Αισθητά χαμηλότεροι παραμένουν οι μισθοί στην Ελλάδα σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα, την ώρα που οι Έλληνες εργαζόμενοι καταγράφουν πρωτιές στις ώρες εβδομαδιαίας εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εγκλωβισμένοι σε ένα σπιράλ ακρίβειας, χαμηλής αγοραστικής δύναμης και εργασιακής ανασφάλειας.
Το παράδοξο της ελληνικής οικονομίας
Η ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) φέρνει στο φως μια σκληρή πραγματικότητα, αποδομώντας το αφήγημα της πλήρους ανάκαμψης: η χώρα μας εμφανίζει μια μοναδική, αρνητική αποκλίση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου η αύξηση της παραγωγικότητας και οι υψηλοί ρυθμοί εργασίας δεν μεταφράζονται σε αντίστοιχη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Το κεντρικό συμπέρασμα συμπυκνώνεται σε μία φράση: Οι Έλληνες δουλεύουν περισσότερο από σχεδόν όλους τους Ευρωπαίους, αλλά αμείβονται με μισθούς που, σε όρους πραγματικής αγοραστικής δύναμης, βρίσκονται ακόμα βαθιά «πληγωμένοι» από τα μνημονιακά χρόνια.
Μισθοί: Η μεγάλη απόκλιση από τα προ κρίσης επίπεδα
Παρά τις ονομαστικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό τα τελευταία έτη, ο πραγματικός μέσος μισθός (προσαρμοσμένος στον πληθωρισμό) παραμένει αισθητά χαμηλότερος από τα επίπεδα του 2009-2010. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ:
- Η απώλεια αγοραστικής δύναμης: Οι εργαζόμενοι έχουν υποστεί μια παρατεταμένη υποβάθμιση του εισοδήματός τους. Ο μέσος πραγματικός μισθός βρίσκεται περίπου 20% έως 25% χαμηλότερα σε σχέση με την περίοδο πριν από την είσοδο της χώρας στα μνημόνια.
- Η ουρά της Ευρώπης: Η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συχνά προτελευταία, πάνω μόνο από τη Βουλγαρία) όσον αφορά τον αγοραστική δύναμη του μέσου μισθού.
- Η «ψαλίδα» με την παραγωγικότητα: Ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας έχει ανακάμψει, οι μισθοί δεν ακολουθούν την ίδια πορεία, γεγονός που σημαίνει ότι το μερίδιο των κερδών των επιχειρήσεων αυξάνεται εις βάρος του μεριδίου των αμοιβών εργασίας.
Πρωταθλητές στις ώρες εργασίας
Την ίδια στιγμή που οι αμοιβές παραμένουν καθηλωμένες, οι Έλληνες εργαζόμενοι αναδεικνύονται σε «πρωταθλητές» της δουλειάς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται σταθερά το Ινστιτούτο:
- Ο μέσος χρόνος εβδομαδιαίας εργασίας των απασχολούμενων πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα αγγίζει ή ξεπερνά τις 41-42 ώρες, φέρνοντας τη χώρα στην πρώτη θέση της Ε.Ε.
- Η ανάγκη για επιβίωση αναγκάζει μεγάλο μέρος του πληθυσμού να καταφεύγει σε υπερωρίες (συχνά απλήρωτες) ή σε δεύτερη δουλειά (ετεροαπασχόληση), προκειμένου να καλυφθούν οι βασικές μηνιαίες ανάγκες.
Ο «βραχνάς» της ακρίβειας και η κρίση κόστους διαβίωσης
Η καθηλωμένη αγοραστική δύναμη δέχεται συντριπτικό πλήγμα από το συνεχιζόμενο κύμα ακρίβειας. Η έκθεση του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ υπογραμμίζει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έχει έντονα ταξικά χαρακτηριστικά:
- Πληθωρισμός της απληστίας (Greedflation): Μεγάλο μέρος των ανατιμήσεων οφείλεται στη διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους των επιχειρήσεων (ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η ενέργεια, τα τρόφιμα και οι τράπεζες), και όχι μόνο στο διεθνές κόστος παραγωγής.
- Επιβάρυνση των χαμηλών εισοδημάτων: Τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα δαπανούν πάνω από το 70% έως 80% του μισθού τους για τις απόλυτα βασικές ανάγκες (ενοίκιο/στέγαση, ενέργεια, διατροφή). Αυτό σημαίνει ότι για τις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες, ο «πραγματικός» πληθωρισμός είναι πολύ υψηλότερος από τον επίσημο γενικό δείκτη.
Ποιοτικά χαρακτηριστικά: Η «φθηνή» ανάπτυξη
Το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ προειδοποιεί για το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθεί η χώρα, το οποίο βασίζεται σε θέσεις εργασίας χαμηλής εξειδίκευσης, χαμηλής προστιθέμενης αξίας και ευέλικτων μορφών απασχόλησης (μερική απασχόληση, εκ περιτροπής εργασία).
- Η μείωση της ανεργίας που καταγράφεται οφείλεται εν μέρει σε αυτές τις «ελαστικές» θέσεις εργασίας, οι οποίες όμως δεν προσφέρουν επαρκές εισόδημα για αξιοπρεπή διαβίωση.
- Η αποδυνάμωση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) στερεί από τους εργαζόμενους το βασικότερο εργαλείο διαπραγμάτευσης για τη διεκδίκηση καλύτερων αμοιβών.
Δημοσιεύτηκε στις
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
