Η εμφάνιση λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες δεν είναι πλέον ένα σπάνιο ή περιστασιακό φαινόμενο. Το τοξικό ξενικό ψάρι, γνωστό και ως λαγόψαρο, εξαπλώνεται σταδιακά σε όλο και περισσότερες θαλάσσιες περιοχές της χώρας, προκαλώντας ανησυχία σε επιστήμονες, αλιείς και λουόμενους. Από την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και το Νότιο Αιγαίο, οι αναφορές πλέον φτάνουν μέχρι τον Σαρωνικό, την Αττική και τον Ευβοϊκό, δείχνοντας ότι το πρόβλημα μετακινείται βορειότερα και αφορά πλέον ευρύτερα το Αιγαίο.
Ο λαγοκέφαλος, με επιστημονική ονομασία Lagocephalus sceleratus, είναι είδος που συνδέεται με τη λεγόμενη «λεσσεψιανή μετανάστευση»: την είσοδο θαλάσσιων ειδών από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δίκτυο για τα Υδρόβια Ξενικά Είδη του ΕΛΚΕΘΕ, η πρώτη καταγραφή του είδους στις ελληνικές θάλασσες τοποθετείται το 2005. Το είδος ζει σε αμμώδεις βυθούς, λιβάδια Ποσειδωνίας και παράκτιους υφάλους, ενώ τρέφεται με κεφαλόποδα, καρκινοειδή και ψάρια.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο την παρουσία ενός ξενικού είδους. Ο λαγοκέφαλος θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνος επειδή περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση ή και θάνατο αν το ψάρι καταναλωθεί. Η τοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα, την κατάψυξη, το κάπνισμα, το αλάτισμα ή άλλες συνήθεις μεθόδους επεξεργασίας τροφίμων, ενώ δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο· η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Για τους ψαράδες, ο λαγοκέφαλος είναι διπλή απειλή. Από τη μία, δεν μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά ως τρόφιμο, καθώς τα ψάρια της οικογένειας των τετραοδοντιδών δεν επιτρέπεται να διακινούνται ως αλιευτικά προϊόντα στην αγορά. Από την άλλη, προκαλεί ζημιές σε δίχτυα, παραγάδια και πετονιές, ενώ ανταγωνίζεται εμπορικά είδη, ιδίως κεφαλόποδα όπως καλαμάρια, σουπιές και χταπόδια. Το ΕΛΚΕΘΕ αναφέρει ότι πρόκειται για αδηφάγο θηρευτή και ότι οι αλιείς καταγράφουν μείωση εμπορικών κεφαλόποδων σε περιοχές όπου το είδος ευδοκιμεί.
Η εικόνα στην Καβάλα
Για την περιοχή της Καβάλας, το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό. Υπάρχουν ήδη καταγεγραμμένες αναφορές εμφάνισης και αλίευσης λαγοκέφαλων στον Στρυμονικό Κόλπο, στα ανοιχτά της Κάρυανης του Δήμου Παγγαίου. Το 2017 είχε καταγραφεί περιστατικό στην ίδια θαλάσσια περιοχή, όταν ερασιτέχνης αλιέας ανέφερε ότι έπιασε αρκετά μικρά άτομα σε βάθος 6-8 μέτρων, περιγράφοντας μάλιστα ότι «είχε πέσει σε κοπάδι».
Νεότερη αναφορά, τον Σεπτέμβριο του 2025, κάνει ξανά λόγο για λαγοκέφαλο που αλιεύτηκε στην Καβάλα, συγκεκριμένα στον Στρυμονικό Κόλπο, στα ανοιχτά της Κάρυανης. Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται ότι το Λιμεναρχείο αντέδρασε με ενημερωτικές αφίσες στην ιχθυαγορά, καλώντας όσους αλιεύσουν το συγκεκριμένο ψάρι να ειδοποιούν τις αρμόδιες υπηρεσίες αλιείας ή τις λιμενικές αρχές.
Θεόδωρος Σπανέλης
Δημοσιεύτηκε στις
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
