Στην επιτάχυνση της αξιοποίησης των κληροδοτημάτων, των σχολαζουσών κληρονομιών και της κοινωφελούς περιουσίας του Δημοσίου προχωρά η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, ανοίγοντας έναν φάκελο με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν περιέλθει στο Ελληνικό Δημόσιο 30 ακίνητα στην περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ενώ περίπου 200 ακόμη βρίσκονται σε διαδικασία αξιοποίησης. Από τα ακίνητα που αναφέρονται ως προς αξιοποίηση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Περιφέρεια ΑΜΘ παρουσιάζουν εκείνα που βρίσκονται σε Δράμα και Κομοτηνή, ενώ τα υπόλοιπα εντοπίζονται σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική.

Η υπόθεση αποκτά ειδικό βάρος, καθώς η αξιοποίηση αυτών των περιουσιών συνδέεται πλέον όχι μόνο με τη χρηστή διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, αλλά και με τη στεγαστική πολιτική, σε μια περίοδο που η έλλειψη διαθέσιμων και προσιτών ακινήτων αποτελεί έντονο κοινωνικό πρόβλημα.

Ψηφιοποίηση και διαφάνεια

Ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, υπογράμμισε ότι η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών, παρά την υποστελέχωσή της, έχει πετύχει σημαντικά αποτελέσματα στην καταγραφή, εκκαθάριση και αξιοποίηση των περιουσιών.

Στην περιοχή ευθύνης της Αποκεντρωμένης υπάρχουν 276 κληροδοτήματα. Από αυτά, τα 115 έχουν κοινωνικό και οικονομικό σκοπό, όπως βοηθήματα σε άπορους πολίτες, ορφανά παιδιά, μονογονεϊκές οικογένειες, συσσίτια, υποτροφίες και βραβεία σε μαθητές. Επιπλέον, 55 κληροδοτήματα έχουν αποκλειστικό σκοπό τη χορήγηση υποτροφιών, ενώ μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 εγκρίθηκαν υποτροφίες από 26 κληροδοτήματα.

Κεντρικό εργαλείο της νέας προσπάθειας είναι η ψηφιοποίηση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αρμόδιας Διεύθυνσης, έχει ήδη ψηφιοποιηθεί περίπου το 80% του φυσικού αρχείου των κοινωφελών περιουσιών, ενώ κρίσιμα έγγραφα έχουν αναρτηθεί στην επίσημη ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Οικονομικών.

Τα «παγωμένα» κληροδοτήματα και οι σχολάζουσες κληρονομιές

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στα ημιενεργά ή ανενεργά κληροδοτήματα, δηλαδή περιουσίες που είτε λειτουργούσαν χωρίς πλήρη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου είτε δεν μπορούσαν πλέον να εξυπηρετήσουν τον αρχικό σκοπό του διαθέτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι φορείς που έχουν οριστεί ως τετιμημένοι καλούνται να κινηθούν για τροποποίηση των όρων των διαθηκών, ώστε οι περιουσίες να μη μένουν αδρανείς.

Η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών, Εύα Μαυρογένη, σημείωσε ότι η εκκαθάριση ενός κληροδοτήματος απαιτεί πλέον διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε υπόθεσης. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο στις σχολάζουσες κληρονομιές, δηλαδή στις περιουσίες που αποποιούνται οι κληρονόμοι και τελικά περιέρχονται στο Δημόσιο.

Οι σχολάζουσες κληρονομιές αυξήθηκαν σημαντικά μετά την οικονομική κρίση, καθώς πολλές από αυτές είναι βεβαρημένες με χρέη ή νομικές εκκρεμότητες. Αυτό τις καθιστά δύσκολες στη διαχείριση, αλλά ταυτόχρονα τις μετατρέπει σε ένα σημαντικό απόθεμα δημόσιας περιουσίας, εφόσον ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εκκαθάρισης.

Δράμα και Κομοτηνή στον χάρτη των προς αξιοποίηση ακινήτων

Για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το πιο άμεσο ενδιαφέρον βρίσκεται στα ακίνητα που αναφέρονται σε Δράμα και Κομοτηνή. Η ανακοίνωση δεν δίνει αναλυτικό αριθμό ακινήτων ανά πόλη, ούτε περιγράφει το είδος, την κατάσταση ή τη χρήση τους. Ωστόσο, η αναφορά τους στον κατάλογο των 30 ακινήτων που έχουν ήδη περιέλθει στο Δημόσιο δείχνει ότι η περιοχή μπαίνει στην επόμενη φάση αξιοποίησης.

Το ερώτημα πλέον είναι πώς θα αξιοποιηθούν αυτά τα ακίνητα: αν θα κατευθυνθούν σε κοινωνικές χρήσεις, αν θα ενταχθούν σε στεγαστικά προγράμματα, αν θα εκμισθωθούν ή αν θα αξιοποιηθούν με άλλες μορφές δημόσιας διαχείρισης.

Σε κάθε περίπτωση, η ύπαρξη ακινήτων σε πόλεις της ΑΜΘ ανοίγει μια συζήτηση με τοπικό ενδιαφέρον, ειδικά σε περιοχές όπου η ανάγκη για στέγη, κοινωνικές δομές και αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων περιουσιών είναι έντονη.

Στόχος: να μη μένει η δημόσια περιουσία ανενεργή

Ο κ. Γαλαμάτης τόνισε ότι η ανεκμετάλλευτη δημόσια περιουσία ζημιώνει συνολικά την κοινωνία, αλλά κυρίως τους νέους, τους ευάλωτους πολίτες και το ίδιο το Δημόσιο. Όπως σημείωσε, ο νέος νόμος κινείται προς την κατεύθυνση της επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε ακίνητα που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα να μπορούν να βγουν στην αγορά ή να χρησιμοποιηθούν για κοινωνικούς σκοπούς.

Η υπόθεση έχει διπλή διάσταση: από τη μία την ανάγκη για διαφάνεια, καταγραφή και ψηφιοποίηση· από την άλλη την πίεση να μετατραπεί μια αδρανής περιουσία σε πραγματικό όφελος για την κοινωνία.

Για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, η αναφορά σε ακίνητα σε Δράμα και Κομοτηνή είναι μόνο η αρχή. Το κρίσιμο ζήτημα είναι να υπάρξει σαφής ενημέρωση για το ποια είναι αυτά τα ακίνητα, σε ποια κατάσταση βρίσκονται και με ποιον τρόπο μπορούν να αξιοποιηθούν προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Πηγή: Ανακοίνωση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης

Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.