Χρονόμετρο

    Το ΑΜΘ γιορτάζει την Παγκόσμια Ημέρα Αρχαιολογίας.  Ξενάγηση στα ταφικά κτερίσματα του Δερβενίου 16 Οκτ 2021. 

    Δημοσιεύτηκε στις

    Ξενάγηση στα ταφικά κτερίσματα του Δερβενίου 16 Οκτ 2021. 

    Η Παγκόσμια Ημέρα Αρχαιολογίας γιορτάζεται κάθε χρόνο, το τρίτο Σάββατο του Οκτωβρίου, με σκοπό την ανάδειξη του έργου των αρχαιολόγων και της συνεισφοράς της αρχαιολογίας στο κοινωνικό σύνολο. Στο πλαίσιο του φετινού εορτασμού, το Σάββατο 16 Οκτωβρίου, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης διοργανώνει ξενάγηση σε μία εμβληματική αρχαιολογική ανακάλυψη: την εύρεση, το 1962, των ασύλητων τάφων του Δερβενίου, του πρώτου πλούσιου ταφικού συνόλου που αποκαλύφθηκε στη μακεδονική γη.

     

    Πρόκειται για ένα ανασκαφικό σύνολο ορόσημο στη μελέτη της αρχαίας Μακεδονίας και άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία, και ειδικότερα τα εγκαίνια, του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, καθώς αποτέλεσε τον πυρήνα της πρώτης έκθεσής του το 1962.

     

    Σήμερα, το μεγαλύτερο μέρος των ταφικών κτερισμάτων του Δερβενίου παρουσιάζεται στη μόνιμη έκθεση Ο Χρυσός των Μακεδόνων, όπου δεσπόζουν δύο από τα πολυτιμότερα ευρήματα του αρχαίου νεκροταφείου: ο μπρούτζινος κρατήρας, το μεγαλύτερο ανάγλυφο μεταλλικό αγγείο της κλασικής αρχαιότητας, αριστούργημα της μεταλλοτεχνίας του 4ου αι. π.Χ., και ο Πάπυρος, το αρχαιότερο «βιβλίο» της Ευρώπης (340-320 π.Χ.) και η πρώτη ελληνική εισαγωγή στον κατάλογο «Μνήμη του Κόσμου» της UNESCO (2015).

     

    Και τα δύο αναγνωρίστηκαν ως μοναδικά ήδη από τη στιγμή της ανακάλυψής τους και, έκτοτε, αποτελούν τα εμβληματικά εκθέματα του Μουσείου. Ο δε εντοπισμός και η διάσωση του Παπύρου συνιστούν σπουδαία επιτεύγματα της ελληνικής αρχαιολογικής υπηρεσίας.

     

    Η ξενάγηση θα πραγματοποιηθεί από αρχαιολόγο του Μουσείου με την επίδειξη του εισιτηρίου εισόδου.

     

    Απαραίτητη η τηλεφωνική κράτηση στο 2313 310 201 (Δευτέρα- Παρασκευή, 08:00 έως 15:00).

    https://www.archaiologia.gr/blog/2021/10/14/%cf%84%ce%bf-%ce%b1%ce%bc%ce%b8-%ce%b3%ce%b9%ce%bf%cf%81%cf%84%ce%ac%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b1%ce%b3%ce%ba%cf%8c%cf%83%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%b7%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%b1-%ce%b1/

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Περιηγήσεις

    Αποκατέστησαν με τεχνητή νοημοσύνη πίνακες του Γκούσταβ Κλιμτ που είχε καταστρέψει η φωτιά.      

    Δημοσιεύτηκε στις

     Μεγάλη ψηφιακή αναδρομική έκθεση έργων του Γκούσταβ Κλιμτ, γνωστού από τον πίνακα «To Φιλί», ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα παγκοσμίως έργα ζωγραφικής, είναι πλέον διαθέσιμη στο φιλότεχνο κοινό.

     Η έκθεση, με τίτλο «Klimt vs. Klimt – The Man of Contradictions», είναι προϊόν συνεργασίας του μουσείου Belvedere της Βιέννης και της Google Arts & Culture, με την υποστήριξη άνω των 30 άλλων βιεννέζικων και διεθνών μουσείων.

     

     

    Στο πλαίσιο της έκθεσης, η Google ψηφιακά αποκατέστησε τρία από τα χαμένα έργα του Αυστριακού ζωγράφου, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για να βάλει χρώμα στις μαυρόασπρες φωτογραφίες αυτών των έργων ( https://www.youtube.com/watch?v=1xYpIM_BVTI&t=1s ).

    Οι τρεις πίνακες – «Ιατρική», «Φιλοσοφία» και «Νομική» – συναπαρτίζουν τους «Πίνακες της Σχολής» και ήταν παραγγελία του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Με την παράδοσή τους το 1899, αξιωματούχοι του πανεπιστημίου τα θεώρησαν «πορνογραφικά» και «διεστραμμένα» και τελικώς πουλήθηκαν σε ιδιώτη. Το 1945, τις τελευταίες μέρες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι τρεις πίνακες χάθηκαν σε φωτιά και σήμερα επιβιώνουν μόνο σε μαυρόασπρες φωτογραφίες.

    Ο δόκτωρ Franz Smola, επιμελητής στο μουσείο Belvedere και ο Emil Wallner, εργαζόμενος αυτή την περίοδο στο Google Arts & Culture Lab, συνεργάστηκαν για να εξελίξουν έναν αλγόριθμο που θα μπορούσε με ακρίβεια να δώσει χρώμα στους «Πίνακες της Σχολής».

    «Το αποτέλεσμα ήταν για μένα έκπληξη επειδή μπορέσαμε να δώσουμε χρώμα ακόμη και σε σημεία για τα οποία δεν είχαμε καμία γνώση, με μηχανομάθηση είχαμε καλές υποθέσεις για το ότι ο Κλιμτ χρησιμοποιούσε κάποια χρώματα» ανέφερε, σε ανακοίνωση, ο Smola (https://www.instagram.com/p/CUu0v2JlX4F/ ).

    Σε επιμέλεια του Franz Smola, ο διαδικτυακός κόμβος παρουσιάζει 700 αντικείμενα, περιλαμβανομένων πινάκων, σχεδίων, επιστολών και εικονογραφήσεων, πολλά εκ των οποίων ψηφιοποιήθηκαν για πρώτη φορά. Την «Klimt vs Klimt – The Man of Contradictions» ( https://artsandculture.google.com/project/klimt-vs-klimt ) μπορεί ο φιλότεχνος να περιδιαβεί σε μία «έκθεση τσέπης διευρυμένης πραγματικότητας», όπου 63 αριστουργήματα του Γκούσταβ Κλιμτ είναι ψηφιακά διατεταγμένα σε μία και μόνη ψηφιακή αίθουσα.

    Βασίλης Τσεκούρας

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Περιηγήσεις

    Θησαυροί της Κρήτης ταξιδεύουν στη Μασσαλία.

    Δημοσιεύτηκε στις

    Δεκατρείς πολύτιμοι θησαυροί από τη συλλογή του Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων, λίγο πριν αυτό ανοίξει στο κοινό, ταξιδεύουν στη Μασσαλία, στο Mucem, το Μουσείο Πολιτισμών της Ευρώπης και της Μεσογείου

    Σε εφαρμογή της προγραμματικής συμφωνίας της Περιφέρειας Κρήτης με το Γαλλικό Ινστιτούτο και το Mucem για την τοπική ανάπτυξη μέσα από τον πολιτισμό, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων με το Mucem, από 18 Οκτωβρίου 2021 έως 7 Φεβρουαρίου 2022, παρουσιάζουν στη Μασσαλία τα δεκατρία εκθέματα που αφηγούνται την ζωή των ανθρώπων στα Χανιά της αρχαιότητας.

     

    Το Δωμάτιο των Φίλων του Mucem, εγκαινιάζεται τιμητικά με το αφιέρωμα στο νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων, προτού ακολουθήσουν εκεί αντίστοιχες παρουσιάσεις των συλλογών άλλων σημαντικών Μουσείων της  Μεσογείου και της Ευρώπης.

     

    Θα ακολουθήσει μεγάλη περιοδική έκθεση από το Μάιο μέχρι το Σεπτέμβριο του 2022 στα Χανιά στο νέο Μουσείο, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης,  η οποία θα φέρει σε «διάλογο» και επαφή τα ευρήματα από τις αρχαίες πόλεις των Χανίων με άλλα σύγχρονα έργα τέχνης, ιστορικά εκθέματα και αντικείμενα καθημερινής ζωής από μεγάλα Μουσεία και Συλλογές της Ελλάδας και της Γαλλίας.

     

    Ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, χαιρετίζει αυτήν την συνέργεια ανάμεσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χανίων και το Mucem, η οποία προέκυψε μέσα από τη συνεργασία της Περιφέρειας με το Γαλλικό Ινστιτούτο και το Mucem. Σε δηλώσεις του επισημαίνει πως:  «με την εξαιρετική συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης με τις Υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, έχουμε τη δυνατότητα να προβάλλουμε διεθνώς την Κρήτη με εξωστρέφεια στο υψηλότερο επίπεδο. Η Περιφέρεια θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις δράσεις προστασίας, ανάδειξης και προβολής του μοναδικού πολιτιστικού αποθέματος της Κρήτης, ως βασικό πυλώνα για την βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού».

    https://www.in.gr/2021/10/14/greece/thisayroi-tis-kritis-taksideyoun-sti-massalia/

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Περιηγήσεις

    Γνωρίζοντας την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, επισκεπτόμαστε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία της χώρας.

    Δημοσιεύτηκε στις

    Πλωτινόπολη στο Διδυμότειχο

     

    Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου υπάρχει ο λόφος της Αγίας Πέτρας, που έχει ταυτιστεί από τον καθηγητή Γεώργιο Μπακαλάκη με την Πλωτινόπολη. Η Πλωτινόπολη είναι μία ρωμαϊκή πόλη που ιδρύθηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τραϊανό, ο οποίος έδωσε το όνομα της γυναίκας του Πλωτίνης.

     

    «Θαλάσσιος θίασος» (ιχθυοκένταυροι, νηρηίδα και ερωτιδέας που ιππεύει δελφίνι).

      Πριν από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο διαπιστώθηκε ότι ο λόφος αυτός με τη στρατηγική θέση παρουσιάζει αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Το 1965, κατά την κατασκευή χαρακώματος από στρατιώτες, βρέθηκε η χρυσή σφυρήλατη προτομή του Πωμαίου αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου (193-211 μ.Χ.).

    Η συστηματική ανασκαφική έρευνα αρχίζει το καλοκαίρι του 1977 και έδωσε σπουδαία κινητά ευρήματα. Ανάμεσά τους και ένα μαρμάρινο ανάγλυφο με παράσταση αλόγου και αναβάτη, του τύπου που οι αρχαιολόγοι ονομάζουν «Ήρωα της Θράκης» ή «Θράκα Ιππέα».

    Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 ανασκάφηκε κτήριο με ψηφιδωτά δάπεδα.

    Το πιο εντυπωσιακό, όμως, εύρημα είναι ένα πηγάδι με εσωτερική διάμετρο 2,20 μ., κατασκευασμένο με λαξευτούς γωνιόλιθους σύμφωνα με το ισοδομικό σύστημα. Στο βόρειο τμήμα του πηγαδιού  υπάρχει άνοιγμα που οδηγεί σε καμαρόσκέπαστο θάλαμο. Το παραπάνω συγκρότημα (το πηγάδι και ο θάλαμος) έχει σχέση με την υδροδότηση της πόλης και θα πρέπει να είναι σύγχρονο με την ίδρυσή της (2ος αι. μ.Χ.).

    Τέλος εντοπίστηκε αδιατάρακτο προϊστορικό στρώμα της νεότερης νεολιθικής περίοδο. Αποκαλύφθηκαν 35 πασσαλότρυπρες από πασσαλόπηκτο κτήριο.

    Κατά το τελευταίο έτος (2006) ανασκάφθηκε η περιοχή βόρεια της εισόδου του θαλάμου του πηγαδιού. Αποκαλύφθηκαν τρεις (3) αγωγοί αποχέτευσης, ο ένας ρωμαΪκών χρόνων και οι δύο παλαιοχριστιανικών. Αποκαλύφθηκε επίσης και τμήμα ψηφιδωτού ρωμαϊκών χρόνων. Στην περιοχή της ΝΑ γωνίας της τομής, όπου δεν εντοπίστηκαν κτήρια και η ανασκαφή “προχώρησε” σε βάθος, βρέθηκε αττική εισηγμένη κεραμική (μελαμβαφής και κεραμική με διακόσμηση “Δυτικής κλιτύος”) του 4ου αι. π.Χ. μαζί με ντόπια χειροποίητη “θρακική” κεραμική.

    Ευχαριστούμε θερμά την Εφορεία αρχαιοτήτων Έβρου, για την παραχώρηση των φωτογραφιών.

    Ματθαίος Κουτσουμανής, Αρχαιολόγος

     

    Δείτε περισσότερες πληροφορίες :

    Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού στο Facebook

     

     

    Κατηγορία: Περιηγήσεις

    ΠΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΣ: Το «αλατισμένο» πυργόσπιτο δοκιμάζεται από τα καιρικά φαινόμενα και το χρόνο

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    Σε λίγα χρόνια ίσως να έχει καταρρεύσει αν δεν υπάρξει παρέμβαση συντήρησης

     

    Μια ιστορία που οι απαρχές της βρίσκονται στα ταραγμένα χρόνια του Βυζαντίου, τα χρόνια των εμφυλίων πολέμων, είναι αυτή του γνωστού μας σε όλους Πύργου της Απολλωνίας, που βρίσκεται στην παραλία, ανατολικά των Λουτρών των Ελευθερών. Οι περισσότεροι έχουν περάσει πολλές φορές οδηγώντας προς τα δυτικά του νομού και μάλιστα πολλοί τους καλοκαιρινούς μήνες έχουν απολαύσει και ένα θαλασσινό μπάνιο στην πανέμορφη παραλία.

     

    Η ηλικία του φτάνει σχεδόν τους 7 αιώνες, αφού η εκτίμηση είναι ότι ανοικοδομήθηκε μεταξύ 1333 και του 1355, οι σωστικές επεμβάσεις που έγιναν πριν από 15 χρόνια περίπου, από την αρχαιολογική υπηρεσία ήταν πάρα πολύ περιορισμένες και δεν επαρκούσαν για να ανακόψουν την καταστροφικές δυνάμεις του χρόνου και των καιρικών φαινομένων, που έχουν αφήσει ανεξίτηλα σημάδια. Αν τα επόμενα χρόνια δεν υπάρξουν σοβαρές επεμβάσεις αναστήλωσης του μνημείου, τότε σε μερικές δεκαετίες θα υπάρχει μόνο η ανάμνησή του.

     

    Ο πύργος είναι μέρος ενός μεγάλο δικτύου ανάλογων έργων που καλύπτουν την περιοχή του κάτω Στρυμόνα και της Χαλκιδικής και σχεδόν όλοι συνδέονται με τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις μονών του Αγ. Όρους.

     

    Όλοι τον γνωρίζουμε ως Πύργο της Απολλωνίας και αυτό συνέβη γιατί στην ευρύτερη περιοχή σύμφωνα με τις πηγές υπήρχε η αρχαία πόλη της Απολλωνίας, αποικίας των Θασίων – μεταξύ Γαληψού και Οισύμης – η οποία καταστράφηκε από τον Φίλιππο Β΄ το 356 π.Χ. στα χρόνια της κατάκτησης της περιοχής από τους Μακεδόνες, οπότε πήρε το όνομα της χαμένης πόλης.

     

    Ο αρχαιολόγος των Βυζαντινών χρόνων, Νίκος Ζήκος που εργάστηκε στην 12η Εφορία Αρχαιοτήτων Καβάλας, αναζήτησε σε όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφορίες για τον παραθαλάσσιο πύργο και στο κείμενο του «Ο λεγόμενος πύργος της Απολλωνίας και ο κτήτωρ του» διατυπώνει το συμπέρασμα ότι οικοδομήθηκε από τον Αρσένιο Τζαμπλάκωνα, με καταγωγή από την Χριστούπολη (νυν Καβάλα) μεταξύ του1333 χρονιά που κληρονόμησε το ευρύτερο χρήμα με το όνομα Πρινάριον – το οποίο κάλυπτε με τεράστια έκταση δυτικά και βόρεια του Πύργου – και του 1355 που τα δώρισε χτήμα και πύργο στην Μονή Βατοπεδίου, όταν χρίστηκε μοναχός.

     

    Για την χρήση του, ο κ. Ζήκος διατυπώνει το συμπέρασμα ότι ο πενταόροφος πύργος δεν αποτελεί στρατιωτικό – οχυρωματικό έργο, αν και διαθέτει μέσα άμυνας αλλά στην πραγματικότητα ήταν χώρος συγκέντρωσης των αγροτικών προϊόντων από τα γύρω κτήματα και κατοικία των ανθρώπων του που ήταν επιφορτισμένοι με την διακίνηση της παραγωγής και την συγκέντρωση των φόρων.

     

    Ποιο είναι όμως το σωστό όνομα του Πύργου; Το όνομα της Απολλωνίας δόθηκε καταχρηστικά αφού δεν πρόκειται για οικοδόμημα της θασιακής πόλης, αλλά ούτε έχει προσδιοριστεί επακριβώς η θέση της αρχαίας πόλης οπότε να ταυτίζεται με την θέση του πύργου.

     

    Το όνομα μας το δίνει ο ίδιος ο κτήτορας του Αρσένιος Τζαμπλάκωνας, καθώς στα έγγραφα με τα οποία έκανε τη δωρέα στην Μονή Βατοπεδίου, ο πύργος αναφέρεται με το όνομα ΣΛΑΝΕΣΙΟΝ ή ΣΘΛΑΝΕΣΙΟΝ, το οποίο στην σλαβική γλώσσα ερμηνεύεται ως «πασπαλισμένο» ή «αλατισμένο»! Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στα έγγραφα ως «του καστελλίου του καλουμένου Σθλανεσίου».

     

    Μια ερμηνεία είναι ότι λόγω θέσης, δίπλα στην θάλασσα δεχόταν και ποτίζονταν οι τοίχοι του από τους ισχυρούς νοτιάδες. Τα χρόνια πέρασαν και νομίζω ότι σήμερα θα έπρεπε να τον ονομάσουμε Πύργου του Αρσένιου Τζαμπλάκωνα όπως προτείνει ο κ. Ζήκος. Κι αυτό γιατί πιστεύουμε ότι αυτός ο πύργος που άντεξε τόσα χρόνια θα πρέπει να φέρει το όνομα του κτήτορά του.

     

    Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο για τον πύργο είναι ότι στην περιγραφή για το κτήμα που κληροδοτήθηκε στην μονή του Αγ. Όρους, ως όριο αναφέρεται ότι ακουμβίζει εις τον αιγιαλόν εις την μονόλιθον πέτραν ή εις τον μέγα βράχον της θαλάσσης, τον οποίο βλέπει ο επισκέπτης και σήμερα, νότια του οικοδομήματος, στην κατάληξη του βραχώδους έκτασης μέσα στην θάλασσα.

     

    Προσπερνάω τις αναφορές στην ιστορία του Αρσένιου Τζαμπλάκωνα, καθώς προέρχεται από μια αρχοντική βυζαντινή οικογένεια με σημαντική ιστορία, τόσο του ιδίου όσο και των άλλων μελών της, με σπουδαίο ρόλο στα ταραγμένα χρόνια των εμφυλίων  πολέμων, λίγο πριν την δύση της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η ιστορία της οικογένειας είναι σαν τα μεσαιωνικά έπη, με τους ήρωες να βρίσκονται από τα ψηλά στα χαμηλά, να ζουν μεγάλες περιπέτειες και μετά να βρίσκονται και πάλι στην εξουσία και να τελειώνουν τη ζωή τους σε ένα μοναστήρι.

     

    Επίσης ο πύργος είναι ένα μνημείο που ακολουθεί την πορεία της Χριστουπόλεως (νυν Καβάλας) και καταφέρνει να διασωθεί από την κατακτητική δυναμική των Οθωμανών εξαιτίας της δωρεά του μαζί με το κτήμα στην Μονή Βατοπεδίου.

     

    Είναι ένα σημείο μνήμης για την ιστορία της περιοχής μας κατά τα βυζαντινά χρόνια, καθώς διαβάζονταν την ιστορία του, συχνά θα συναντήσει ο αναγνώστης πάρα πολλά τοπωνύμια της περιοχής που τα περισσότερα σήμερα δεν υπάρχουν και το καθένας τους έχει και μια ιστορία, εν πολλοίς άγνωστη. Για παράδειγμα πέραν του ονόματος της Κάρυανης που χρησιμοποιείται και σήμερα υπήρχαν: Η Χρυσόπολη στις εκβολές του Στρυμόνα από την οποία σώζονται τα τείχη, το κατεπανίκιον της Ποπολίας ή Λυκοσχίσματος, η ονομασία του κτήματος ως Πρινάριον, Ραμνού, Τριασίου, Πυκνολυκόβουνα, Κουταριανής, Βομπλεανή, Πυκνοράχια, Αειδαροκάστρου, ενώ ο γνωστός σε όλους ποταμός του Μαρμαρά, στα λουτρά των Ελευθερών, αναφέρεται ως Θερμοπόταμος, την τούμπα Ραχώνιν, όπως και την Βολοβίσδη και τα Δοβροβίκαια. Τα περισσότερα χωριά ή τοπωνύμια βρίσκονται επί του σημερινού Συμβόλου όρους και είναι δηλωτικά της έντονης παρουσίας ανά τους αιώνες ανθρώπινων πληθυσμών που εκμεταλλεύονταν τον πλούτο της περιοχής.

     

    Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

     

    Κατηγορία: Slider, Περιηγήσεις

    ΣΠΑΝΙΑ ΖΩΑ: Λύγκας, το εξαφανισμένο στην Ελλάδα άγριο θηλαστικό που ζούσε στο Παγγαίο και γι’ αυτό πήρε και το όνομα Ρήσος

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

     

     

     

     

    Ένα άγριο θηλαστικό που έχει εξαφανιστεί από την Ελλάδα, έχουν την ευκαιρία να δουν οι επισκέπτες στο Διεθνές Περιβαλλοντικό Κέντρο του Αρκτούρου. Πρόκειται για τον Ευρασιατικό λύγκα (Lynx lynx), ένα εξαιρετικά σπάνιο είδος, το οποίο εδώ και πολλά χρόνια δεν συναντάται στην Ελλάδα, ενώ οι ελάχιστες μαρτυρίες θέασής του, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Αρκτούρου, δεν είναι αξιόπιστες.

     

    Ο λύγκας είναι ένα ζώο που ονομάζεται και Ρήσος, σε πολλές περιοχές, αλλά πρώτα και κύρια στο Παγγαίο, καθώς κατοικούσε στις σκοτεινές χαράδρες και στα απόκρημνα σημεία του και γενικά θεωρείται μυστηριώδες και ακριβοθώρητο, αυτός είναι ο λόγος που το παρομοίασαν με δαίμονα και μάλιστα του έδωσαν και όνομα, καθαρά παγγαιορίτικο, Ρήσος.

     

    Να θυμηθούμε ποιος είναι ο Ρήσος

     

    Ο «μύθος» του ρήσου έχει τις πηγές του στον βασιλιά των Θρακών. Αυτός ο Ρήσος είναι γνωστός ως βασιλιάς των Θρακών, γιος του Ηιονέα (Ιλιάδα, Κ 435) ή, κατά τους μεταγενέστερους συγγραφείς, του Στρυμόνα και μιας από τις Μούσες (της Καλλιόπης, της Ευτέρπης ή της Τερψιχόρης). Ο Ρήσος συμμετείχε ως σύμμαχος του Πριάμου στον Τρωικό Πόλεμο, έφθασε όμως αργά, καθώς η πατρίδα του είχε δεχθεί επίθεση από τους Σκύθες κατά την εποχή που άρχισε ο Τρωικός Πόλεμος. Σκοτώθηκε μέσα στη σκηνή του από τον Διομήδη και τον Οδυσσέα κατά τη νυκτερινή τους αποστολή κατασκοπείας, οι οποίοι και άρπαξαν τους κατάλευκους ίππους του – τον σκότωσε ο Διομήδης 13ον στην σειρά, αφού είχε σκοτώσει πρώτα τους 12 Θράκες του Ρήσου. Οι Ίπποι που εκλάπησαν, σύμφωνα με χρησμό, αν έτρωγαν τρωικό χόρτο και έπιναν νερό από τον Ξάνθο ποταμό, θα έσωζαν την Τροία. Όμως στον «Ρήσο» του Ευριπίδη μαθαίνουμε από την Μούσα πως θα ζητήσει από τη νύμφη, από την καρποποιό κόρη της θεάς Δήμητρας, ν’ αφήσει την ψυχή του Ρήσου, μιας και αυτή οφείλει να τιμήσει τον συγγενή του Ορφέα. Λέγει δε πως ο Ρήσος δεν πήγε στης γαίας το μαύρο χώμα, αλλά κρυμμένος στης υπαργύρου χθονός,τα άντρα θα είναι ανθρωποδαίμων που το φως θα βλέπει του Ήλιου, προφήτης του Βάχκου, ζώντας παντοτινά στον βράχο του Παγγαίου, σεμνός θεός για εκείνους που τον ξέρουν.

     

    Μάλιστα τα οστά του Ρήσου, μεταφέρθηκαν από τους Αθηναίους στην Αμφίπολη για να σταματήσει ο πόλεμος με τα θρακικά φύλα και να στεριώσει η αποικία τους. Σήμερα, με βάση τις πηγές, υπάρχει η εκτίμηση ότι τα οστά του Ρήσου αποτελούν τον «θεμέλιο λίθο» για τον Τύμβο Καστά.

     

    Οι άνθρωποι τα βασιλικά και ξεχωριστά χαρακτηριστικά που είχε ο Ρήσος τα έδωσαν σε ένα ζώο εξίσου σημαντικό που κινούνταν σαν δαίμονας και σπάνια μπορούσαν να δούνε. Από την τελευταία μαρτυρία θέασης του Ρήσου στο Παγγαίο έχουν περάσει αρκετές δεκαετίες και θεωρείται ότι έχει εξαφανιστεί.

     

     

    Εισαγόμενο είδος

     

     

    Τρία ζώα του είδους «μετακόμισαν» πλέον στην Ελλάδα, ο Ντοράι (10 ετών), η Κάρμεν (11 ετών) και η Μίσσι (2 ετών) καθώς και 4 λύκοι, που μεταφέρθηκαν από το πάρκο Naturland της Ανδόρρας, το οποίο σταμάτησε να λειτουργεί ως ζωολογικός κήπος. Υπολογίζεται ότι λιγότερα από 50 άτομα ζουν ακόμα ελεύθερα στη φύση και για τον λόγο αυτό το υποείδος του βαλκανικού λύγκα θεωρείται «κρισίμως κινδυνεύον».

     

    «Θέλοντας να καθιερώσει την προστασία του λύγκα και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις που καθιστούν εφικτή την επιστροφή του είδους στη χώρα μας, ο Αρκτούρος προχώρησε στη μετατροπή του Καταφυγίου του Λύκου σε Κέντρο Προστασίας Λύκου και Λύγκα. Οι 3 λύγκες φιλοξενούνται σε ειδικά διαμορφωμένη πτέρυγα και πλέον δίνεται η δυνατότητα φιλοξενίας και άλλων λυγκών στο μέλλον», αναφέρεται σχετικά.

     

    Με δεδομένη την εξαφάνιση του λύγκα από την Ελλάδα, η οργάνωση έχει προχωρήσει σε μια πρωτοβουλία μελέτης και προστασίας του, που επικεντρώνεται σε έρευνα στο πεδίο με την εγκατάσταση αυτόματων καμερών στα βουνά της Φλώρινας, με στόχο την καταγραφή τυχών ενδείξεων της παρουσίας του είδους και σε δράσεις περιβαλλοντικής ενημέρωσης.

     

       Γιατί εξαφανίστηκε ο λύγκας;

     

    Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του Αρκτούρου, ο λύγκας εξαφανίστηκε από τις πεδιάδες της Ευρώπης μετά από την καταστροφή τεράστιων πεδινών δασικών εκτάσεων, την επέκταση και εντατικοποίηση της γεωργίας και, τέλος, την αύξηση και επέκταση του πληθυσμού της υπαίθρου.

     

    Στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες χώρες, μεγάλο ρόλο έπαιξε επίσης και η εξόντωση των μικρών οπληφόρων, κυρίως του ζαρκαδιού αλλά και του αγριόγιδου, που αποτελούσαν μεγάλο μέρος της τροφής του. Αυτή του η ιδιαιτερότητα τον έκανε και πιο ευάλωτο στις όποιες αλλαγές στους πληθυσμούς των οπληφόρων.

     

    Η έλλειψη άγριων θηραμάτων έστρεψε το ενδιαφέρον του λύγκα στα οικόσιτα ζώα (αιγοπρόβατα) που ανέβαζαν οι βοσκοί το καλοκαίρι από τα πεδινά στα ορεινά. Αποτέλεσμα αυτής της συμπεριφοράς ήταν η συχνή θανάτωση μεγάλου αριθμού λυγκών.

     

    *Επισυνάπτονται φωτογραφίες που παραχώρησε ο Αρκτούρος

     

    Λύγκας στο καταφύγιο του Αρκτούρου στις Αγραπιδιές Φλώρινας, 7 Σεπτεμβρίου 2021.

    Λύγκας στο καταφύγιο του Αρκτούρου στις Αγραπιδιές Φλώρινας, 7 Σεπτεμβρίου 2021.

    Λύγκας στο καταφύγιο του Αρκτούρου στις Αγραπιδιές Φλώρινας, 7 Σεπτεμβρίου 2021.

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Περιηγήσεις

    Ανακαλύψτε τα ελληνικά αρχαιολογικά μουσεία με ένα απλό «κλικ».

    Δημοσιεύτηκε στις

      Με ένα απλό «κλικ», πληροφορίες για τα αρχαιολογικά μουσεία όλης της χώρας καταφθάνουν στις οθόνες μας. Συγκεκριμένα, 205 ελληνικά αρχαιολογικά μουσεία, μικρά και μεγάλα, παλαιά και νέα, εθνικά, περιφερειακά, αλλά και τοπικά ή άμεσα συνδεδεμένα με αρχαιολογικούς χώρους, βρίσκουν «στέγη» στους υπολογιστές και τα έξυπνα κινητά μας μέσα από τον νέο ιστότοπο https://archaeologicalmuseums.gr/el.

    https://archaeologicalmuseums.gr/el

     

      Πρόκειται για έναν διαδραστικό χάρτη, έργο της Διεύθυνσης Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων (ΔΑΜΕΕΠ), του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, σε συνεργασία με την Clio Muse Tours.

     

    «Στόχος μας ήταν να δημιουργηθεί ένας χρηστικός, κατά βάση, οδηγός, ο οποίος θα παρέχει στον υποψήφιο επισκέπτη πληροφορίες για τα μουσεία μας. Δηλαδή, χρηστικές πληροφορίες και πολύ λίγα στοιχεία για την ταυτότητα του μουσείου, πού επικεντρώνεται η έκθεσή του, τι μπορεί να δει κανείς, ενώ σε κάθε ένα μουσείο υπάρχει ένα link με την ιστοσελίδα του -τα περισσότερα έχουν πια δική τους ιστοσελίδα από την οποία αντλεί κανείς περισσότερες πληροφορίες. Ουσιαστικά θέλουμε να είναι ένα εργαλείο που θα βοηθήσει τον επισκέπτη να γνωρίσει τα μουσεία και να τα προσεγγίσει, ακόμα και μέσω google maps που υπάρχουν στον οδηγό», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ελευθερία Δούμα, προϊσταμένη στο Τμήμα Αρχαιολογικών Μουσείων και Συλλογών της ΔΑΜΕΕΠ.

     

    Παράλληλα, στην πρώτη σελίδα του ιστοτόπου υπάρχουν στατιστικά στοιχεία με σύντομες πληροφορίες. Για παράδειγμα, ποιος είναι ο αριθμός των μουσείων πανελλαδικά, πόσοι άνθρωποι τα επισκέφτηκαν τη διετία 2019-2020, πόσες ήταν οι περιοδικές εκθέσεις την ίδια διετία. «Κι αυτό γιατί με τον covid-19 υπήρχε μια κάμψη, συνεπώς αν βάζαμε μόνο το 2020 δεν θα ήταν αντιπροσωπευτικό και το 2021 είναι ακόμα σε εξέλιξη, αφήστε που κι αυτό, στο πρώτο εξάμηνο, πάλι δεν θα ήταν αντιπροσωπευτικό λόγω lockdown. Υπάρχουν, επίσης, ανακοινώσεις είτε για περιοδικές εκθέσεις που θεωρούμε ότι αξίζουν την προσοχή των επισκεπτών είτε για νέα μουσεία», συνεχίζει η Ελευθερία Δούμα για το σύγχρονο ηλεκτρονικό ευρετήριο, το οποίο είναι φιλικό όχι μόνο στον χρήστη αλλά και στους ανθρώπους που το εμπλουτίζουν. «Είναι και για εμάς ένα διαχειριστικά εύχρηστο εργαλείο, όπου μπορούμε ανά πάσα στιγμή να προσθέτουμε, να τροποποιούμε, να διορθώνουμε μια καταχώρηση ώστε να είναι κατά το δυνατό πάντα ενημερωμένο», συμπληρώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

     

    Επιπλέον, στον νέο ιστότοπο μπορεί κανείς να πληροφορηθεί για τις ημέρες και ώρες λειτουργίας κάθε μουσείου, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θερινή και χειμερινή περίοδο, τις τιμές των εισιτηρίων, τις ταχυδρομικές διευθύνσεις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (όποια μουσεία διαθέτουν), καθώς και κάποιες παρεχόμενες ανά μουσείο υπηρεσίες. «Δηλαδή αν ένα μουσείο έχει πωλητήριο ή αναψυκτήριο, αν μπορεί ο επισκέπτης να προμηθευτεί έντυπο οδηγό, αν διενεργούνται εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες ή οικογένειες, αν υπάρχει προσβασιμότητα ΑμεΑ και σε τι βαθμό. Τέλος, υπάρχει φωτογραφικό υλικό, μικρό σε αριθμό και κατά το δυνατό αντιπροσωπευτικό, καθώς και βίντεο όπου διατίθενται», εξηγεί η προϊσταμένη του Τμήματος Αρχαιολογικών Μουσείων και Συλλογών της ΔΑΜΕΕΠ.

     

    ΑΠΕ – Ελένη Μάρκου

    Φωτό:https://iliaweb.gr/

     

     

     

    Κατηγορία: Slider, Ειδήσεις, Κοινωνία, Περιηγήσεις

    Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΟΧΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΚΑΒΑΛΑΣ: Από το μακρό τείχος μέχρι τα οχυρά των 2 Παγκοσμίων πολέμων

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

    Πρόταση για δημιουργία θεματικού πάρκου ώστε να αναδειχθεί η ιστορία τους και να αποτελέσουν πόλο τουριστικής ανάπτυξης

     

     

    Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

     

     

     

    «Τεράστιο ενδιαφέρον παρουσιάζει η, ανά τους αιώνες, ισχυρή οχύρωση της Χριστουπόλεως – Καβάλας, η οποία περιβάλλει την πόλη και την ευρύτερη περιοχή της απ’ όλες τις πλευρές κι εκτείνεται, από τις κορυφές του Συμβόλου όρους, πάνω από το Κοκκινόχωμα, μέχρι τη Νέα Καρβάλη και, μετά από πολλαπλές γραμμές οχύρωσης του Α’ παγκοσμίου πολέμου, φθάνει, σε βάθος, μέχρι την οδό, που οδηγεί από την διασταύρωση της οδού προς Ζυγό και Παλιά Καβάλα μέχρι την Παλιά Καβάλα». Τα παραπάνω σημειώνει ο γνωστός δικηγόρος και μελετητής της τοπικής ιστορίας Θεόδωρος Δ. Λυμπεράκης για να περιγράψει μέσα σε λίγες γραμμές μια ιστορία αιώνων και να καταλήξει σε μια πρόταση για την ανάδειξη όλης αυτής της διαχρονικής κληρονομίας.

     

    Η Νεάπολη, η Χριστούπολη και η σημερινή Καβάλα, απέκτησαν αξία, για την γεωγραφική θέση που καταλάμβανε η πόλη και η οποία της επέτρεπε να ελέγχει κύρια τον άξονα Ανατολή – Δύση αλλά και τον κάθετο άξονα Βορά – Νότου. Συνδύαζε την οδική σύνδεση της Θράκης και κατ’ επέκταση της Μ. Ασίας με την Ευρώπη. Παράλληλα είχε λιμάνι που της επέτρεπε να ελέγχει τους θαλάσσιους δρόμους του βορείου Αιγαίου, όπως επίσης λόγω θέσης και τα περάσματα από τη θάλασσα προς την βαλκανική ενδοχώρα. Από τους πρώτους αιώνες η πόλη οχυρώθηκε και στα βυζαντινά χρόνια οχυρώθηκε επιπλέον και από τις δυο πλευρές, το χερσαίο πέρασμα, με τα περίφημα τείχη της Χριστουπόλεως, που επέτρεψαν τον έλεγχο των «Θερμοπυλών της Μακεδονίας» όπως αποκάλεσαν την διάβαση της κοιλάδας που σχηματίζει το Σαππαίων όρος με τις παρυφές του Συμβόλου όρους.

     

    Δεν θα επεκταθώ σε λεπτομέρειες για την οχύρωση της Χριστουπόλεως, αφού αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο άλλου άρθρου, απλά θα προσθέσω ότι περίπου στα ίδια σημεία οικοδομήθηκαν την διετία 1914 – 1916, τα νεωτέρα οχυρά της πόλης. Τα οχυρά αυτά αν και άρτια και καλοφτιαγμένα,  δεν κατάφεραν να τιμηθούν με ένδοξες σελίδες, καθώς τον Αύγουστο του 1916 παραδόθηκαν στον Βουλγαρικό στρατό, χωρίς να πέσει ούτε μια σφαίρα και ξεκίνησε έτσι η δεύτερη βουλγαρική κατοχή στην πόλη μας. Το γεγονός αυτό ήταν η αιτία που πυροδότησε τον Εθνικό Διχασμό και έλληνες αξιωματικοί με επικεφαλής τον Ελευθέριο Βενιζέλο σχημάτισαν την κυβέρνηση της Εθνικής Αμύνης στην Θεσσαλονίκη.

     

    Συνολικά περιλαμβάνει δέκα οχυρές τοποθεσίες που προστάτευαν της οδικές αρτηρίες και την παραλιακή ζώνη με αλφαβητική σήμανση από το Α έως το Κ όπως αναφέρονται σε στρατιωτικούς χάρτες της εποχής. Θα αποτελούσε το τελευταίο προπύργιο του Ελληνικού στρατού στην Μακεδονία.

    Ξεκινώντας από ανατολικά τα οχυρά Α,Β και Γ προστάτευαν την πόλη από τα ανατολικά και εμπόδιζαν την είσοδο στην Θράκη από την παραλιακή ζώνη. Τα οχυρά Δ, Ζ, Ε, Η και Η1 έλεγχαν από δυτικά τον ορεινό όγκο της Λεκάνης και προστάτευαν τον κύριο οδικό άξονα από Δράμα στο ύψος των οικισμών Αμυγδαλεώνα και Σταυρού. Τα οχυρά Θ,Ι και Κ από το όρος Σύμβολο επόπτευαν τόσο την κοιλάδα μεταξύ όρους Συμβόλου και Παγγαίου, τα ορεινά περάσματα καθώς και την παραλιακή ζώνη. Πολυβολεία και πρόχειρες οχυρωματικές θέσεις σε όλο το μήκος των παραλίων αλλά και στον ορεινό όγκο συμπλήρωναν τις ανάγκες ανάσχεσης.

     

    Τα οχυρωματικά έργα αυτά επί το πλείστον είναι χαρακώματα ή γραμμικές θέσεις βολής συρόμενων πυροβόλων. Οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις είναι αυτόνομες, με τα χαρακώματα να περικλείουν τις κορφές των λόφων και να προσφέρουν άμυνα από όλες τις πλευρές τους.

     

    Και εδώ δεν θα επεκταθώ περισσότερο μιας και ήδη υπάρχουν τρία σχετικά άρθρα στην ιστοσελίδα του ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟΥ, γραμμένο από τον συνεργάτη μας Στέλιο Βαρυπάτη (https://www.xronometro.com/oxyro-a/, https://www.xronometro.com/oxyra-b/, https://www.xronometro.com/oxyra-g/ ).

     

    Ο κ. Λυμπεράκης παραθέτει στην ανάρτησή του μια σειρά από φωτογραφίες πού αποτυπώνουν την σημερινή εικόνα: «το βυζαντινό, ανατολικό, διπλό τείχος (προτείχισμα) της πόλης μας, με το βυζαντινό φυλάκιο, του οποίου η εσωτερική αρχιτεκτονική είναι, όπως διαπιστώνετε, εξαιρετική, η ταπεινή, όμως, εξωτερική όψη του έκανε κάποιους θερμόαιμους, ανιστόρητους συμπολίτες μας να το θεωρήσουν ως βουλγαρικό φυλάκιο (ίσως και να χρησιμοποιήθηκε κάποτε και σαν τέτοιο) και να το «ελληνοποιήσουν», ζωγραφίζοντας μια ελληνική σημαία στο νότιο τοίχο του!

    Στις υπόλοιπες φωτογραφίες βλέπετε, ανάκατες, τις ανατολικές οχυρώσεις των δύο παγκοσμίων πολέμων».

     

    Συμπερασματικά όλων αυτών, διατυπώνει την πρόταση ότι «δεν υπάρχει πιο χαρακτηριστικό σημείο, στην Καβάλα και στην ευρύτερη περιοχή της, που να δείχνει καλύτερα την διαχρονική οχύρωση της πόλης μας. Προτείνω, λοιπόν, στον αγαπητό φίλο, Δήμαρχο Καβάλας, να εξετάσει, με τις αρμόδιες Υπηρεσίες, τη πιθανότητα δημιουργίας ενός θεματικού πάρκου, με θέμα την οχύρωση της πόλης, ανά τους αιώνες. Έτσι, άλλωστε, θα συντηρηθεί κι αυτό το θαυμάσιο κτίσμα, που βλέπετε στις πρώτες φωτογραφίες, το οποίο κινδυνεύει με άμεση κατάρρευση!».

     

    Θα προσθέταμε ότι στις μέρες μας υπάρχει μια εξαιρετικά σημαντική συγκυρία, καθώς ο βουλευτής Καβάλας Νίκος Παναγιωτόπουλος είναι υπουργός Εθνικής Άμυνας και η θέση αυτή του επιτρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία, για να δρομολογήσει εξελίξεις με πλαίσιο την πρόταση που έχει διατυπώσει ο κ. Λυμπεράκης, αφήνοντας έτσι ένα σημαντικό τεκμήριο ιστορίας για την Καβάλα. Μια τέτοια πρωτοβουλία πέραν του στοιχείου ανάδειξης της τοπικής ιστορίας θα αποτελέσει ένα τόπο που θα εμπλουτίσει την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας, χωρίς χρονικούς περιορισμούς, αφού μπορεί να καλύπτει όλο το έτος.

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Περιηγήσεις

    ΜΙΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΔΡΟΣΕΡΗ ΔΙΑΔΡΟΜΗ: Μονοπάτι  ΝΙΚΗΣΙΑΝΗΣ «Μαύρα Νερά»

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

    Ολοκληρώθηκε η διάνοιξη-καθαρισμός του μονοπατιού «Μαύρα Νερά» που ξεκινάει από τον οικισμό της Νικήσιανης και συγκεκριμένα από την ταβέρνα ΚΑΣΤΑΝΙΕΣ και καταλήγει στα σπίτια του δασαρχείου στην κορυφή του Παγγαίου, δίνοντας την δυνατότητα στους ορειβάτες να γνωρίσουν την χλωρίδα και πανίδα του Παγγαίου όρους προβάλλοντας έτσι την βιοποικιλότητα της περιοχής μας .

    Πέρα από την φυσική ομορφιά των παράλιων μας, η ανάδειξη της μοναδικής ομορφιάς του Παγγαίου Όρους, είναι προτεραιότητα για τη διοίκηση του Δήμου Παγγαίου.

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Περιηγήσεις

    Δράμα:  Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη «αναγεννήθηκε» μέσα από την πανδημία 

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

     

     

     

    Ύστερα από έξι μήνες σιωπής και παντελούς έλλειψης ανθρωπινής δραστηριότητας και παρουσίας, το φαράγγι του Αγγίτη παίρνει και πάλι ζωή. Στο επίκεντρο αυτού του μοναδικής ομορφιάς τοπίου βρίσκεται το ομώνυμο σπήλαιο των πηγών του ποταμού Αγγίτη, που όλους αυτούς τους μήνες παρέμεινε κλειστό λόγω της εφαρμογής των υγειονομικών μέτρων για τον περιορισμό του κορονοϊού.

     

    Το σπήλαιο, που βρίσκεται 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της πόλης της Δράμας, στην τοπική κοινότητα Κοκκινογείων του δήμου Προσοτσάνης είναι το μοναδικό εκμεταλλεύσιμο ποτάμιο σπήλαιο στην Ελλάδα.

     

    Οι άνθρωποι της δημοτικής κοινωφελούς επιχείρησης του δήμου Προσοτσάνης, που διαχειρίζεται το σπήλαιο, ευελπιστούν ότι το επόμενο διάστημα θα είναι μια περίοδο αναγέννησης για το εντυπωσιακό ποτάμιο σπήλαιο που μετά ένα δύσκολο χειμώνα, άνοιξε και πάλι την είσοδό του στον κόσμο.

     

    Ο διευθυντής της δημοτικής επιχείρησης Κυριάκος Παπαδόπουλος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, δεν κρύβει την ικανοποίησή του που το σπήλαιο, ύστερα από μια μακρά περίοδο που παρέμεινε κλειστό, άνοιξε και πάλι στις 15 Μαΐου. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι μέχρι στιγμή η επισκεψιμότητα είναι ιδιαίτερα μικρή και περιορίζεται μόνο σε μεμονωμένα άτομα και όχι σε οργανωμένα γκρουπ, όπως συνέβαινε στην προ κορονοϊού εποχή. Μάλιστα, τα δυο τελευταία χρόνια, πριν από την πανδημία, το σπήλαιο παρουσίαζε σημαντική αύξηση των επισκεπτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

     

    Ωστόσο, όπως τονίζει ο κ. Παπαδόπουλος, οι ελπίδες για αύξηση των επισκεπτών του σπηλαίου μετατίθενται πλέον για τους επόμενους μήνες μέσα στην περίοδο του καλοκαιριού. Επίσης, λόγω της πανδημίας, αναβλήθηκαν και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις οργανωμένων σπηλαιολογικών ομάδων από την Ελλάδα και το εξωτερικό που έρχονταν Αύγουστο και Σεπτέμβριο προκειμένου να συνεχίσουν τις έρευνες για την εξερεύνηση κατά μήκους του σπηλαίου.

     

       Μνημείο της φύσης

     

    Το σπήλαιο δημιουργήθηκε από τη διάβρωση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων του όρους Φαλακρό. Σ’ ένα ταξίδι 12 χλμ, που αρχίζει εδώ και χιλιάδες χρόνια από τις καταβόθρες της κλειστής λεκάνης του Νευροκοπίου, όπου συγκεντρώνεται το νερό από τα χιόνια του χειμώνα και τις βροχές, μεταφέρεται ο υγρός θησαυρός μέχρι την πεδιάδα της Δράμας.

     

    Μόλις το 1978, Έλληνες και Γάλλοι σπηλαιολόγοι καταδύθηκαν στο νερό και προχώρησαν στα πρώτα 500μ. Μέχρι σήμερα εξερευνήθηκαν περίπου 12 χλμ. και έχουν χαρτογραφηθεί 10 χλμ. διαδρομής. Από το 2000, που ξεκίνησε η λειτουργία του σπηλαίου, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει από κοντά τα πρώτα 500 μέτρα.

     

    Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη είναι ένα εντυπωσιακό μνημείο της φύσης. Ο επισκέπτης κινείται σ’ έναν διάδρομο πάνω από το ποτάμι παρακολουθώντας τη φυσική διακόσμηση του σπηλαίου η οποία κυριαρχείται από εντυπωσιακούς λευκούς και κόκκινους σταλακτίτες διαφόρων μορφών.

     

    Η μεγαλοπρεπής «αίθουσα του τροχού», η οποία συνδέεται μέχρι και σήμερα με την κύρια περιοχή του σπηλαίου μ’ ένα διάδρομο, οφείλει το όνομά της στην παρουσία ενός μεγάλου ξύλινου υδραυλικού τροχού διαμέτρου οχτώ μέτρων, ο οποίος κάλυπτε τη παροχή νερού και τις αρδευτικές ανάγκες της περιοχής από την οθωμανική εποχή.

     

    Το σπήλαιο στάθηκε πέρασμα ή καταφύγιο ζώων και ανθρώπων σε διάφορες εποχές. Κοντά στη σημερινή είσοδο, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως σημαντικά παλαιολιθικά και παλαιοντολογικά ευρήματα τα οποία βρίσκονται στο αρχαιολογικό μουσείο της Δράμας.

     

    Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δίνουν τα οστά, πριν από 30.000 χρόνια, άλογα, δασύμαλλοι ρινόκεροι, μαμούθ, ελάφια, παγιδεύτηκαν στη θέση που βρέθηκαν. Ανθρώπινη παρουσία στον χώρο του σπηλαίου είναι γνωστή ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Στην «αίθουσα του τροχού», το μόνο προσβάσιμο τμήμα μέχρι το 1978, βρέθηκαν τέσσερις εστίες προϊστορικών κτηνοτρόφων, υπολείμματα από πήλινα οικιακά σκεύη, εργαλεία και κοσμήματα από θαλασσινά κοχύλια χρονολογημένα την 4η π.Χ. χιλιετία.

     

    Εξίσου εντυπωσιακό είναι και το τοξωτό άνοιγμα, όπου ξεχειλίζουν με ορμή τα νερά στον κάμπο δημιουργώντας μια όαση δροσιάς με δέντρα, λεύκες και ιτιές. Μέσα στο σπήλαιο φιλοξενούνται ευκαιριακά ή ζουν μόνιμα 37 είδη ζώων, κυρίως μικροπανίδα, ενώ υπάρχουν ψάρια, νυχτερίδες και κάποια μεγαλύτερα θηλαστικά, όπως βίδρα και μυοκάστορες.

     

    Ένα ζωντανό σπήλαιο

     

    Το σπήλαιο είναι επισκέψιμο και προσβάσιμο το μεγαλύτερο μέρος του έτους, ωστόσο στην «καρδιά» του χειμώνα, από τον Δεκέμβριο μέχρι τις αρχές Μαρτίου, παραμένει συνήθως κλειστό, καθώς η στάθμη των νερών του ποταμού ανεβαίνει πολύ, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η πρόσβασή του σ’ αυτό.

     

    Ο κ. Παπαδόπουλος σημειώνει πως «οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν καθοριστικά την πρόσβαση στο ποτάμιο σπήλαιο. Συνήθως είναι ανοιχτό εννέα με δέκα μήνες τον χρόνο. Υπήρχε βέβαια μια χρονιά που το σπήλαιο έμεινε κλειστό εφτά ολόκληρους μήνες καθώς οι βροχοπτώσεις ήταν τόσο πολλές που είχαν ως αποτέλεσμα να μην έχει κατέβει για πολύ καιρό η στάθμη του ποταμού. Επιπλέον, οι χιονοπτώσεις επηρεάζουν το σπήλαιο αφού με το λιώσιμο του χιονιού σχηματίζονται μεγάλες ποσότητες νερού που το διαπερνούν βρίσκοντας διέξοδο στο κάμπο».

     

    Ο κ. Παπαδόπουλος υπογραμμίζει ότι λόγω της μορφολογίας και της ιδιαιτερότητάς του είναι δύσκολο να γίνουν εκτεταμένες παρεμβάσεις στο σπήλαιο. «Η παρουσία του κόσμου», επισημαίνει, «είναι επόμενο ότι επιβαρύνει τη λειτουργία του. Το σπήλαιο όμως έχει τη μοναδική ικανότητα να αναγεννάται από μόνο του. Το γεγονός ότι κάποιους μήνες τον χρόνο παραμένει κλειστό και δεν υπάρχει καμία ανθρώπινη παρουσία ή παρέμβαση διατηρεί τη φυσική ισορροπία του».

     

    Το σπήλαιο του ποταμού Αγγίτη, χιλιάδες χρονιά μετά παραμένει ακόμα ένα ενεργό και δραστήριο σπήλαιο. Ο επισκέπτης γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της δημιουργίας ενός σταλαχτίτη ζώντας από κοντά το μεγαλείο της φύσης.

     

    ΑΠΕ-ΜΠΕ – του ανταποκριτή μας Β. Λωλίδη

     

    Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Περιηγήσεις