Περιοχή άγνωστη ακόμα και σε τακτικούς επισκέπτες της ανατολικής Μακεδονίας, που πλέον αποστραγγίζεται ολοένα και περισσότερο, μετατρεπόμενη σε καλλιεργήσιμα χωράφια
Η περιοχή αποτελεί κλιματικό αρχείο διεθνούς σημασίας. Photo: Περικλής Μεράκος
Δεν είναι και η πιο οικεία ή αναγνωρίσιμη ελληνική λέξη το τέναγος: πρόκειται για απευθείας δάνειο από την αρχαία γλώσσα, το οποίο επιβίωσε στον επίσημο λόγο της χώρας μας για να υποδηλώσει έναν τόπο γεμάτο με στάσιμα, αβαθή νερά –δηλαδή ως ένα λόγιο συνώνυμο του «έλους» ή του «βάλτου».
Αναλόγως άγνωστη, όμως, ακόμα και σε ανθρώπους που έχουν επισκεφθεί τακτικά την ανατολική Μακεδονία, είναι και η περιοχή που επικράτησε να λέμε Τενάγη Φιλίππων. Σε πρώτη όψη, βέβαια, μια τέτοια ονομασία τα συσχετίζει με τους Φιλίππους της Καβάλας και με την πεδιάδα τους, κάτι γεωγραφικά ακριβές. Αλλά, ιστορικά μιλώντας, επεκτείνονταν σε ολόκληρο σχεδόν το νοτιότερο τμήμα της πεδιάδας της Δράμας.
Στην αρχική τους μορφή, όπως λέει και η λέξη, επρόκειτο για ένα εκτεταμένο σύστημα βάλτων και υγροτόπων, το οποίο μπορεί να κάλυπτε και (περίπου) 35 τ. χλμ. εδάφους (ή, αλλιώς, 350.000 στρέμματα). Σκέψεις για τη μερική ή και την πλήρη αποξήρανσή τους υπήρξαν ήδη από την προσάρτηση της περιοχής στο Βασίλειο της Ελλάδας, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, με στόχο την εξασφάλιση περισσότερης καλλιεργήσιμης γης για τον ντόπιο πληθυσμό. Κάτι που αρχικά δεν προχώρησε, μα επέστρεψε επιτακτικά ύστερα από τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922), ειδικά από τη στιγμή που ο μεγαλύτερος όγκος των προσφύγων εγκαταστάθηκε στη Μακεδονία.
Ίχνη του παλιού υγρότοπου ανάμεσα στα χωράφια. Photo: Περικλής Μεράκος
Ο υγρότοπος με το διεθνούς σημασίας κλιματικό αρχείο
Τα τενάγη των Φιλίππων είναι συνδεδεμένα με τις πηγές του ποταμού Αγγίτη, οι οποίες εντοπίζονται στην περιοχή τους, καθώς και στις πηγές Αγίας Βαρβάρας Δράμας, όπως και στο χωριό της Δράμας που επίσης φέρει το όνομα Αγγίτης. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο από τους παραποτάμους του πιο διάσημου Στρυμόνα, με τον οποίον κι ενώνεται τελικά, μετά από ροή (περίπου) 75 χιλιομέτρων.
Πέρα από τις πηγές του Αγγίτη, τώρα, τα ιστορικά σύνορα αυτού του αρχέγονου οικοσυστήματος οριοθετούνταν από τα βουνά της περιοχής: το Παγγαίο στα δυτικά, τα Όρη Λεκάνης στα ανατολικά και το Σύμβολο στα νότια. Μάλιστα, έχουμε τη σπάνια τύχη να υπάρχει και καταγραφή των τεναγών στις γραπτές πηγές από την εποχή των Ρωμαίων. Όχι, βέβαια, από κάποιο περιβαλλοντολογικό ενδιαφέρον –οι αρχαίοι συγγραφείς, γενικά, δεν εμφανίζουν τέτοιες ευαισθησίες– αλλά λόγω των πολεμικών συγκρούσεων που έλαβαν χώρα στους Φιλίππους το 43 και το 42 π.Χ., λήγοντας μια σκληρή μεταβατική περίοδο, από την οποία αναδύθηκε η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Δημοσιεύτηκε στις
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.
