1 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις

2 φακελάκια μαγιά

1/2 κ.γλ. αλάτι, 2 κ.γλ. ζάχαρη

2 κ.σ. γλυκάνισο

3-4 κομματάκια μαστίχα θρυμματισμένη

1/2 κ.γλ. μαχλέπι σκόνη

λίγο σουσάμι, λίγο βούτυρο και αλεύρι για το ταψί μας.

Επί το έργον:

Βράζουμε το γλυκάνισο με δυο φλιτζάνια νερό και κρατάμε το ζουμί. Σε μια λεκάνη ρίχνουμε το αλεύρι και κάνουμε μια λακουβίτσα στο κέντρο. Ρίχνουμε τη μαγιά, το αλάτι και τη ζάχαρη, προσθέτουμε τη μαστίχα και το μαχλέπι και σιγά σιγά το νερό του γλυκάνισου. Ζυμώνουμε απαλά μέχρι να έχουμε μια ζύμη ελαστική, να μην κολλάει στα χέρια. Αν είναι πολύ σφιχτή ίσως χρειαστεί να προσθέσετε λίγο νεράκι ακόμη. Αφήνουμε τη ζύμη μας σε ζεστό μέρος να φουσκώσει.

Στη συνέχεια βουτυρώνουμε ένα ταψάκι και το αλευρώνουμε τινάζοντας να φύγει η περισσή ποσότητα. Βάζουμε μέσα τη ζύμη μας και με λίγο ζυμάρι που έχουμε κρατήσει φτιάχνουμε δύο κορδόνια τα οποία τοποθετούμε πάνω στο ψωμί σε σχήμα Σταυρού. Στολίζουμε με καρύδια ή αμύγδαλα, πασπαλίζουμε με το σουσάμι και βάζουμε να ψηθεί σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για περίπου μια ώρα.

Την ημέρα των Χριστουγέννων, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σε όλη την οικογένεια του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Πολλοί παρομοιάζουν την διαδικασία αυτή, με το μυστήριο της Θείας κοινωνίας.

https://www.dogma.gr/diafora/paradosiaki-syntagi-gia-christopsomo-4/114828/

Αυτή την συνταγή ήθελα πολλά χρόνια να σας την προτείνω. Οι παραδόσεις των Χριστουγέννων, αλλά και όλων των γιορτών σου δίνουν τόση ζεστασιά. Άλλωστε είναι πολύ σημαντικό να τηρούμε τις παραδόσεις μας και να τις μαθαίνουμε στις νεότερες γενιές, ώστε να μην χαθούν. Το Χριστόψωμο το ξέρετε όλοι. Είναι ένα παραδοσιακό, εορταστικό ψωμί που ετοιμάζεται για το τραπέζι των Χριστουγέννων.

Η παράδοση του Χριστόψωμου

Οι νοικοκυρές ετοιμάζουν το Χριστόψωμο, ή αλλιώς κουλούρα,  προς τιμή του Χριστού, με ιδιαίτερη φροντίδα και υπομονή, τις παραμονές των Χριστουγέννων. Το σχήμα και ο στολισμός εξαρτάται από τις τοπικές συνήθειες. Το σχήμα του ποικίλει, άλλοτε είναι καρβέλι άλλοτε κουλούρα ανοιχτή ή κλειστή και άλλες φορές ψήνεται σε ταψί. Πάντα όμως έχει στολίσματα και σύμβολα. Στα περισσότερα μέρη, στο κέντρο της επιφάνειας του χριστόψωμου σχηματίζουν με ζυμάρι (κορδόνια ή κοτσίδες το σημείο τού σταυρού και στις άκρες του τοποθετούν καρύδια (πολλές φορές και αμύγδαλα και γαρύφαλλα), που αποτελούν σύμβολα πλούσιας παραγωγής. Η διακόσμηση του παλαιότερα καθοριζόταν από το επάγγελμα τού νοικοκύρη. Έφτιαχναν σταφύλια για τα αμπέλια τους, στάχυα για τα χωράφια τους, ζωάκια για τα κοπάδια τους ζητώντας μ΄αυτόν τον τρόπο καλές σοδειές και ευζωία.  Σε μερικά μέρη μέσα στο ζυμάρι βάζουν κι ένα νόμισμα ή κάποιο άλλο σημάδι, για να φανεί, κατά το μοίρασμα, ο τυχερός τού σπιτιού. Το Χριστόψωμο θεωρείται ευλογημένο, αφού αυτό θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειάς του.

Κάποιες νοικοκυρές φτιάχνουν πραγματικά αριστουργήματα, δημιουργώντας ολόκληρες παραστάσεις πάνω του, όπως οι Σαρακατσάνες, διότι πιστεύουν πως τα Χριστούγεννα είναι η κατ’ εξοχήν ποιμενική γιορτή.

Σε άλλα μέρη στολίζουν το ψωμί των Χριστουγέννων με μαργαρίτες και μισοφέγγαρα, ενώ σε περιοχές της Λευκάδας στη μέση του Χριστόψωμου φτιάχνουν με ζύμη ένα μικρό ανθρωπάκι, τον Χριστό. Αλλού πάλι είναι στολισμένο με καρύδια και σησάμι ή απλά είναι σφραγισμένο στη μέση με τη μεγάλη σφραγίδα και στις άκρες με μικρότερες (Μ. Ασία). Στην Κέρκυρα βρίσκει κανείς την κολομπίνα σε σχήμα περιστεριού, Χριστόψωμο που έμαθαν οι Κερκυραίοι από τους Ενετούς.

Το κόψιμο του Χριστόψωμου

Την ημέρα των Χριστουγέννων, κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού γεύματος, ο νοικοκύρης του σπιτιού παίρνει το χριστόψωμο, το σταυρώνει, το κόβει και το μοιράζει σ’ όλη την οικογένειά του και σε όσους παρευρίσκονται στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι,  ονοματίζοντας το πρώτο κομμάτι για το Χριστό και το δεύτερο για τους φτωχούς (για τον πρώτο ζητιάνο ή τον ξένο που θα κτυπήσει την πόρτα), ένα τελετουργικό δηλαδή σαν κι αυτό που θα επαναλάμβανε την Πρωτοχρονιά με τη Bασιλόπιτα. Μετά το μοίραζε στους παρευρισκόμενους οι οποίοι το έτρωγαν με πολύ σεβασμό και μάλιστα λέγεται ότι ούτε τα ψίχουλα δεν πετούσαν όπως δεν πετάμε και τα ψίχουλα από το αντίδωρο, αλλά τα έκαιγαν στο θυμιατό. Πολλοί παρομοιάζουν τη διαδικασία αυτή με το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας. Σε ορισμένα μέρη, όπως στην Αιτωλία, περίμεναν προτού το κόψουν να περάσει πρώτα ο παπάς να το ευλογήσει. Έπαιρνε έτσι το χριστόψωμο θέση ιερής αρτοκλασίας. Δεν αποκλείονται ούτε οι νεκροί. Στη Λέσβο, ανήμερα τα Χριστούγεννα μοίραζαν στους φτωχούς Χριστόψωμα για τις ψυχές των πεθαμένων.

Το Χριστόψωμο ως δώρο

Το Χριστόψωμο προσφέρεται και ως δώρο, και προσωπικά πιστεύω πως είναι από τα καλύτερα δώρα!  Ακόμα και σήμερα οι επισκέπτες του Χριστουγεννιάτικου γεύματος δωρίζουν Χριστόψωμα στην οικοδέσποινα. Παλιότερα οι αρραβωνιασμένες κοπέλες έστελναν τέτοια ψωμιά στους αρραβωνιαστικούς τους.

Το Χριστόψωμο δεν είναι κλασσικό ψωμί, έχει πολλά περισσότερα υλικά, κι έτσι είναι πιο πλούσιο και σε γεύση, αλλά και σε υφές. Το χαρακτηριστικό του, όμως είναι η διακόσμηση του. Εκεί αφήστε την φαντασία σας ελεύθερη. Φτιάξτε φέτος κι εσείς αυτό το συμβολικό ψωμάκι. Είναι σίγουρο ότι του αξίζει μια θέση στο τραπέζι σας!

Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα σε όλες και όλους!