!!!

     

    Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    ΑΣΒΕΣΤΗ Η ΔΙΨΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΥΜΒΟ ΚΑΣΤΑ: Έσπασε κάθε ρεκόρ προβολής το βίντεο του Υπουργείου Πολιτισμού για το μνημείο της Αμφίπολης

    Δημοσιεύτηκε στις

    Έχουν περάσει 7 χρόνια από την ανασκαφή του 2014 και στο διάστημα αυτό, πολλά πράγματα που έπρεπε να γίνουν για το μνημείο του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη, δεν έγιναν. Τα έργα που για χρόνια καρκινοβατούσαν εδώ και δύο χρόνια έχουν αρχίσει να μπαίνουν σε τροχιά υλοποίησης, με το προσωπικό ενδιαφέρον της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη. Τώρα υπάρχει τουλάχιστον ένας χρονικός ορίζοντας ότι το 2022 το μνημείο θα αρχίσει να γίνεται και πάλι επισκέψιμο – μετά από 2.300 χρόνια – από ομάδες ειδικού κοινού και στην συνέχεια απ’ όλους. Για το σκοπό αυτό, πέρα από τα έργα συντήρησης και διαμόρφωσης του μνημείου, ήδη έχουν ξεκινήσει τα έργα για την κατασκευή δυο διαδρομών, η πρώτη στον περίβολο και το επιτάφιο μνημείο και η δεύτερη στην κορυφή του Τύμβου.

     

    Ωστόσο, αυτά τα 7 χρόνια «ανυδρίας», λόγω της απουσίας ουσιαστικού έργου, όχι μόνο δεν έσβησαν την δίψα Ελλήνων και ξένων για το μοναδικό αυτό μνημείο, αλλά απεναντίας την μεγάλωσαν. Μια πρώτη απόδειξη αυτού του ενδιαφέροντος, είναι το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα καταφθάνουν επισκέπτες μέχρι την είσοδο του εργοταξίου και δακρύζουν από συγκίνηση στην θέα του Τύμβου, αλλά και το γεγονός ότι μέσα σε 24ώρες, από τη στιγμή που αναρτήθηκε το βίντεο με στοιχεία από την κατασκευή του μνημείου και τις επεμβάσεις που θα το κάνουν προσβάσιμο, στον λογαριασμό του Υπουργείου Πολιτισμού στο youtube, η επισκεψιμότητα εκτοξεύτηκε και τα views ξεπέρασαν τις 25.000 επισκέψεις. Και το βίντεο δεν είναι παρά μόνο λίγες «σταγόνες γνώσεις», μπροστά στον πλούτο που διαθέτει το μνημείο! Ωστόσο, είναι αρκετό να μας προϊδεάσει για το τι θα συμβεί, όταν αρχίσει να γίνεται επισκέψιμο!!!

     

    ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΔΩ: 

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία