Χρονόμετρο

    ΘΕΑΓΕΝΗΣ Ο ΘΑΣΙΟΣ: Ένας υπερ ήρωας της αρχαιότητας

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

    Η φυσική του δύναμη τoν ανύψωσε ψηλά με αποτέλεσμα τα ρωμαϊκά χρόνια να τον λατρεύουν ως υπεραθλητή

     

    Για τα παιδιά και τους νέους της σημερινής εποχής οι υπέρ ήρωες βγαίνουν από τα τηλεοπτικά στούντιο της MARVEL, η οποία στις ταινίες της έχει εμπλουτίσει τον κατάλογο των παλαιών ονομάτων όπως είναι ο σούπερμαν, ο σπάϊντερμαν, με πάρα πολλά νέα ονόματα δημιουργώντας το δικό της μυθικό σύμπαν. Δεν ήταν όμως πάντα έτσι, στην αρχαία Ελλάδα είχαμε μια σειρά μυθικούς ήρωες οι οποίοι είχαν προκύψει από την συνάντηση θεών και ανθρώπων, γι’ αυτό και γεννιόταν σαν ημίθεοι. Αργότερα, μια σειρά θνητών, επειδή κατάφεραν μια σειρά από μεγάλα κατορθώματα κατάφεραν να κερδίσουν με την αξία τους και όχι λόγω καταγωγής και κληρονομικότητας τον χαρακτηρισμό του ήρωα άλλα και του ημίθεου.

     

    Ανάμεσα σε αυτούς υπήρχε και ένα αθλητής, διάσημος όχι μόνο κατά τους αρχαίους ελληνικούς χρόνους αλλά και στη ρωμαϊκή εποχή. Αυτός ήταν ο Θεαγένης ο Θάσιος, ο οποίος μυθολογείται ότι σχεδόν 1.500 νίκες στον αγωνιστικό στίβο. Έζησε κατά το πρώτο μισό του 5ου π.Χ. αιώνα, καταγόταν από τη Θάσο και ήταν γιος του Τιμοσθένη που ήταν ιερέας στον ναό του Ηρακλή και διακρίθηκε στο Παγκράτιο.

     

    Ο Θεαγένης έλαβε μέρος για πρώτη φορά σε Ολυμπιακούς αγώνες το 480 π.Χ. στο άθλημα της πυγμής (πυγμαχίας), στεφόμενος μάλιστα Ολυμπιονίκης. Τέσσερα χρόνια αργότερα αγωνίστηκε στην Ολυμπιάδα του 476 π.Χ. στο Παγκράτιο, επικρατώντας και πάλι. Καταγράφονται εκτός από τις Ολυμπιακές του νίκες, σύμφωνα με τον Παυσανία τουλάχιστον 3 νίκες στα Πύθια, 9 στα Νέμεα και 10 στα Ίσθμια, άλλες στην πυγμή και άλλες στο παγκράτιο. Σε κάποιους αγώνες προς τιμήν του Αχιλλέα αγωνίστηκε στον δόλιχο δρόμο (δρόμος αντοχής, μήκους 2 σταδίων: ~3600 μ.) και επίσης νίκησε. Ο συνολικός αριθμός των νικών του σε αγώνες φθάνει σύμφωνα με διάφορες πηγές μεταξύ 1200 και 1400 Αναρτήθηκε άγαλμα του Θεαγένη στην ιερή Άλτιδα της Ολυμπίας, αλλά και στο νησί του τη Θάσο, αν και κάποια στιγμή οι συμπατριώτες του, μετά θάνατον, αποφάσισαν να τον εξορίσουν πετώντας το άγαλμά του στη θάλασσα, με συνέπεια να πληγεί το νησί από ξηρασία.

     

    Ο ήρωας θεραπευτής

     

    Ο Θεαγένης δοξασμένος από τις πολλές επιτυχίες έγινε αντικείμενο λατρείας στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Μετά το θάνατό του οι Θάσιοι έστησαν στο νησί ανδριάντα προς τιμήν του. Σύμφωνα με τον Παυσανία, κάποιος που εν ζωή δεν είχε ποτέ καταφέρει να νικήσει τον Θεαγένη, πήγαινε κάθε νύχτα και χτυπούσε και μαστίγωνε τον ανδριάντα του. Μια βραδιά το άγαλμα φεύγοντας από τη βάση του έπεσε και σκότωσε τον άνθρωπο αυτόν. Την επόμενη μέρα τα παιδιά του κατηγόρησαν το άγαλμα για το φόνο του πατέρα τους και ζήτησαν να εφαρμοστεί ο νόμος, που προέβλεπε ισόβια εξορία από το νησί. Έτσι αποφασίστηκε να απομακρυνθεί ο ανδριάντας, που πετάχτηκε στη θάλασσα.

     

    Σύντομα μετά την πράξη αυτή η Θάσος πλήγηκε από μεγάλη ξηρασία. Ακολουθώντας έναν δελφικό χρησμό οι Θάσιοι επανέφεραν όλους τους εξόριστους στο νησί, αλλά μάταια. Μια δεύτερη επίσκεψη στην Πυθία έδωσε τον ίδιο χρησμό, επισημαίνοντάς τους όμως πως δεν τον είχαν ακολουθήσει την πρώτη φορά, αφού δεν είχαν επαναφέρει το “εξόριστο” άγαλμα του Θεαγένη. Καθώς απορούσαν πώς θα βρουν το άγαλμα στο βυθό, ένα ψαροκάικο αλίευσε τον ανδριάντα. Μόλις αποκαταστάθηκε αυτός ξανά στο βάθρο του, έπαυσε η ξηρασία. Πολλοί Θάσιοι θεώρησαν πως ο Θεαγένης ήταν Θεός-θεραπευτής, άρχισαν να τον λατρεύουν και να του προσφέρουν θυσίες.

     

    Σήμερα υπάρχει, πέρα από την ποδοσφαιρική ομάδα του νησιού και άγαλμα του Θεαγένη, στην παραλία της Θάσου, όμως το πιο διάσημο είναι ένα μπρούτζινο ρωμαϊκό γλυπτό, ο παλαιστή σε ανάπαυση που κοσμεί μουσείο στη Ρώμη, αλλά μεταφέρθηκε στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη.

     

     

    Ο χάλκινος παλαιστής, επίσης γνωστός ως Terme Boxer ή Boxer of the Quirinal , είναι ένα ελληνιστικό ελληνικό γλυπτό ενός γυμνού μπόξερ που κάθεται σε κατάσταση ηρεμίας, φορώντας ακόμα το καστέλο του , ένα είδος δερμάτινου περιτυλίγματος. Έχει χρονολογηθεί η κατασκευή την περιόδο, περίπου 330 έως 50 π.Χ. Ανακαλύφθηκε στη Ρώμη το 1885, και τώρα βρίσκεται στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου της Ρώμης , που εμφανίζεται συνήθως στο Palazzo Massimo alle Terme .

     

    Το Boxer at Rest είναι ένα από τα καλύτερα παραδείγματα χάλκινων γλυπτών που έχουν επιβιώσει από τον αρχαίο κόσμο. Οι επιζώντες της περιόδου είναι σπάνιοι, καθώς λιώνουν εύκολα και μεταμορφώνονται σε νέα αντικείμενα. Το έργο προέρχεται από μια περίοδο στην ελληνική τέχνη όπου υπάρχει μια κίνηση μακριά από εξιδανικευμένες ηρωικές απεικονίσεις του σώματος και της νεολαίας, και μια εξερεύνηση συναισθηματικών καθώς και ψυχολογικών θεμάτων και μεγαλύτερου ρεαλισμού. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι τυπικά της ελληνιστικής τέχνης και παρουσιάζονται προσεκτικά σε αυτό το γλυπτό, καθιστώντας το σήμα κατατεθέν του ελληνιστικού στυλ.

     

    Ανακάλυψη

    Το Boxer είναι ένα από τα δύο χάλκινα (το άλλο είναι ο άγνωστος Ελληνιστικός Πρίγκιπας ) που ανακαλύφθηκε στις πλαγιές του Quirinal μέσα σε ένα μήνα ο ένας από τον άλλο το 1885, πιθανώς από τα ερείπια των Λουτρών του Κωνσταντίνου. Φαίνεται ότι και οι δύο είχαν ταφεί προσεκτικά στην αρχαιότητα. Ο αρχαιολόγος Rodolfo Lanciani , ο οποίος ήταν παρών στην ανακάλυψη του γλυπτού, έγραψε:

     

    «Έχω δει, στη μακρά καριέρα μου στον ενεργό τομέα της αρχαιολογίας, πολλές ανακαλύψεις Έχω βιώσει έκπληξη μετά από έκπληξη. Έχω συναντήσει μερικές φορές και απροσδόκητα με πραγματικά αριστουργήματα. αλλά δεν έχω νιώσει ποτέ τόσο εξαιρετική εντύπωση όπως αυτή που δημιουργήθηκε από το θέαμα αυτού του υπέροχου δείγματος ενός ημι-βάρβαρου αθλητή, που βγαίνει αργά από το έδαφος, σαν να ξύπνησε από μια μακρά ανάπαυση μετά από τους γενναίους αγώνες του»

     

     

    Το 1989 και τα δύο χάλκινα συντηρήθηκαν σχολαστικά από τον Νικόλαο Χίμελμαν, στο πλαίσιο της προετοιμασίας τους για την έκθεση τους στο Akademisches Kunstmuseum της Βόννης . Τα χείλη και οι πληγές και οι ουλές γύρω από το πρόσωπο ήταν αρχικά επικαλυμμένα με χαλκό και περαιτέρω χάλκινες επενδύσεις στον δεξιό ώμο, το αντιβράχιο, τον κάστο και το μηρό αντιπροσωπεύουν σταγόνες και στάγματα αίματος. Τα δάχτυλα και τα δάχτυλα των δακτύλων φοριούνται από τους περαστικούς στην αρχαιότητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο Μπόξερ θάφτηκε προσεκτικά, όταν τα Λουτρά εγκαταλείφθηκαν, αφού οι Γότθοι σταμάτησαν την λειτουργεία των υδραγωγείων που μετέφεραν το νερό.

     

    Το άγαλμα εκτέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για πρώτη φορά από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο του 2013 στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη ως μέρος του «Έτους Ιταλικού Πολιτισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες».

     

    Η λογοτεχνική και αισθητική υποδοχή του αγάλματος εξακολουθεί να εκτιμά ιδιαίτερα τις αισθητικές του αρετές. Το 1991 ο Thom Jones έγραψε το “The Pugilist at Rest”, μια μικρή ιστορία που περιλαμβάνει την αισθητική αντανάκλαση της σπάνιας ποιότητας του αγάλματος, όπως φαίνεται από τα μάτια ενός φθαρμένου και κουρασμένου μπόξερ που σκέφτεται την έμπνευσή του. Πρότεινε ότι το γλυτό αφορά τον φημισμένο αρχαίο πυγμάχο Θεαγένη. Κατά τη διάρκεια της εμφάνισής του στη Νέα Υόρκη το καλοκαίρι του 2013 (έληξε στις 20 Ιουλίου), το περιοδικό της Νέας Υόρκης δημοσίευσε στις 15 Ιουλίου 2013 μια πλήρη σελίδα αφιέρωσης στις ιδιαίτερες ιδιότητες και χαρακτηριστικά του αγάλματος.

     

     

    Ακολουθήστε μας στο google news πατώντας το βελάκι

    για να μαθαίνετε με ακρίβεια ό,τι συμβαίνει στην Καβάλα:

     

     

     


    Δημοσιεύτηκε στις

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.