Χρονόμετρο

    ΣΠΑΡΑΓΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: Ο Αλέξανδρος στους Φιλίππους και την Αμφίπολη

    Δημοσιεύτηκε στις

     

     

    Η ελληνικότητα της Μακεδονίας μέσα από μια επιστολή του Μακεδόνα βασιλιά προς τον Πέρση βασιλιά

    Γράφει ο Θέοδωρος Αν. Σπανέλης

     

    Εν μέσω καλοκαιριού και αμέσως μετά από ένα καύσωνα 11 ημερών, ας αφήσουμε να κυλήσει ο χρόνος με μερικά ενδιαφέροντα για την περιοχή μας ιστορικά στιγμιότυπα που προέρχονται από την ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΗ, το έργο που μας άφησε ο Ρωμαίος ιστορικός Αρριανός (γύρω στο 95 μ.Χ. – γύρω στο 175 μ.Χ.) ήταν Έλληνας, Ρωμαίος πολίτης), ο οποίος με το έργου του διέσωσε συναρπαστικά γεγονότα από την μεγάλη εκστρατεία εναντίον της Περσικής Αυτοκρατορίας.

     

     

    Τα δύο πρώτα ψήγματα ιστορίας, σχετίζονται με την περιοχή μας. Η πρώτη αφορά την πόλη των Φιλίππων, για την οποία δεν έχουμε πολλά στοιχεία για την σχέση που είχε με τον Αλέξανδρο Γ’, παρά το γεγονός ότι είχε το όνομα του πατέρα του. Εξάλλου το μόνο ίχνος που υπάρχει για την παρουσία του στην πόλη των Φιλίππων είναι μια επιγραφή. Μία αποσπασματικά σωζόμενη επιγραφή, που αναφέρεται σε διάταγμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου για τον καθορισμό των αμφισβητούμενων ορίων της «χώρας» των Φιλίππων. Πρέπει να ήταν εντοιχισμένη σε δημόσιο κτήριο το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί. Η επιγραφή κατασκευάστηκε πριν φύγει ο Μακεδονίας βασιλιάς για την εκστρατεία στην ανατολή και σήμερα φυλάσσεται στο Μουσείο των Φιλίππων.

    Το επόμενο στοιχείο είναι μια αναφορά του Αρριανού, επίσης από την ΑΝΑΒΑΣΗ, η οποία περιγράφει ένα πέρασμα του Αλεξάνδρου από την περιοχή μας, λίγα χρόνια πριν την εκστρατεία στην Ανατολή, χωρίς όμως καμία αναφορά, αν σταμάτησε έστω για λίγο, για παράδειγμα, να αποτίσει τιμές στο ηρώο που ήταν αφιερωμένο στον θεοποιημένο πατέρα του. Οι πληροφορίες που μας δίνει είναι το δρομολόγιο που ακολούθησε από το δρόμο που υπήρχε βόρεια του Παγγαίου και περνούσε από τους Φιλίππους με κατεύθυνση την Ανατολή. Αναφέρει ότι:

     

     

     

    [1.1.4.] Μόλις άρχιζε η άνοιξη, ο Αλέξανδρος ξεκίνησε για τη Θράκη εναντίον των Τριβαλλών και των Ιλλυριών, και γιατί πληροφορήθηκε ότι βρίσκονταν σε εξέγερση, αλλά και γιατί, επειδή συνόρευαν με τη Μακεδονία, έκρινε σωστό να μην τους αφήσει πίσω του, ενώ αυτός ετοιμαζόταν να εκστρατεύσει τόσο μακριά από τη χώρα του, παρά μόνο ολοκληρωτικά υποταγμένους. [1.1.5] Ξεκινώντας λοιπόν από την Αμφίπολη εισέβαλε στη Θράκη, δηλαδή στη χώρα των λεγομένων ελευθέρων Θρακών, έχοντας αριστερά του την πόλη Φίλιπποι και το όρος Όρβηλο. Λένε λοιπόν ότι, αφού πέρασε τον Νέστο ποταμό, έφθασε μέσα σε δέκα μέρες στο όρος Αίμο. [1.1.6]

     

    Η επόμενη αναφορά του Αρριανού περιγράφει το ξεκίνημα της περσικής εκστρατείας. Σε αυτό το ταξίδι ακολουθεί μετά την Αμφίπολη, διαφορετικό δρομολόγιο, νότια του Παγγαίου, σημειώνοντας ότι:

    [1.11.3] Μόλις λοιπόν άρχιζε η άνοιξη, ξεκίνησε για τον Ελλήσποντο αναθέτοντας τις υποθέσεις της Μακεδονίας και της Ελλάδος στον Αντίπατρο. Ο ίδιος πήρε μαζί του όχι πολύ περισσότερους από τριάντα χιλιάδες πεζούς στρατιώτες μαζί με τους ελαφρά οπλισμένους και τους τοξότες, καθώς και πάνω από πέντε χιλιάδες ιππείς. Βάδισε κατά μήκος της Κερκινίτιδας λίμνης με κατεύθυνση την Αμφίπολη και τις εκβολές του ποταμού Στρυμόνα. [1.11.4] Πέρασε τον Στρυμόνα, άφησε πίσω του το Παγγαίον όρος ακολουθώντας την οδό που οδηγεί προς τα Άβδηρα και τη Μαρώνεια, πόλεις ελληνικές χτισμένες κοντά στη θάλασσα. Από εκεί έφθασε στον Έβρο ποταμό που τον πέρασε και αυτόν με ευκολία.

     

    Πέρα από τις ταξιδιωτικές πληροφορίες ο Αρριανός αναφέρεται και σε μια επιστολή του Αλέξανδρου προς το Δαρείο, στην οποία αναφέρεται στην ελληνικότητα της Μακεδονίας, ένα θέμα που στις μέρες μας έχει διχάσει τους ιστορικούς και έχει οδηγήσει σε μια τεχνητή πόλωση της Ελλάδα με τους βόρειους γείτονες των Σκοπίων, εξαιτίας της άγνοιας της ιστορίας. Συγκεκριμένα αναφέρει ο Αρριανός, πολλά χρόνια πριν ανακύψει θέμα για την ελληνικότητα της Μακεδονίας ότι:

     

     

    [2.14.4] Στην επιστολή του Δαρείου απάντησε ο Αλέξανδρος με δική του και έστειλε μαζί με τους απεσταλμένους του Δαρείου τον Θέρσιππο με την εντολή να την παραδώσει στον Δαρείο, αλλά να αποφύγει να συζητήσει ο ίδιος οτιδήποτε μαζί του. Η επιστολή του Αλεξάνδρου ανέφερε τα εξής: «Οι πρόγονοί σου εισέβαλαν στη Μακεδονία και την υπόλοιπη Ελλάδα και μας προξένησαν καταστροφές, χωρίς εμείς να τους έχουμε κάμει προηγουμένως κανένα κακό· εμένα οι Έλληνες με όρισαν για αρχηγό τους και εισέβαλα στην Ασία, επειδή ήθελα να τιμωρήσω τους Πέρσες, εφόσον εσείς πρώτοι αρχίσατε τις εχθροπραξίες.»

     

    Με αφορμή αυτή την επιστολή ο Καθηγητής Frank Lee Holt (Τμήμα αρχαίας Ιστορίας – Πανεπιστήμιο του Χιούστον) για την αρχαία Μακεδονία, έγραψε ότι:

    “Η Μακεδονία, συμπεριλαμβανομένων των λαμπρών βασιλείων του Φιλίππου και του γιου του Αλέξανδρου, ανήκει ξεκάθαρα στην πολιτιστική, οικονομική, πολιτική, θρησκευτική και στρατιωτική ιστορία του Ελληνισμού. Το πολιτιστικό περιβάλλον της Μακεδονικής αυλής ήταν ελληνικό. Τα κείμενα που σπούδασε ο Αλέξανδρος ως νέος ήταν ελληνικά. Τα βιβλία που διάβασε όσο ήταν στην Ασία ήταν ελληνικά. Οι ήρωες που μιμήθηκε, οι θεοί που λάτρευε, οι ναοί που έχτισε ήταν Έλληνες. Τα νομίσματα που έκοψε σε εκατομμύρια ήταν ελληνικά. Η κληρονομιά που άφησε πίσω του από την Ανατολία στην Ινδία ήταν τόσο ελληνική όσο μπορούσαν να την κάνουν οι άποικοι του, μέχρι και ένα θέατρο, γυμναστήριο και εγγεγραμμένο αντίγραφο των Δελφικών  σε μια μακρινή γωνιά του Αφγανιστάν»

     


    Δημοσιεύτηκε στις

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.