Χρονόμετρο

    Αναδεικνύεται η αρχαία Τράγιλος, δυτικά του Στρυμόνα, απέναντι στην Αμφίπολη

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

    Ο Δήμος Βισαλτίας σε συνεργασία με την Εφορία Αρχαιοτήτων συνεχίζει την υλοποίηση του έργου για την προστασία και ανάδειξη μνημείων και αρχαιολογικών χώρων του Δήμου. Τα έργα αυτά αναδεικνύουν και προβάλλουν την μακραίωνη ιστορία του τόπου μας και ταυτόχρονα συμβάλλουν στην τόνωση της τοπικής μας οικονομίας.

    Ιερό γυναικείας θεότητας – 6ος έως 4ος αιώνες π.Χ.

    Οικία 4ου αιώνα π.Χ.

     

    Τράγιλος, μια σπουδαία αρχαία πόλη της Βισαλτίας

     

    Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών σε συνεργασία με τον Δήμο Βισαλτίας προχώρησαν κατά τον Οκτώβριο του 2022 σε εργασίες καθαρισμού και ευπρεπισμού των ορατών μνημείων της αρχαίας Τραγίλου, κοντά στο Αηδονοχώρι. Συνεργεία εργατών που διέθεσε ο Δήμος και η ΕΦΑ Σερρών καθάρισαν τα μνημεία από τη βλάστηση, ενώ ομάδα τοπογράφων και αρχιτεκτόνων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης προχώρησε σε φωτογραμμετρική αποτύπωσή τους. Η συνεργασία αυτή αποσκοπεί αφενός στην προετοιμασία για την τελική δημοσίευση των αποτελεσμάτων των ανασκαφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα και αφετέρου στην προσπάθεια ανάδειξης και αξιοποίησης του αρχαιολογικού χώρου ώστε να γίνει επισκέψιμος. Η προσπάθεια αυτή εναρμονίζεται και με την ανάδειξη του ιστορικού Μοναστηριού του Τιμίου Προδρόμου που είναι μετόχι της Μονής Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους και βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Τραγίλου.

     

    Λίγα λόγια για την αρχαία Τράγιλο και τα μνημεία της

     

    Η Τράγιλος ήταν μια σημαντική πόλη στην ενδοχώρα της αρχαίας Θράκης, στην περιοχή της Βισαλτίας. Είναι μία από τις πόλεις της αρχαίας Βισαλτίας που μαρτυρούνται στις αρχαίες ιστορικές πηγές και ταυτίστηκε με ασφάλεια χάρη στις ανασκαφικές έρευνες που πραγματοποίησε στην περιοχή η ΙΗ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων. Βρίσκεται στα δυτικά του ποταμού Στρυμόνα, σε λοφώδη περιοχή, τρία (3) χλμ. βορειοδυτικά της Τοπικής Κοινότητας Αηδονοχωρίου, Δήμου Βισαλτίας. Οι ανασκαφές οι οποίες ξεκίνησαν το 1966 και διήρκεσαν μέχρι το 1989 (όχι συνεχόμενα και κάθε χρόνο) αποκάλυψαν τμήμα της οχύρωσης της πόλης, τμήματα του οικισμού διαφόρων εποχών και νεκροταφεία γύρω από τους λόφους του οικισμού. Σωστικές ανασκαφές κατά καιρούς γίνονται μέχρι και σήμερα στους χώρους των νεκροταφείων της πόλης. Τα αρχαία κατάλοιπα είναι ορατά σε μεγάλη έκταση γύρω από το Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου που αποτελεί μετόχι της Μονής Κουτλουμουσίου του Αγίου όρους.

    Η αρχαία Τράγιλος

     

    Η ανασκαφική έρευνα έδειξε ότι ο αρχαιότερος πυρήνας της πόλης χρονολογείται από το β΄ τέταρτο του 6ου αι. π.Χ. έως το γ΄ τέταρτο του 5ου αι. π.Χ. και εντοπίζεται στην επίπεδη κορυφή του λόφου ανατολικά από το Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου. Αποκαλύφθηκε τμήμα από το τείχος του αρχικού πυρήνα του οικισμού, ένα ιερό γυναικείας θεότητας, τμήματα οικιών με πλακόστρωτες αυλές και λιθόστρωτοι δρόμοι.

     

    Η δεύτερη χρονολογικά φάση της αρχαίας πόλης αρχίζει από το τελευταίο τέταρτο του 5ου αι. π.Χ. έως τα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Κατά την περίοδο αυτή, η πόλη ευρισκόμενη κάτω από την πολιτική και πολιτιστική εξάρτηση της Αθήνας, γνωρίζει μεγάλη άνθηση, γεγονός που αποδεικνύεται από τη μεγάλη επέκταση της πόλης  προς τα δυτικά, όπου η έρευνα έφερε στο φως λείψανα οικιών ενταγμένα σε οικοδομικά τετράγωνα κατά το Ιπποδάμειο σύστημα, οικίες και δημόσια οικοδομήματα και εκτεταμένο νεκροταφείο.

     

    Κατά την τελευταία φάση της ιστορίας της (350-270 π.Χ.), η αρχαία Τράγιλος αποτελεί μια μακεδονική πόλη, καθώς ο Φίλιππος Β΄ την προσαρτά στο μακεδονικό βασίλειο μάλλον πριν από τα μέσα του 4ου αι. π.Χ., εποχή που σταματά η νομισματοκοπία της πόλης. Η πόλη καταστρέφεται και ερημώνεται στις αρχές του 3ου αι. π.Χ., εποχή που συμπίπτει με επιδρομές Γαλατών και διάφορων θρακικών φύλων.

     

    Ευρήματα από τις ανασκαφές της αρχαίας Τραγίλου εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σερρών.

     

    ΔΗΜΟΣ ΒΙΣΑΛΤΙΑΣ

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία

    ΠΑΓΓΑΙΟ: Ο θαυματουργός τρόπος διάσωσης δυο σπάνιων εικόνων του Παντοκράτορα και του αρχάγγελου Μιχαήλ

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΛΙΣΣΑ (ΝΤΕΒΕΚΡΑΝΙ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ

     

    Την ανεύρεση και τη διάσωση δυο αγιογραφιών, μέσα από τις λάσπες και τη φθορά του χρόνου, περιγράφει με ανάρτησή του ο δικηγόρος και ιστορικός ερευνητής Θεόδωρος Λυμπεράκης, το 1996 σε αν εγκαταλειμμένο χωριό του Παγγαίου:

    «Ήταν άνοιξη του 1996 και περιδιάβαινα, όπως κάνω συχνά μέχρι σήμερα, στα αγαπημένα μονοπάτια της Πιερίας Κοιλάδας. Κάποια στιγμή, βρέθηκα στα ερείπια του Μουσουλμανικού χωριού Ντεβέκρανι (Deve-kiran), που βρισκόταν καναδυό χιλιόμετρα ανατολικά του σημερινού, προσφυγικού χωριού Μέλισσα, του Δήμου Παγγαίου, πάνω στην οδό που διέσχιζε την κοιλάδα, όντας τμήμα της σπουδαίας, στρατιωτικής οδού των Οθωμανών, που είχε το όνομα sol yol.

    Προχωρώντας λίγο δυτικότερα από το Μουσουλμανικό χωριό, βρέθηκα στο ερειπωμένο, μουσουλμανικό τέμενος (τζαμί) του χωριού, το οποίο, με την προσθήκη ενός πρόχειρα κατασκευασμένου ιερού, μετατράπηκε στον χριστιανικό ναό του Αγίου Δημητρίου, από τις 62 οικογένειες Ελλήνων προσφύγων, (συνολικά, 240 άτομα), οι οποίοι, στα πλαίσια της ανταλλαγής των πληθυσμών, μεταξύ της Ελλάδος και της Τουρκίας, (Mübadele), που αποφασίστηκε με την ομώνυμη σύμβαση, που υπογράφηκε στην Λωζάνη της Ελβετίας στις 30 Ιανουαρίου του 1923, ήλθαν εδώ, στο Ντεβέκρανι κι εγκαταστάθηκαν στα σπίτια και τα κτήματα των Μουσουλμάνων κατοίκων του χωριού, που αναχώρησαν για την Τουρκία.

    Ο μακαριστός Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως κ. Σωφρόνιος Σταμούλης, λόγιος, καταγόμενος από τη Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης, στις 12 Φεβρουαρίου του έτους 1930 παρέδωσε, στον τότε ιερέα της προσφυγικής κοινότητας Ελλήνων, που εγκαταστάθηκε στο χωριό, π. Σταύρο Κυριακίδη και στον κ. Ευθύμιο Πετροκόλη, δύο εικόνες, (εικονόθυρα), η μία εκ των οποίων απεικόνιζε τον Παντοκράτορα και η άλλη τον αρχάγγελο Μιχαήλ.

    Οι δύο εικόνες, άριστης τέχνης, προερχόμενες, όπως αργότερα μας πληροφόρησαν οι συντηρητές τους, από Κωνσταντινουπολίτικο εργαστήρι, κοσμούσαν τον προσφυγικό ναό – πρώην τέμενος – μέχρις ότου, πριν αρκετές δεκαετίες, οι κάτοικοι ίδρυσαν τη σύγχρονη Μέλισσα, δυτικότερα από το Μουσουλμανικό χωριό κι εγκατέλειψαν, έρμαιο στα στοιχεία της φύσης, το μουσουλμανικό τέμενος, που το 1922 οι ίδιοι είχαν μετατρέψει σε χριστιανικό ναό, αφού ανήγειραν νέο, περικαλλή ναό, τιμώμενο στην μνήμη του μεγαλομάρτυρος Αγίου Δημητρίου, στο κέντρο του νέου χωριού τους.

    Έφθασα, λοιπόν, στο ερειπωμένο κτίσμα, στο οποίο είχαν προσευχηθεί, επί πολλά χρόνια, οι πιστοί των δύο θρησκειών, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ και στην χέρσα έκταση πέρα από το νότιο τοίχο του ερειπωμένου κτίσματος είδα, ριγμένα στο έδαφος, λασπωμένα και καταπονημένα, δύο μεγάλα κομμάτια ξύλου. Από περιέργεια, τα γύρισα από την πλευρά, με την οποία ακουμπούσαν στο χώμα και είδα, έκθαμβος, ότι επρόκειτο για δύο θαυμάσιες εικόνες, που, όπως εκ των υστέρων με πληροφόρησε ο τότε Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως, μακαριστός κ. Ευδόκιμος, ήταν αυτές, για τις οποίες έκανα λόγο πιο μπροστά, παρόλο δε που είχαν παραμείνει στην ύπαιθρο, για πολλά χρόνια, για κάποιον ανεξήγητο, αλλά, οπωσδήποτε θαυμαστό λόγο, δεν είχαν ολοσχερώς καταστραφεί!

    Μου ήταν αδύνατο ν’ αδιαφορήσω! Τα μέγεθος των εικόνων, η ιδιότητά τους, ως καθαγιασμένων αντικειμένων της Χριστιανικής λατρείας και η ποιότητα της αγιογράφησής τους δεν ήταν δυνατόν να μ’ αφήσουν αδιάφορο! Απευθύνθηκα αμέσως στον φίλο, τότε αστυνομικό, Χρήστο Γιαρισκάνη, ο οποίος έφερε αμέσως ένα αγροτικό όχημα, με το οποίο μεταφέραμε, με προσοχή, τις δυο εικόνες στο Μητροπολιτικό μέγαρο, στην Ελευθερούπολη.

    Ο μακαριστός Μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως κ. Ευδόκιμος, σε συνεννόηση με την Αρχαιολογική Υπηρεσία, παρέδωσε τις εικόνες για συντήρηση, η οποία προσέδωσε σ’ αυτές την παλιά αίγλη και λάμψη τους και εκείνη μεν του Παντοκράτορος Χριστού την τοποθέτησε μέσα στο μητροπολιτικό μέγαρο, σε περίοπτη θέση, την δε εικόνα του αρχαγγέλου Μιχαήλ την παρέδωσε και τοποθετήθηκε στον Ιερό ναό Αγίου Δημητρίου Μέλισσας.

    Από όλη αυτή την γοητευτική ανακάλυψη, μου έμεινε μόνο μια απορία: Ποιοι ήταν εκείνοι, που «πέταξαν», στην κυριολεξία, δύο τέτοια έργα τέχνης, έξω από το ναό, στον οποίο αυτά, για πολλά χρόνια, καθημερινά καθαγιάζονταν;

    Στις φωτογραφίες που αναρτώ, βλέπετε τις δύο εικόνες, στην κατάσταση που ήταν όταν τις βρήκα. Στις πέντε (50 πρώτες, βλέπετε την εικόνα του Παντοκράτορα Χριστού, στις επόμενες έξι, την εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και στις υπόλοιπες το Μουσουλμανικό τέμενος, το οποίο, μετά το 1922, είχε μετατραπεί στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου και το οποίο, από το έτος 1930 και για αρκετές δεκαετίες, τις φιλοξένησε».

     

     

    Κατηγορία: Slider, Ιστορία

    Tα νέα ευρήματα της ανασκαφής στην Ακρόπολη της Αμφίπολης.

    Δημοσιεύτηκε στις

     Την Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2022 και ώρα 11:00πμ,στο Αμφιθέατρο  ¨ Φ. Παπαχρηστίδης¨, ο Δήμος Παγγαίου διοργανώνει εκδήλωση  με θέμα : «Τα ευρήματα του ερευνητικού προγράμματος στην ακρόπολη της Αμφίπολης»

    Ομιλητές θα είναι :

    ο Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος και η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Δρ. Δημητρία Μαλαμίδου.

    Η έρευνα είναι συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών με το Πανεπιστήμιο Πατρών. Πρόκειται για πενταετές πρόγραμμα (2019-2023), εγκεκριμένο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η ανασκαφή για εφέτος διενεργήθηκε κατά τον μήνα Αύγουστο. Η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών Δρ. Δημητρία Μαλαμίδου, και ο Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτριος Δαμάσκος, θα χαρούν να σας παρουσιάσουν τα ευρήματα, να απαντήσουν σε ερωτήσεις και να συζητήσουν μαζί σας για το έργο τους.

     

    Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο δημοσιογράφος Άρης Μεντίζης.

    Η εκδήλωση θα μεταδοθεί διαδικτυακά μέσω του καναλιού στο YouTubeτου Δήμου Παγγαίου :

    https://www.youtube.com/channel/UChc0oLYgs1xKE4ccjwAO1Cw

    και της σελίδας του Δήμου Παγγαίου στο fb  https://www.facebook.com/profile.php?id=100064795295713

     

     

     

     

     

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία, Περιηγήσεις

    Ημερίδα στην Καβάλα :«ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ»(1922–1924).

    Δημοσιεύτηκε στις

    Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης του Δήμου Καβάλας για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή το Σάββατο 8 Οκτωβρίου πραγματοποιείται στη Μεγάλη Λέσχη η ημερίδα “Πρόσφυγες Καβάλας και Θάσου 1922-1924”. Η ημερίδα, που γίνεται με πρωτοβουλία των Θασίων και συνδιοργάνωση – συμμετοχή των προσφυγικών συλλόγων του Δήμου Καβάλας, περιλαμβάνει αξιόλογους ομιλητές και ενδιαφέροντα θέματα. Το δικό μου θέμα (στις 10:30 – 10:45) είναι: “Πτυχές μιας δύσκολης συμβίωσης. Αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γηγενών – προσφύγων στην Καβάλα, 1922-1925”.

     

    ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

    Η ημερίδα πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης του Δήμου Καβάλας για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστρoφή.

     Πρόεδρος Ημερίδας: Κωνσταντίνος Χιόνης, Ιστορικός

     Γραμματεία: Νικόλαος Τσιλογεώργης, Πρόεδρος Θ.Ε.Κ

     

    ΣΑΒΒΑΤΟ, 8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ  2022

    “ΜΕΓΑΛΗ ΛΕΣΧΗ”

    10.00           Έναρξη ημερίδας με προβολή ντοκιμαντέρ.

    Προσφωνήσεις και  χαιρετισμοί

    επισήμων–συνδιοργανωτών.

    Συνεδρίαση Α΄ – Πρόεδρος: Κωνσταντίνος Χιόνης

     

    10.30 – 10.45       Κυριάκος Λυκουρίνος, Iστορικός: Πτυχές μιας δύσκολης συμβίωσης. Αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις γηγενών – προσφύγωνστην Καβάλα, 1922 – 1930.

     

    10.45 – 11.00       Γαρυφαλιά Θεοδωρίδου, Δρ. Λαογραφίας:Όψεις της ενσωμάτωσης και της αστικής εγκατάστασης των προσφύγων στην Καβάλα (1931 – 1955).

     

    11.00 – 11.15       Νικόλαος Καραγιαννακίδης, Iστορικός:Μνήμη ναι, σκέψη ναι, μίσος όχι, να μην ξαναζήσει  άνθρωπος. Σπαράγματα από την αδημοσίευτη μαρτυρία ενός υπεραιωνόβιουΜικρασιάτη πρόσφυγα, όπως την κατέγραψε οίδιος.

     

    11.15 – 11.30       Αθανάσιος Διαλεκτόπουλος, Δ/ντήςΠ.Ε. Δράμας, Δρ. Ιστορίας-Δρ. Παιδαγωγικών:Ανέκδοτο υλικό από το ημερολόγιο ενός διδασκάλου. Προύσα 1910.

     

    11.30 – 11.45       Διάλειμμα

     

    Συνεδρίαση Β΄ – Πρόεδρος: Κυριάκος Λυκουρίνος

    11.45 – 12.00       Γεώργιος Γανίτης, Δημοσιογράφος: Από τονΓάνο στην Καβάλα.

     

    12.00 – 12.15        Ιωάννα Χιόνη, Καθηγήτρια Αγγλικών:Μια ανέκδοτη βιογραφία πρόσφυγα από την Πάνορμο.

     

    12.15 – 12.30       Κωνσταντίνος Παπακοσμάς, Ερευνητής τοπικής ιστορίας: Η ζωή των προσφύγων από την Ανατολή, δύο χρόνια  μετά την έλευσή τους στην Καβάλα, μέσα από τα αρχεία της Κοινωνίας των Εθνών.

     

    12.30 – 12.45       Βιλελμίνη Βαμβακίδου, Φιλόλογος: Η οικονομική συνεισφορά των προσφύγων στην πόλη της Καβάλας και στο νησί της Θάσου.

     

    12.45 – 13.00       Διάλειμμα

     

    Συνεδρίαση Γ΄- Πρόεδρος:

    Νικόλαος Καραγιαννακίδης

    13.00 – 13.15       Γεώργιος Χαλκιάς, Εκπ/κός – Δρ. Ιστορίας Ελληνικής Εκπ/σης: Εγκατάσταση Μικρασιατών Προσφύγων στα Λιμενάρια Θάσου: Κοινωνικές, Πολιτισμικές, Εκπαιδευτικές και Πολιτικές Αποτυπώσεις.

     

    13.15 – 13.30       Νικόλαος Τσουμπάκης, Πρόεδρος Θρακικής Εστίας Καβάλας: Ανατολικοθρακιώτες πρόσφυγες στον                     Ν. Καβάλας και στο νησί της Θάσου (Οκτώβριος 1922). Γενέθλιες πατρίδες – Στατιστικά στοιχεία.

     

    13.30 – 13.45       ΚαπλάνηςΙωσηφίδης, Πρόεδρος Σ.Π.Ν.Καρβάλης – Πρόεδρος Κ. Κ. Μελετών:Το Έπος της Καρβάλης.

     

    13.45 – 14.00    Μιχάλης Τσουλφίδης, Πρόεδρος Λέσχης Ποντίων

    Ν. Καβάλας:Στα Ίχνη των Προσφύγων.

     

    14.00 – 14.15      Κωνσταντίνος Χιόνης, Ιστορικός: Τα προβλήματα της εγκατάστασης των προσφύγων στη Θάσο.

     

    Λήξη εργασιών ημερίδας. Σύντομη ανασκόπηση.

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Η Ζωή στη Πόλη, Ιστορία, Κοινωνία

    Υψηλόβαθμη Αντιπροσωπεία του Μουσείου της Βίβλου στον Οικουμενικό Πατριάρχη.

    Δημοσιεύτηκε στις

    Την Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί στην Ι. Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Εικοσιφοινίσσης η εκδήλωση για τον επαναπατρισμό του χειρόγραφου Ευαγγελισταρίου 220 που εκλάπη από Βούλγαρους στρατιώτες το 1917

      Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος δέχθηκε την Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2022, τον Ελλογιμ. κ. Steve Green, Ιδρυτή και Πρόεδρο του Δ.Σ. του Μουσείου της Βίβλου, το οποίο εδρεύει στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ, μαζί με τους συνεργάτες του, Ελλογιμ. Δρ. Jeffrey Kloha, επί κεφαλής Επιμελητή του Μουσείου, Δρ. Brian Hyland, Βοηθό Επιμελητή των Μεσαιωνικών Χειρογράφων του Μουσείου, και την Καθηγήτρια Δρα Ελισάβετ Προδρόμου, Μέλος του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου αυτού.

    Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου με το Αμερικανικό Ίδρυμα, και με αφορμή την επικείμενη επίσημη εκδήλωση για τον επαναπατρισμό του χειρόγραφου Ευαγγελισταρίου 220, στις 29 Σεπτεμβρίου, στην Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Εικοσιφοινίσσης, από την οποία εκλάπη, με πολλούς ακόμα θησαυρούς της, από Βούλγαρους στρατιώτες το 1917. Σημειώνεται, ότι η εκδήλωση αφιερώνεται στη μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτη Δράμας κυρού Παύλου.

    Στη σημερινή συνάντηση παρέστησαν, επίσης, οι Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ, Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος, ο οποίος θα εκπροσωπήσει τον Παναγιώτατο στην εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στη Μ. Εικοσιφοινίσσης, και ο Πανοσιολ. Μ. Αρχιμανδρίτης κ. Αγαθάγγελος, Αρχειοφύλακας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο οποίος μαζί με την Καθ. Δρα Ε. Προδρόμου, έχουν ορισθεί από τον Παναγιώτατο ως υπεύθυνοι της συνεργασίας, εκ μέρους του Πατριαρχείου, με το Aμερικανικό Ίδρυμα.

    Ο Παναγιώτατος ευχαρίστησε την ηγεσία του Μουσείου της Βίβλου για την γόνιμη και ουσιαστική συνεργασία τους με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, επαινώντας την, για άλλη μία φορά, για την επιστροφή του χειρόγραφου Ευαγγελισταρίου, και σημειώνοντας ότι ως πράξη είναι παράδειγμα προς μίμηση και συμβάλλει προτρεπτικά στον επαναπατρισμό και των υπολοίπων ορφανών χειρογράφων και εκκλησιαστικών κειμηλίων στη φυσική τους μητέρα, δηλαδή την Μονή.

     

    Το ιστορικό του επαναπατρισμού του Ευαγγελισταρίου

     Υπενθυμίζεται ότι αμέσως μετά την ταυτοποίηση του χειρογράφου, ο Δρ. Jeffrey Kloha, απηύθυνε επιστολή προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, στις 20 Ιουνίου 2020, με την οποία του γνωστοποίησε ότι, στο πλαίσιο της συνεργασίας του εν λόγω Μουσείου με το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφασίστηκε η επιστροφή του Ευαγγελισταρίου 220 στην υπ’ αυτό Μονή Εικοσιφοινίσσης.

    Απαντώντας ο Παναγιώτατος, με επίσημο Πατριαρχικό Γράμμα του που απέστειλε στις 31 Αυγούστου 2020, εξέφρασε τις ευχαριστίες Του για την ενέργεια αυτή, αναφέροντας ότι συνιστά πράξη αποκατάστασης της νόμιμης πολιτιστικής κληρονομιάς της Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης. Μεταξύ άλλων τόνιζε ότι, “πρόκειται για μια πραγματική ευλογία για τη μοναστική αδελφότητα και τον χριστιανικό κόσμο, να βλέπει τους θρησκευτικούς θησαυρούς, οι οποίοι αφαιρέθηκαν από τη Μονή, να επιστρέφουν επισήμως στον φυσικό τους χώρο και να χρησιμοποιούνται για την πνευματική οικοδομή των πιστών, όπως επίσης από τους μελετητές της ιστορίας και της τέχνης”.

    Ακολούθως, το Μουσείο της Βίβλου ανακοίνωσε και επισήμως, στις 16 Οκτωβρίου 2020, την απόφαση επιστροφής του χειρόγραφου Ευαγγελισταρίου 220 της Μονής Εικοσιφοινίσσης. Πριν τον επαναπατρισμό του το σημαντικό χειρόγραφο εκτέθηκε σε ειδική προθήκη του Μουσείου, στο πλαίσιο περιοδικής έκθεσης του Οικουμενικού Πατριαρχείου που εγκαινιάστηκε στις 25 Οκτωβρίου 2021.

    Στις 14 Μαΐου ε.έ., ο Οικουμενικός Πατριάρχης υπέγραψε την εκδοθείσα από το Μουσείο της Βίβλου πράξη μεταβίβασης της ιδιοκτησίας του χειρογράφου Ευαγγελισταρίου 220 προς την Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Εικοσιφοινίσσης, στην οποία επεστράφη εφέτος στις 31 Αυγούστου, όπου και φυλλάσεται πλέον σε ειδικές συνθήκες.

    Υπενθυμίζεται ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Μουσείο της Βίβλου, στις 31 Ιανουαρίου 2020, υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας, που προβλέπει τη δημιουργία μόνιμης εκθέσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου στον τέταρτο όροφο του Μουσείου, που είναι αφιερωμένος στην Ιστορία της Βίβλου, όπως επίσης την από κοινού διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω Μουσείο, το οποίο εδρεύει στην Ουάσιγκτον, αριθμεί ένα εκατομμύριο επισκέπτες ετησίως και έχει αναπτύξει ανάλογη συνεργασία με τη Βατικανή Βιβλιοθήκη και την Εφορεία Αρχαιοτήτων του Ισραήλ.

     

    Φωτό: N. Παπαχρήστου / Οικουμενικό Πατριαρχείο

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία

    Η περίφημη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες δεν κτίστηκε από τον Τσάρο Σαμουήλ; Αρχαιολόγοι αμφισβητούν το σχετικό αφήγημα. 

    Δημοσιεύτηκε στις

    «Η Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου δεν συνδέεται με την παρουσία και τα έργα του Τσάρου Σαμουήλ» που έδρασε στην ευρύτερη περιοχή της Πρέσπας τουλάχιστον για μια δεκαπενταετία.

    Αυτή την εκδοχή υποστηρίζουν νεότερα στοιχεία της Αρχαιολογικής έρευνας, που ανακοινώθηκαν στο πρόσφατο Συνέδριο για «το Πολιτιστικό απόθεμα και μνημειακό πλούτο των Πρεσπών» που πραγματοποιήθηκε στο χωριό Λαιμός της Πρέσπας, στο πλαίσιο του διασυνοριακού προγράμματος Interreg – IPA CBC Ελλάδα – Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας.

    Το έως τώρα αφήγημα θέλει την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου να κτίστηκε μετά το 986 από τον Τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ με σκοπό να στεγάσει το σκήνωμα του Αγίου Αχιλλείου, επισκόπου Λαρίσης, το οποίο είχαν μεταφέρει από τη Λάρισα τα βουλγαρικά στρατεύματα, μετά την ήττα τους από τους Βυζαντινούς στην μάχη του Σπερχειού (996 μ.Χ.) και την κατάληψη της πόλης.

     

     

    Επίσης ότι ορισμένοι τάφοι και λάρνακες που έχουν βρεθεί εντός του ναού από την ανασκαφική έρευνα του καθηγητή Νικολάου Μουτσόπουλου αποδίδονται στον Αγίου Αχιλλείου αλλά και σε σημαίνοντα πρόσωπα της εποχής όπως τον ίδιο τον Τσάρο Σαμουήλ.

     Ο Αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Φλώρινας Ανδρέας Τσώκας, ειδικευμένος στην Βυζαντινή περίοδο, ο οποίος απο κοινού με τον συνάδελφό παρουσίασαν στο συνέδριο την σχετική ερευνά τους, μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ υποστηρίζει ότι «τα παραπάνω δεν ισχύουν».

    «Δεν υπάρχει καμία αρχαιολογική ένδειξη που να συνδέει το συγκεκριμένο μνημείο με τα έργα και τις ημέρες του Σαμουήλ. Δεν υπάρχει το παραμικρό ανασκαφικό δεδομένο, ένα νόμισμα η κεραμικό που να συνδέει τον συγκεκριμένο ναό με την εποχή που ο Σαμουήλ έζησε στην ευρύτερη περιοχή», προσθετει.

    Ο κ. Τσωκας διευκρίνισε ότι υπάρχει μόνο ένα μικρό ερωτηματικό για κάποιες τοιχογραφίες της κόγχης του ιερού όπου αναγράφονται οι έδρες των επισκόπων που υπάγονταν στην Αρχιεπισκοπή Αχρίδας αλλά, όωπς είπε, “και αυτό είναι θέμα που χρήζει εκτενέστερης μελέτης”.

     

    Η Βασιλική του Αγιου Αχιλλείου ως προς το μέγεθός της, την τοποθεσία της και με βάση όσα αναφέρουν οι πρωτότυπες Βυζαντινές πηγές είναι ένα σπουδαίο μνημείο που προσελκύει το ενδιαφέρον ιστορικών και Αρχαιολόγων από πολύ νωρίς.

    Ο κ. Τσώκας αναφέρει ότι πρώτα οι Ρώσοι εκδήλωσαν ενδιαφέρον, όταν το 1860 άρχισαν να ερευνούν την γύρω περιοχή της Πρέσπας, για ν ’ακολουθήσει 100 χρόνια μετά, το 1961, ο καθηγητής του ΑΠΘ Νικόλαος Μουτσόπουλος.

    Τα αρχαιολογικά ευρήματα και πολύ περισσότερο οι ερμηνείες γύρω από την ιστορία του ναού, αποτέλεσαν σημείο αντιπαραθέσεων σε ένα ευρύτερο βαλκανικό πλαίσιο,κάτι που όπως αναφέρει ο κ. Τσώκας δεν αφορά τους Αρχαιολόγους γιατί «εμείς επιθυμούμε να δούμε μόνο τα ανασκαφικά δεδομένα του ναού και τις πληροφορίες που αυτά διασώζουν».

    Σε αυτό το πλαίσιο και με δεδομένη την συζήτηση που είχε προκληθεί στην επιστημονική κοινότητα γύρω από τα ευρήματα της ανασκαφής του καθηγητή Μουτσόπουλου, ο Ανδρέας Τσώκας και ο συναδελφός του Δημήτρης Ασημακόπουλος επανατοποθέτησαν στο μικροσκόπιο της έρευνάς τους όλα τα ευρήματα από την πρώτη ανασκαφή έως και σήμερα καθώς και τις σχετικές ανακοινώσεις.

    Τα στοιχεία που αναδιατυπώνουν το αφήγημα γύρω από τον Σαμουήλ και την σχέση του με την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου σύμφωνα με τους ερευνητές είναι τρία: Ο τάφος εντός του ιερού που θεωρείται ότι ανήκει στον Άγιο Αχίλλειο, το μέγεθος του κτίσματος της Βασιλικής και η ανυπαρξία υπερώας εντός του ναού.

    Ο κ. Τσώκας αναφέρει ότι το μέγεθος του μνημείου του Αγιου. Αχιλλείου είναι τεράστιο, είναι μόνο λίγα μέτρα μικρότερο από αυτό την Βασιλικής του Αγ. Δημητρίου στην Θεσσαλονίκη. “Και αν η Βασιλικού ρυθμού μεγαλοπρέπεια του Αγ. Δημητρίου οροθετείται ως λατρευτικός χώρος μιας πληθυσμιακά ακμάζουσας Βυζαντινής Θεσσαλονίκης, τι συμβαίνει με το κτίσμα του Αγ. Αχιλλείου;

    Ως μεγαλοπρεπής χώρος λατρείας ποιο κοινό εξυπηρετεί; στο νησακι του Αγ. Αχιλλείου δεν έχει εντοπιστεί κάποιος οικισμός που θα μπορούσε να υποστηρίξει την ύπαρξη ενός τέτοιου μνημείου».

    Επισημαίνει όμως ότι υπάρχουν συγκεκριμένα ανασκαφικά και αρχαιολογικά δεδομένα «που προσδιορίζουν την ύπαρξη ενός μεγάλου ναού, πριν από την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου που ανήκει στην παλαιοχριστιανική εποχή, δηλαδή τον 6ο Αιώνα».

    Ο ναός θα λεηλατηθεί και καταστραφεί απο Αλαμανούς περίπου το 1045 και τόσο οι πηγές όσο και η αρχαιολογική έρευνα δείχνουν ότι στην συνέχεια «έχουμε ανακαίνιση του ναού που δεν συνδέεται με τον Σαμουήλ αλλά μ’ έναν δραστήριο επίσκοπο, τον Θεοφράστου Αχριδών που στον Αγ. Αχίλλειο διοργανώνει Επισκοπικές και Αρχιερατικές Συνόδους».

    Σε ό,τι αφορά το θέμα του τάφου του Αγιου Αχιλλείου που βρίσκεται εντός του ιερού, ο κ. Τσώκας αναρωτιέται για την σκοπιμότητα ύπαρξης του εντός του διακονικού, «αφού ο Σαμουήλ τον παίρνει μαζί του από την Λάρισα προκειμένου να τον τοποθετήσει σε μέρος που θα συνδέεται με την βασιλεία του και να είναι λαϊκό προσκύνημα στους υπηκόους του όταν στο ανατολικό Ορθόδοξο δόγμα δεν υφίσταται Προσκυνηματικός τάφος μέσα στο ιερό αφού η πρόσβαση στους λαϊκούς είναι απαγορευτική».

    Ως προς το θέμα του υπερώου ο κ. Τσώκας ανέφερε ότι από την Αρχιτεκτονική μορφή του ναού «έχουμε Βασιλική χωρίς υπερώα καθότι δεν υπάρχει πρόσβαση η στοιχείο σκάλας που να οδηγεί στον πάνω όροφο».

    Επισημαίνει, επίσης, ότι τα μεγαλοπρεπή μνημεία όπως η Βασιλική του Αγιου. Αχιλλείου είναι δαπανηρά έργα, χρειάζονται χρήματα, χρόνο, τεχνίτες και ανθρώπους που θα τα κατασκευάσουν, ενώ σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές ο Σαμουήλ δεν έμεινε στην περιοχή για πάνω από 15 χρόνια και αυτά όχι συνεχόμενα αφού βρίσκεται συνεχώς σε μια πολεμική κίνηση, κάνει εκστρατείες ενώ κάποια στιγμή μεταφέρει την εδρα του στην Αχρίδα”.

    Σύμφωνα με τον ερευνητή αρχαιολόγο “γι αυτή την 15ετία δεν έχει βρεθεί κάτι σε κεραμικό η νόμισμα από τα νομισματοκοπεία της εποχής που να συνδέεται με τον Τσάρο» ενώ στο ερώτημα εάν σε άλλες περιοχές την ίδια περίοδο υπάρχουν ευρήματα που συνδέονται η όχι με την παρουσία του, ανέφερε ότι «στην Αχρίδα έχουν βρεθεί νομίσματα που συνδέονται με αυτόν, ενώ στην περιοχή του Αμυνταίου μετά το 985 μ.Χ. υπάρχουν ανασκαφικά δεδομένα και νομίσματα από νομισματοκοπεια της εποχής που όμως δεν συνδέονται με τον Σαμουήλ».

    Καταλήγοντας ο κ. Τσώκας σημείωσε πως το συγκεκριμένο μνημείο «διασώζει την δράση και λειτουργία ανθρώπων σε 1000 χρόνια κι όλα αυτά πρέπει να τα κατανοούμε κι όχι να τα ερμηνεύουμε» ενώ τόνισε ότι πρέπει «να δούμε εκ νέου την λειτουργία του μνημείου και το περιεχόμενό του, ως απόθεμα που αποδίδεται στο κοινό».

    Η εργασία των Ανδρέα Τσώκα και Δημήτρη Ασημακόπουλου παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ενώπιον της Αρχαιολογικής κοινότητας στην 34η ετήσια Αρχαιολογική Συνάντηση για το Έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη που πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 2022 και πρόσφατα στο Συνέδριο στο Λαιμό των Πρεσπών.

    Σπύρος Κουταβάς

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία, Περιηγήσεις

    Δράμα: Επιστράφηκε στην μονή Εικοσιφοίνισσας κλεμμένο Ευαγγελιστάριο του 10ου αιώνα.

    Δημοσιεύτηκε στις

       Ένα από τα παλαιότερα στον κόσμο και καλύτερα σωζόμενα ελληνικά χειρόγραφα ευαγγέλια, γραμμένο στο τέλος του 10ου αρχές του 11ου αιώνα που είχε κλαπεί, την σκληρή περίοδο της Βουλγαρικής κατοχής, από την ιστορική ιερά μονή Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας στο Παγγαίο, επιστράφηκε πριν από δέκα ημέρες στους αρχικούς του κατόχους μετά από μια μακρά διαδρομή σε ολόκληρο τον κόσμο.

     

     

       Είναι το δεύτερο κατά σειρά χειρόγραφο κειμήλιο που επιστρέφεται στην πολύπαθη ιερά μονή μετά τον επαναπατρισμό το 2016 ενός χειρόγραφου κειμένου του 9ου αιώνα, ανεκτίμητης ιστορικής αξίας, γνωστό ως Κώδικας 1424, που είχε στην κατοχή της η Λουθηρανική Θεολογική Σχολή του Σικάγου. Με την παράδοση του σημαντικού εκείνου κειμηλίου από τον τότε αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο στον μακαριστό μητροπολίτη Δράμας Παύλο, άνοιγε ο δρόμος για τον επαναπατρισμό κι άλλων πολύτιμων κειμηλίων που το 1917 αφαιρέθηκαν από το μοναστήρι της Εικοσιφοίνισσας, όπου φυλάσσεται η θαυματουργή Αχειροποίητος εικόνα της Παναγίας.

       Στη διάρκεια συνέντευξης τύπου που παραχώρησε ο τοποτηρητής της ιεράς μητρόπολης Δράμας, Σεβασμιότατος μητροπολίτης Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελήμονας, πλαισιωμένος από την ηγουμένη της ιεράς μονής Παναγίας Εικοσιφοίνισσας μοναχή Αντωνίνη και την αδελφή Ισιδώρα, η οποία ασχολήθηκε προσωπικά με την επιστροφή του κειμηλίου, δεν έκρυψε τη χαρά και την ικανοποίηση της τοπικής εκκλησίας της Δράμας αλλά και της αδελφότητας της μονής για το σημαντικό γεγονός του επαναπατρισμού ενός τόσο σημαντικού κειμηλίου.

       Το νέο χειρόγραφο, με αριθμό ταξινόμησης 220, αφορά σε ένα περγαμηνό ευαγγέλιο που είχε εξαφανιστεί για πάρα πολλά χρόνια καθώς δεν βρίσκονταν στα κλεμμένα κειμήλια που φυλάσσονται στο ιστορικό μουσείο της Σόφιας. Το Ευαγγελιστάριο εκλάπη, μεταξύ άλλων χειρόγραφων και κειμηλίων, από την ιερά μονή Εικοσιφοίνισσας τον Μάρτιο του 1917, κατά την Α’ Βουλγαρική κατοχή και επιστρέφει στον φυσικό του χώρο με οικειοθελή απόφαση του Μουσείου της Βίβλου της Ουάσιγκτον, στην κατοχή του οποίου βρίσκονταν από το 2014.

    Ο μητροπολίτης Ξάνθης έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο γεγονός της επιστροφής του κειμηλίου στον αρχικό του ιδιοκτήτη στέλνοντας ένα μήνυμα προς τις Βουλγαρικές αρχές υπογραμμίζοντας «το γεγονός αυτό ας είναι ένα μήνυμα για τους γείτονές μας, τους ομοδόξους μας, τους Βουλγάρους, να κάνουν ό,τι κάνει το Μουσείο της Βίβλου, να επιστρέψουν αυτά τα οποία πήραν στον φυσικό τους χώρο».

     

       Η διαδρομή της πώλησης του μοναδικού κειμηλίου.

    Αναφερόμενος την διαδρομή που ακολούθησε το πολύτιμο κειμήλιο μετά την κλοπή από το μοναστήρι ο σεβασμιώτατος τόνισε μεταξύ άλλων ότι «το χειρόγραφο, αριθμημένο με κώδικα 220,το Ευαγγελιστάριο χρονολογείται στα τέλη του 10ου και αρχές του 11ου αιώνος. Με δημοπρασίες για 100 ολόκληρα χρόνια περιεφέρετο στις χώρες της Ευρώπης, για να καταλήξει το 2014 στην Ουάσιγκτον. Σε μια δημοπρασία που έγινε εκεί το πήρε ένας φορέας, το Μουσείο της Βίβλου. Από το 2014 το κατέχει το Μουσείο της Βίβλου, το οποίο έχει μια συνεργασία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ερεύνησαν την προέλευσή του και μετά από πολλές έρευνες, διαπιστώθηκε ότι είναι Ευαγγελιστάριο με αριθμό 220, κωδικοποιημένο, της μονής Εικοσιφοινίσσης. Έρχεται σε επικοινωνία το Μουσείο της Βίβλου με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τον Ιούνιο του 2020 ανακοινώνει στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο ότι προτίθεται να επιστρέψει αυτό το κειμήλιο στον φυσικό του χώρο, που είναι η μονή της Εικοσιφοινίσσης. Ασχολήθηκε ο Αρχιμανδρίτης Αγαθάγγελος Σίσκος, αρχαιοφύλακας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και η καθηγήτρια κα Ελισάβετ Προδρόμου, που είναι σύμβουλος του Μουσείου της Βίβλου, ούτως ώστε να επιστρέψει, να επαναπατριστεί το Ευαγγελιστάριο στη Μονή. Ήδη εδώ και 10 ημέρες το Ευαγγελιστάριο βρίσκεται στο μοναστήρι της Εικοσιφοινίσσης».

     

       Επίσημη τελετή παράδοσης και παραλαβής

    Η επίσημη παράδοση του κειμηλίου έχει προγραμματιστεί για την επόμενη Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου στην ιερά σταυροπηγιακή μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας παρουσία του αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου που θα εκπροσωπήσει τον Οικουμενικό Πατριάρχη και του πρόεδρο του Μουσείου της Βίβλου. Η τελετή θα περιλαμβάνει μια ευχαριστήρια δοξολογία προς την Παναγία για τον επαναπατρισμό του σημαντικού κειμηλίου, την υπογραφή του πρωτόκολλου παράδοσης και παραλαβής και την ανταλλαγή χαιρετισμών.

    Ο τοποτηρητής της χηρεύουσας μητρόπολης Δράμας, μητροπολίτης Ξάνθης, ευχαρίστησε θερμά τον πρόεδρο του Μουσείου της Βίβλου, τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τον πατέρα Αγαθάγγελο, την καθηγήτρια κ. Προδρόμου, τον μητροπολίτη Νεαπόλεως κ. Βαρνάβα, γιατί μερίμνησε για τη μεταφορά του Ευαγγελισταρίου από το αεροδρόμιο της Αθήνας μέχρι την επιστροφή του κειμηλίου στη Μονή πριν από δέκα ημέρς και μνημόνευσε τον μακαριστό μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο, γιατί όπως τόνισε «από το 2020 μέχρι την εκδημία του είχε μια στενή συνεργασία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο για την επαναφορά, τον επαναπατρισμό αυτού του κειμηλίου της ιεράς μονής».

    Η μοναχή Αντωνίνη, στις δηλώσεις της ευχαρίστησε θερμά και εγκάρδια όλους όσους συνέβαλαν για την επιστροφή του κειμηλίου σημειώνοντας ότι «πρώτα από όλους να ευχαριστήσω την Παναγία μας που Αυτή ευδόκησε να μας φέρει αυτό το κειμήλιο και φώτισε όλους όσους ασχολήθηκαν».

    Μετά από πρόσκληση του μητροπολίτη Ξάνθης παρόντες στη συνέντευξη τύπου, που δόθηκε στον ανακαινισμένο παλαιό μητροπολιτικό ναό Εισοδίων της Θεοτόκου Δράμας, ήταν ο δήμαρχος και ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας.

     

    ΑΠΕ-ΜΠΕ – του ανταποκριτή μας Β. Λωλίδη

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία

    Επιστρέφει στην Ι.Μ.Εικοσιφοίνισσας ένα από τα κλεμμένα Ευαγγέλια!

    Δημοσιεύτηκε στις

    Το μοναστήρι μας, με τη συγκινητική αφοσίωση, εργατικότητα και προσφορά του μοναχού Βενιαμίν Γκαμπράνη (από τη Νικήσιανη) και εκατοντάδων ευσεβών κατοίκων των χωριών του Παγγαίου (της Νικήσιανης, της Γεωργιανής, της Κορμίστας, της Πρώτης, του Παλαιοχωρίου κ.α.) ξαναστήθηκε πάνω στα καρβουνιασμένα ερείπιά του κι από τα τέλη της δεκαετίας του ’60  λειτουργεί πλέον αξιοθαύμαστα ως γυναικείο μοναστήρι -ύστερα από περίπου 14 αιώνες που λειτουργούσε ως ανδρικό (με δύο Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως να μονάζουν, μεταξύ άλλων, στα κελλιά του).

    Ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Παύλος επιδόθηκε για περίπου 17 χρόνια σε συστηματική εκστρατεία διεκδίκησης των λεηλατηθέντων κειμηλίων της Εικοσιφοίνισσας, αλλά δυστυχώς δεν έζησε για να δει (όπως και η επί δεκαετίες ηγουμένη Αλεξία) τον επαναπατρισμό άλλου ενός σπουδαίου ιερού αντικειμένου του μοναστηριού μας. Όμως, όλοι θα θυμόμαστε τον ακάματο ζήλο και των δυο τους για να επιστρέψουν τα κλεμμένα εκεί όπου πάντα ανήκαν.

    Η νέα ηγουμένη Αντωνίνη και η αδελφότητα της Εικοσιφοίνισσας ανυπομονούν, όπως κι όλοι οι Παγγαιορίτες που είμαστε ταυτισμένοι επί αιώνες με το πνευματικό μας καταφύγιο, για τη λαμπρή αυτή μέρα που έρχεται για το μοναστήρι μας, την 29η Σεπτεμβρίου, όταν θα χαιρετίσουμε με τιμές και συγκίνηση την αναπάντεχη επιστροφή ενός συμβόλου της μακραίωνης ιστορίας της Παναγίας του Παγγαίου.

    Vasso E.Morali

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία

    Εντυπωσιακό άγαλμα του Ηρακλή αποκαλύφθηκε στους Φιλίππους!

    Δημοσιεύτηκε στις

    Αποτελέσματα της πανεπιστημιακής ανασκαφής #Φιλίππων 2022 από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

    • Αποκαλύφθηκε εντυπωσιακό άγαλμα των ρωμαϊκών χρόνων (2ος αι. μ.Χ.), υπερφυσικού μεγέθους, που εικονίζει τον Ηρακλή αγένειο με νεανικό σώμα.

    Αυτή την χρονιά η ανασκαφή συνεχίστηκε στην ανατολική πλευρά μιας από τις κυριότερες οδούς της πόλης, η οποία στο σημείο αυτό συναντά έναν άλλο κύριο άξονα που διέρχεται βορειότερα. Το σημείο σύγκλισης των δύο οδών διαμορφώνεται με διεύρυνση (μία πλατεία) στην οποία κυριαρχεί ένα πλούσια διακοσμημένο #οικοδόμημα, πιθανώς #κρήνη.

    🔸Το οικοδόμημα έφερε ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό διάκοσμο, θραύσματα του οποίου αποκαλύφθηκαν. Τον διάκοσμό του συμπλήρωνε εντυπωσιακό άγαλμα των ρωμαϊκών χρόνων (2ος αιώνας μ. Χ.).

     

    Το άγαλμα, του οποίου το μέγεθος είναι μεγαλύτερο του φυσικού, εικονίζει τον Ηρακλή αγένειο με νεανικό σώμα. Το ρόπαλο, που έχει βρεθεί σε θραύσματα και η λεοντή που κρέμεται από το αριστερό προτεταμένο χέρι πιστοποιούν την ταυτότητα του ήρωα. Επάνω στους βοστρύχους της κόμης φέρει στεφάνι από φύλλα αμπέλου το οποίο συγκρατεί στο πίσω μέρος ταινία τα άκρα της οποίας καταλήγουν στους ώμους.

    Το συγκεκριμένο άγαλμα κοσμούσε ένα οικοδόμημα το οποίο, σύμφωνα με τα ανασκαφικά ευρήματα, χρονολογείται στον 8ο/9ο αιώνα μ.Χ. Γνωρίζουμε από τις πηγές αλλά και από τα αρχαιολογικά δεδομένα ότι στην #Κωνσταντινούπολη αγάλματα κλασικής και ρωμαϊκής περιόδου κοσμούσαν κτήρια και χώρους δημόσιας χρήσης έως την ύστερη #βυζαντινή περίοδο.

     

      Το εύρημα αυτό καταδεικνύει τον τρόπο διακόσμησης των δημόσιων χώρων στις σημαντικές πόλεις της Βυζαντινής αυτοκρατορίας μεταξύ των οποίων και οι #Φίλιπποι.

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Ιστορία

    ΤΙ ΕΙΔΕ ΣΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ ΤΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ Ο ΑΡΧΑΙΟΣ ΘΡΑΚΑΣ: Την αρχαιότερη γνωστή περίπτωση σφαιρικής αστραπής ή…UFO;

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    Το συγκεκριμένο βραχογράφημα έχει βρεθεί στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Παγγαίου

     

     

     

    Ελάχιστες είναι οι αναφορές στην βιβλιογραφία για τα αστρονομικά ή μετεωρολογικά γεγονότα που αποτυπώνονται σε βραχογραφήματα του Παγγαίου και της ευρύτερης περιοχής των Φιλίππων. Αυτό συμβαίνει ίσως γιατί μόλις τα τελευταία χρόνια υπάρχουν ερευνητές που συνδέουν τις αρχαίες παραστάσεις των βραχογραφημάτων με το γεγονός ότι οι δημιουργοί τους δεν τα χάραζαν απλά και μόνο για να αποτυπώσουν ζώα και ανθρώπους, αλλά και φαινόμενα που λαμβάνανε χώρα στον ουράνιο θόλο και όπως ήταν αναμενόμενο τους εντυπωσίαζαν. Έτσι βλέπουμε επάνω σε βράχους, να σχηματίζονται αστερισμοί, ο ηλιακός δίσκος και η σελήνη, σε διάφορες παραλλαγές. Όπως επίσης στην ίδια περιοχή του Παγγαίου, υπάρχουν βραχογραφήματα που αποτυπώνουν την πορεία της κίνησης του ήλιου και της σελήνης στην διάρκεια του χρόνου και άλλα κοσμικά γεγονότα.

     

    Σήμερα θα ασχοληθούμε με ένα πολύ σπάνιο βραχογράφημα του Παγγαίου και συγκεκριμένα, ο χώρος που βρέθηκε είναι, νοτιοανατολικά στον μυχό της Πιερίας κοιλάδας, επάνω σε ένα λόφο όπου έχουμε διαδοχικές λατρευτικές περιόδους, από την προϊστορία μέχρι και τους πιο πρόσφατους αιώνες.

     

    Είναι μια εικόνα όπου αποτυπώνεται ένα αρχαίος Θράξ καβαλάρης, ο οποίος κρατάει ένα μακρύ ακόντιο και επάνω από το κεφάλι του ίπταται ένα σφαιρικό αντικείμενο!!! Η εύλογη απορία είναι, το τι είναι αυτό που βλέπουμε; Να είναι ένα αστρονομικό φαινόμενο ή μια αρχαία παρουσία ΑΤΙΑ;

     

    Την περίπτωση να είναι ο ήλιος την αποκλείουμε, καθώς σε όλες οι υπόλοιπες παραστάσεις, στην ευρύτερη περιοχή του Παγγαίου, η αποτύπωση του ήλιου προσομοιάζει αρκετά με αυτή που σχεδιάζουμε και εμείς. Είναι οι εικόνες που βλέπετε δίπλα. Μάλιστα σε μια περίπτωση έχουμε και συσχετισμό του βραχογραφήματος με μια αρχαία παράδοση της αναπαράστασης του ήλιου, επάνω σε κοντάρια, με τα οποία έκαναν λατρευτικές λιτανείες, οι Παίονες.

     

    Με αυτό το σχέδιο αποτυπώνεται συνήθως ο ήλιος στα βραχογραφήματα

    Μια από τις σπάνιες βραχογραφίες με ένα αρχαίο Θράκα ιππέα να κρατάει ένα – μάλλον – ξύλο – με ένα ήλιο – περιοχή Κρυονερίου

    Παίονες με ήλιους – Πηγη και επεξεργασία VISALTIS.NET – Το βραχογράφημμα προέρχεται από τις βορειοδυτικές πλαγιές του Παγγαίου.

      

    Η απάντηση από ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο

     

    Βρετανοί επιστήμονες ανακάλυψαν σε ένα μεσαιωνικό κείμενο ηλικίας περίπου 750 ετών την – όπως υποστηρίζουν – αρχαιότερη γνωστή περιγραφή ενός σπάνιου καιρικού φαινομένου, της σφαιρικής αστραπής ή κεραυνού με σχήμα σφαίρας, όπως αναφέρεται σε σχετικό τηλεγράφημα του ΑΠΕ.

     

    Οι σφαιρικές αστραπές συνήθως σχετίζονται με τις καταιγίδες και παραμένουν ανεξήγητες μέχρι σήμερα. Έχουν περιγραφεί ως φωτεινά σφαιρικά αντικείμενα διαμέτρου κατά μέσο όρο 25 εκατοστών, αλλά μερικές φορές φθάνουν ακόμη και τα αρκετά μέτρα σε διάμετρο (εξ ου μερικοί τα “υποπτεύονται” ότι στην πραγματικότητα είναι…εξωγήινα UFO).

     

    Οι καθηγητές Φυσικής Μπράιαν Τάνερ και Ιστορίας Τζάιλς Γκάσπερ του Πανεπιστημίου του Ντάραμ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Weather (Καιρός) της βρετανικής Βασιλικής Μετεωρολογικής Εταιρείας, ανακάλυψαν ότι στο “Χρονικό” του που είχε γραφτεί γύρω στο 1200, ο Βενεδικτίνος μοναχός Γερβάσιος του Καντέρμπερι, ανέφερε ότι στις 7 Ιουνίου 1195 “ένα θαυμαστό σημάδι κατέβηκε κοντά στο Λονδίνο”.

     

    Ο μοναχός, ο οποίος γενικά θεωρείται αξιόπιστη πηγή, περιέγραψε ένα πυκνό και πολύ σκοτεινό σύννεφο από το οποίο βγήκε μια λευκή ουσία, η οποία πήρε σφαιρικό σχήμα κάτω από το νέφος και μετά με μορφή πύρινης σφαίρας κινήθηκε καθοδικά προς τον γειτονικό ποταμό Τάμεση.

     

    Όπως ανέφερε ο Τάνερ, “ο σφαιρικός κεραυνός είναι ένα σπάνιο καιρικό φαινόμενο που ακόμη δεν έχει κατανοηθεί. Η περιγραφή του Γερβάσιου για μια άσπρη ουσία που βγήκε από το σκοτεινό σύννεφο, πέφτοντας σαν περιστρεφόμενη πύρινη σφαίρα και μετά κινούμενη κάπως οριζόντια, είναι πολύ παρόμοια με τις ιστορικές και τις σύγχρονες περιγραφές ενός σφαιρικού κεραυνού. Αν ο Γερβάσιος περιγράφει μια σφαιρική αστραπή, όπως πιστεύουμε, τότε πρόκειται για την πιο πρώιμη περιγραφή τέτοιου συμβάντος που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα στην Αγγλία”.

     

    Η προηγούμενη αρχαιότερη περιγραφή κάτι ανάλογου ήταν στη διάρκεια μιας καταιγίδας στο Ντέβον στις 21 Οκτωβρίου 1638. Το “Χρονικό” του Γερβάσιου σώζεται σήμερα σε τρία χειρόγραφα: ένα στη Βρετανική Βιβλιοθήκη και δύο στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Το κείμενο είναι στα λατινικά και δεν υπάρχει αγγλική μετάφραση του.

     

    Ο Γκάσπερ ανέφερε ότι ο Γερβάσιος, πέρα από τα εκκλησιαστικά και πολιτικά πράγματα που περιγράφει στο “Χρονικό” του, δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον για τα φυσικά φαινόμενα, από πλημμύρες και σεισμούς έως εκλείψεις και άλλα ουράνια συμβάντα. Η εξέταση της αξιοπιστίας του ως συγγραφέα και μάρτυρα πιστοποιείται από τη διασταυρωμένη ακρίβεια γενικά των λεγομένων του.

     

    “Δεδομένου ότι ο Γερβάσιος φαίνεται να είναι αξιόπιστος, πιστεύουμε ότι η περιγραφή του για την πύρινη σφαίρα στον Τάμεση στις 7 Ιουνίου 1195 υπήρξε η πρώτη πλήρως πειστική αναφορά σε μια σφαιρική αστραπή οπουδήποτε”, ανέφερε ο Γκάσπαρ.

     

     

    Νεώτερη μαρτυρία

     

    Στο σημείο αυτό βέβαια θα μπορούσε να αναρωτηθεί κανείς αν υπάρχουν άλλες μαρτυρίες εμφάνισης κυκλικής αστραπής στην περιοχή του Παγγαίου; Όπως με πληροφόρησε ο δημοσιογράφος και ερευνητής Άρης Μεντζίζης, στο Παλαιοχώρι σημειώθηκε ένα ανάλογο φαινόμενο στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και για το οποίο κατέγραψε τις μαρτυρίες από τους παρόντες στο γεγονός. Συγκεκριμένα μια βροχερή μέρα, μια ομάδα κατοίκων του Παλαιοχωρίου είχαν κατέβει στην Βάλτα για να δουλέψουν τα χωράφια τους και εκεί που καλλιεργούσαν ο χώμα, είδαν να κατεβαίνει από το Παγγαίο προς την δική τους κατεύθυνση, μιας φωτεινή σφαίρα που πέρασε πάνω από τα κεφάλια τους, προκαλώντας όπως είναι αναμενόμενο δέος και φόβο. Τα ίδια συναισθήματα πρέπει να ένοιωσαν και οι αρχαίοι θράκες, μάρτυρες ενός ανάλογου φυσικού φαινομένου και ένοιωσαν την ανάγκη να κρατήσουν την ανάμνηση του, καταγράφοντας το με ένα βραχογράφημα και μάλιστα σε ένα ιερό χώρο.

     

    Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ιστορία