Δράμα: Το μάρμαρο έγινε τέχνη και η πόλη μια μεγάλη υπαίθρια γκαλερί
Για δέκα ημέρες, οι ήχοι από τα εργαλεία της γλυπτικής συνόδευαν την καθημερινότητα της Δράμας. Κάτω από τη σκιά των δέντρων στο Πάρκο Γλυπτών, ακατέργαστοι όγκοι μαρμάρου μεταμορφώνονταν σταδιακά σε έργα τέχνης, μπροστά στα μάτια κατοίκων και επισκεπτών που παρακολουθούσαν μια δημιουργική διαδικασία η οποία σπάνια αποκαλύπτεται δημόσια.
Το βράδυ της ολοκλήρωσης του Φεστιβάλ «Μάρμαρο & Τέχνη», η πόλη γιόρτασε το αποτέλεσμα αυτής της δεκαήμερης διαδρομής. Η ατμοσφαιρική γιορτή λήξης του Φεστιβάλ συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, που έσπευσε να δει από κοντά τα ολοκληρωμένα έργα των τεσσάρων νέων γλυπτών και να συμμετάσχει σε μια εκδήλωση, όπου η τέχνη συνάντησε τη μουσική, το τοπικό κρασί και τη συλλογική εμπειρία της δημιουργίας.
Η αυλαία έπεσε, όμως το αποτύπωμα της διοργάνωσης παραμένει. Τα τέσσερα νέα γλυπτά που δημιουργήθηκαν κατά την διάρκεια του φεστιβάλ θα συνεχίσουν να «κατοικούν» στον δημόσιο χώρο της Δράμας, αποτελώντας μια νέα πολιτιστική παρακαταθήκη για την πόλη. Παράλληλα, θα εμπλουτίσουν το Πάρκο Γλυπτών, που μέχρι σήμερα αριθμεί περισσότερα από τριάντα έργα, πέραν εκείνων των γλυπτικών έργων που βρίσκονται και σε άλλους δημόσιους χώρους, είτε της πόλης της Δράμας είτε γειτονικών δήμων.
Από το ακατέργαστο μάρμαρο στο ολοκληρωμένο έργο τέχνης
Στην «καρδιά» της φετινής διοργάνωσης βρέθηκαν τέσσερις δημιουργοί της νέας γενιάς της ελληνικής γλυπτικής: η Γεωργία Νίκα, ο Γιάννης Μανικάτης, ο Χρήστος Βαγιάτας και ο Φίλιππος Βασιλείου.
Για δέκα ημέρες, οι ταλαντούχοι αυτοί καλλιτέχνες εργάζονταν καθημερινά μπροστά στα μάτια του κοινού. Οι επισκέπτες μπορούσαν να περπατήσουν ανάμεσα στα εργαστήρια, να παρακολουθήσουν τη διαδικασία της σμίλευσης, να συζητήσουν με τους δημιουργούς και να κατανοήσουν καλύτερα την απαιτητική τέχνη της μαρμαρογλυπτικής.
Καθώς περνούσαν οι ημέρες, οι μαρμάρινοι όγκοι άρχισαν να αποκαλύπτουν τις μορφές που έκρυβαν μέσα τους. Κάθε χτύπημα του εργαλείου, κάθε λεπτομέρεια, κάθε παρέμβαση των καλλιτεχνών οδηγούσε σταδιακά στη γέννηση ενός νέου έργου τέχνης. Ήταν μια διαδικασία που μετατράπηκε σε δημόσιο θέαμα, χωρίς να χάνει τίποτα από τη δημιουργική της ουσία. Αντίθετα, η αμεσότητα της επαφής ανάμεσα στους καλλιτέχνες και το κοινό αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της διοργάνωσης.
Η επιστροφή ενός θεσμού με ιστορία είκοσι ετών
Το Φεστιβάλ «Μάρμαρο & Τέχνη» αποτελεί τη σύγχρονη συνέχεια ενός συμποσίου γλυπτικής, που ξεκίνησε πριν από δύο δεκαετίες και για χρόνια αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την περιοχή. Ύστερα από μια μακρά περίοδο αδράνειας, η περσινή επανεκκίνηση του θεσμού απέδειξε ότι εξακολουθεί να υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για δράσεις που συνδέουν την τέχνη με την ταυτότητα του τόπου. Η φετινή διοργάνωση ήρθε να επιβεβαιώσει αυτή τη δυναμική και να δείξει ότι ο θεσμός μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της Βόρειας Ελλάδας.
Η επιλογή της Δράμας μόνο τυχαία δεν είναι. Το μάρμαρο αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της οικονομικής και παραγωγικής φυσιογνωμίας της περιοχής. Η διεθνής παρουσία του δραμινού μαρμάρου έχει συνδέσει το όνομα της περιοχής με την εξορυκτική δραστηριότητα και την επιχειρηματικότητα. Μέσα από το φεστιβάλ, όμως, το ίδιο υλικό αποκτά και μια δεύτερη διάσταση: μετατρέπεται σε φορέα πολιτισμού, δημιουργίας και δημόσιας καλλιτεχνικής έκφρασης.
Ένα από τα μεγαλύτερα κέρδη της φετινής διοργάνωσης ήταν η ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Οι διοργανωτές επέλεξαν να μην δημιουργήσουν απλώς έναν χώρο παρακολούθησης έργων τέχνης, αλλά έναν χώρο συνάντησης, διαλόγου και δημιουργίας. Στο πλαίσιο αυτό οργανώθηκαν καθημερινά βιωματικά εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες, τα οποία γνώρισαν μεγάλη ανταπόκριση.
Υπό την καθοδήγηση της καλλιτέχνιδας Ιωάννας Ζηκίδου, μικροί και μεγάλοι πειραματίστηκαν με υλικά και τεχνικές, ανακαλύπτοντας τις βασικές αρχές της γλυπτικής μέσα από τη δική τους δημιουργική διαδικασία. Τις τελευταίες ημέρες του φεστιβάλ, τα εργαστήρια συνεχίστηκαν υπό την καθοδήγηση του γλύπτη Αναστάσιου Λεόνογλου, ο οποίος είχε ξεχωρίσει και στην περσινή διοργάνωση. Οι δράσεις του απευθύνθηκαν αποκλειστικά σε ενήλικες, δίνοντας τη δυνατότητα μιας πιο ουσιαστικής εμβάθυνσης στις τεχνικές και τη φιλοσοφία της γλυπτικής τέχνης.
Η συμμετοχή του κόσμου ξεπέρασε κάθε προσδοκία, επιβεβαιώνοντας ότι η ανάγκη για ουσιαστικές πολιτιστικές εμπειρίες παραμένει ισχυρή όταν αυτές σχεδιάζονται με εξωστρέφεια και ανοιχτή πρόσβαση.
Η τέχνη ως εμπειρία συμμετοχής
Η Βίκυ Κωνσταντινίδου, ιστορικός τέχνης και εκπρόσωπος της ΑμΚΕ Emfasis, που είχε την οργανωτική ευθύνη της διοργάνωσης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ περιέγραψε την τελετή λήξης ως «μια μαγική βραδιά γεμάτη τέχνη, μουσική και χαμόγελα». Όπως τόνισε, το φεστιβάλ ολοκληρώθηκε «με τον πιο συγκινητικό τρόπο», αφήνοντας στην πόλη μια σημαντική πολιτιστική παρακαταθήκη.
«Μέσα από αυτή τη διοργάνωση είδαμε το Πάρκο Γλυπτών να γεμίζει καθημερινά με ανθρώπους κάθε ηλικίας. Είδαμε τους πολίτες να πλησιάζουν τους καλλιτέχνες, να παρακολουθούν την δημιουργική διαδικασία και να γίνονται μέρος μιας μεγάλης πολιτιστικής εμπειρίας. Αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία του φεστιβάλ», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη συμβολή των τεσσάρων γλυπτών, οι οποίοι εργάστηκαν με συνέπεια και αφοσίωση καθ’ όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης, αλλά και στους ανθρώπους που συμμετείχαν στα εκπαιδευτικά εργαστήρια και έδωσαν ξεχωριστή ζωντάνια στο φεστιβάλ. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στους τοπικούς φορείς, τις επιχειρήσεις, τους χορηγούς και την τοπική κοινωνία της Δράμας, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος προϋποθέτει συλλογική προσπάθεια και κοινό όραμα.
Με τα φώτα της φετινής διοργάνωσης να έχουν πλέον σβήσει, στο Πάρκο Γλυπτών παραμένουν τα τέσσερα νέα έργα ως σιωπηλοί μάρτυρες μιας δεκαήμερης δημιουργικής περιπέτειας. Παραμένει όμως και κάτι ακόμη, η αίσθηση πως η Δράμα ξαναβρίσκει σταδιακά έναν θεσμό που συνδέει το παρελθόν με το παρόν, τη βιομηχανική και παραγωγική ιστορία του τόπου με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση και την τοπική κοινωνία με τη διεθνή γλώσσα της τέχνης.
* Τις φωτογραφίες παραχώρησε η ΑμΚΕ Emfasis
Β. Λωλίδη
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δημοσιεύτηκε στις
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
