Η βασική υποστηρίζουσα στρατηγική της αποτροπής είναι αυτή της “Ευθείας Στρατηγικής” και βασίζεται στη στρατιωτική ισχύ για νίκη ή αποτροπή και επιτυγχάνεται είτε με τη χρησιμοποίηση της ισχύος είτε με την διατήρηση της σε υψηλό επίπεδο, ώστε όταν απαιτηθεί να προκληθεί δυσανάλογο κόστος και απώλειες στον αντίπαλο ως εκ των ενεργειών του.
Γράφει ο Ναύαρχος (ε.α.) Π. Χηνοφώτης Π.Ν.*
ΠΗΓΗ: ΕΣΤΙΑ
Κοινό τόπο και των δύο εκφορών της αποτροπής, αποτελεί η δριμύτητα της ποινής- η απόλυτη βεβαιότητα για την επιβολή της- η αμεσότητα στην εφαρμογή της μετά των συναφών ενεργειών. Η αποτροπή στη γεωπολιτική είναι η ψυχή της αμοιβαίας αποθάρρυνσης ενεργειών μεταξύ αντιπάλων χωρών αναφορικά με την εδαφική ακεραιότητα, εθνική κυριαρχία, κυριαρχικά δικαιώματα και διατήρηση της καθεστηκυίας κατάστασης (status quo), ενώ η αποφυγή επιθετικών/προσβλητικών ενεργειών δύναται να επιφέρει εξισορρόπηση και βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των αντιτιθεμένων χωρών. Αποτελεί υπόβαθρο, αλλά όχι εγγύηση της ειρήνης.
Τέσσερα είναι τα κυρίαρχα στοιχεία που συνιστούν την αποτροπή, ήτοι:
α. Πολιτική βούληση: Ρητή και σαφής δήλωση, για τη χρήση δυνάμεων κατά του προσφεύγοντος στη χρήση βίας ή παραβιάζοντος ζωτικά συμφέροντα ή/και κυριαρχικά δικαιώματα.
β. Ύπαρξη δυνάμεων: Κύριο χαρακτηριστικό τους η χρηστικότητα (Usability of Forces) ώστε να είναι ικανές να επιφέρουν το επιθυμητού είδους πλήγμα και αντίποινα κατά του αντιπάλου, προκειμένου αυτός να αχθεί στο σημείο αποκορύφωσης και αναθεωρήσει τους αντικειμενικούς σκοπούς της επίθεσης/πρόκλησης του.
γ. Επιχειρησιακή ετοιμότητα και προωθημένη ανάπτυξη δυνάμεων: Προϋπόθεση για άμεση αντίδραση και εξασφάλιση άμυνας και στρατηγικής ενέργειας εις βάθος.
δ. Πρόκληση απωλειών στον αντίπαλο: δυσανάλογων ως προς το προσδοκώμενο όφελός του. Η ενέργεια/πρόκληση του αντιπάλου δυνατόν να εξυπηρετεί τα κριτήριά του περί κατάλληλης και κατορθωτής ενέργειας/πρόκλησης, αλλά το κριτήριο του παραδεκτού δεν θα πληρούται λόγω της αποτρεπτικής δυνατότητας του αμυνομένου/προσβαλλομένου και η οποία θα συνεπιφέρει δυσβάστακτες απώλειες στον επιτιθέμενο/προσβάλλοντα.
Παρά ταύτα η αποτροπή εκτός των ανωτέρω θετικών χαρακτηριστικών, της ενίσχυσης του διεθνούς κύρους και αξιοπρέπειας της χώρας (reputation security) καθώς και αποτροπής επιβολής της θελήσεως του αντιπάλου μέσω απειλών, εμπεριέχει και ιδιαιτερότητες αφορώσες σε υπό προϋποθέσεις ψευδούς αίσθησης ασφάλειας, δημιουργία ηττοπάθειας με επιπτώσεις στο ηθικό των πολιτών και στρατεύματος (μόνον άμυνα), εξαρτώμενη από τον ορθολογισμό του αντιπάλου καθώς και κινδύνου διολίσθησης σε κατευνασμό και διαρκή υποχωρητικότητα.
Η Κυβέρνηση,το 2019, δια της επιφροσύνης του ΥΕΘΑ Ν. Παναγιωτόπουλου και του ΣΑΓΕ έγκυψε, χωρίς μεγαλόστομες διακηρύξεις και φαραωνισμούς στα προβλήματα των Ε.Δ. αφορώντα στη μέριμνα του προσωπικού καθώς και στον εξοπλισμό των Ε.Δ. Απώτερος σκοπός η αύξηση της αποτρεπτικής ικανότητος με κυρίαρχους πολλαπλασιαστές το προσωπικό και υλικό. Προς τούτο σχεδίασε ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα ανταποκρίσεως σε ένα σύγχρονο “Πολυχωρικό Πόλεμο” 5ης Γενεάς (5GW) του οποίου το υπόβαθρο, υπό συνετή διαχείριση, εξυπηρετεί μεταγενέστερες καταστάσεις αποφευγομένων παλίμφητων στοιχείων.
Εν κατακλείδι, η αξιοπιστία της αποτροπής δύναται να προστατεύσει ένα Κράτος από απειλές, αλλά η επιτυχία της εξαρτάται από την ισορροπία μεταξύ Ισχύος και Διπλωματίας εδραζόμενη σε αποφασιστικότητα και “επιτυχημένο μήνυμα”. Προς τούτο, η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει μία αξιόπιστη αποτροπή, σε κλιμάκωση και ανταπόδοση, με σκοπό την διασφάλιση της αποτροπής σε όλο το εύρος ενδεχόμενων αντιπαραθέσεων, με βάση τους εθνικούς στόχους και την εθνική βούληση.
*Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, πρ. Υφυπουργός Εσωτερικών / Βουλευτής Επικρατείας
Δημοσιεύτηκε στις
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
