Χρονόμετρο

    ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΕΚΤΙΘΕΤΑΙ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΑΣ… ΑΛΛΑ ΜΕ ΠΑΡΑΤΡΑΓΟΥΔΑ! Μέρες του 2014 ζει το αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης

    Δημοσιεύτηκε στις

    Πλήθος κόσμου συρρέει για να θαυμάσει το εξαιρετικής τέχνης γλυπτό του μνημείου στον Τύμβο Καστά

     

    Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

     

    Μέσα από τα μάτια της και την περίτεχνη ομορφιά των χαρακτηριστικών του κεφαλιού της σφίγγας, συστήνεται στο ευρύ κοινό το υψηλής τέχνης, αρχιτεκτονικής και γλυπτικής, μνημείο στον Τύμβο Καστά, που παραμένει ακόμη απρόσιτο για το ευρύ κοινό, καθώς οι εργασίες συντήρησης και ανάδειξης, μέχρι τώρα προχωρούσαν με ρυθμό χελώνας. Το γλυπτό από τον Τύμβο Καστά, εκτίθεται προσωρινά στο αρχαιολογικό μουσείο της Αμφίπολης, μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι εργασίες συντήρησης και ανάδειξης του μνημείου, οπότε θα μεταφερθεί στην αρχική του θέση, δηλαδή στην είσοδο του μνημείου, για να υποδέχεται όπως και στην αρχαιότητα τους σύγχρονους επισκέπτες, μυημένους και μη.

     

    Με το αλαφρύ μειδίαμα στο πρόσωπο, το κεφάλι της ανατολικής σφίγγας, αυτή που κοιτούσε προς τα έξω και από τη Δευτέρα 12 Αυγούστου, εκτίθεται στα ακόρεστα μάτια των πάρα πολλών επισκεπτών επισκεπτών. Ήδη από την πρώτη εβδομάδα, χιλιάδες επισκέπτες έχουν διαβεί το κατώφλι του μουσείου και σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία την περασμένη Παρασκευή πέρασαν πάνω από 1.000 άτομα σε μια ημέρα, ενώ συνολικά έχουν ξεπεράσει τις αρκετές χιλιάδες οι επισκέπτες, αναβιώνοντας ημέρες που έζησε το μουσείο το 2014!!!

     

    Η έκφραση στα πρόσωπα των περισσοτέρων επισκεπτών, είχε συγκίνηση και δέος, γι’ αυτό που αντίκριζαν. Στέκομαι απέναντι από το γλυπτό και θαυμάζω την εξαιρετική τέχνη απόδοσης του μυστικιστικού περιβάλλοντος του χώρου του μνημείου, μέρος του οποίου είναι και οι δύο σφίγγες. Ένα πρόσωπο με γλυκά έως και αινιγματικά, χαρακτηριστικά, απομονωμένο από ένα σώμα ενός άγριου θηρίου, το οποίο στο γλυπτό έχει αποτυπωθεί με την ένταση που έχει ένα σώμα έτοιμο για μάχη. Τις σκέψεις μου διακόπτει ένας πατέρας, με τα δύο μικρά παιδιά του, που ήρθαν να θαυμάσουν και να φωτογραφηθούν με το εύρημα του Τύμβου Καστά. Τον ακούω να λέει στα παιδιά του συγκινημένος ότι «μπορέσαμε να το ζήσουμε, πάμε να φύγουμε»!!! Στα λόγια αυτά κρύβεται ο άσβεστος πόθος εκατομμυρίων ανθρώπων, που επιθυμούν να ζήσουν από κοντά – έστω για λίγο – την μαγευτική αύρα που εκπέμπει αυτό το μνημείο και μαγνητίζει όσους είχαν την τύχη να το αντικρύσουν από κοντά, οι πολλοί περιμένουν και αρκούνται στο λίγο, αυτό που μεταφέρεται  μέσα από ένα έκθεμα αποκομμένο, από την ολότητα του συνόλου του μνημείου, που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα βορειότερα από το κτήριο του μουσείου της Αμφιπόλεως.

     

    Το κεφάλι της ανατολικής σφίγγας βρέθηκε στον τρίτο θάλαμο, μπροστά από το μαρμάρινο κατώφλι, σε πολύ μικρό βάθος μέσα στην επίχωση. Στην διάρκεια της ανασκαφής του 2014, δεν εντοπίστηκε το δεύτερο κεφάλι, της δυτικής σφίγγας, το οποίο κοιτούσε προς τα μέσα και ενημέρωνε τους εξερχόμενους για την δέσμευση που είχαν αναλάβει να κρατήσουν στο στόμα τους κλειστό για τα όσα είδαν και άκουσαν εντός του ιερού χώρου. Ήταν η υπόμνηση ότι τα άρρητα μυστήρια, δεν μπορούσαν να κοινοποιηθούν στους αμύητους. Μέχρι σήμερα έχουν διατυπωθεί διάφορες εικασίες για το τι εκφράσει θα έχει το δεύτερο κεφάλι και που ήταν θαμμένο. Η κυρίαρχη άποψη είναι ότι το κεφάλι, με την έναρξη των εργασιών, έξω από το μνημείο και πολύ κοντά σε αυτό. Αν όντως συμβεί αυτό, θα έχουμε το παράδοξο το κεφάλι που κοιτούσε προς τα έξω να έχει βρεθεί στο εσωτερικό του μνημείου και αυτό που κοιτούσε προς το εσωτερικό του, έξω από αυτό.

     

     

    … και τα παράτραγουδα

     

    Δίπλα στο κεφάλι της σφίγγας έχει αναρτηθεί, ένα ενημερωτικό πανό, που περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία του μνημείου και την περιγραφή του εκθέματος. Η παρουσίαση ξεκινάει με τον τίτλο «Η σφίγγα του Καστά», χωρίς να αναφέρεται η επίμαχη λέξη «τύμβος», θέμα για το οποίο έχουν συγκρουστεί τα μέλη της ανασκαφικής ομάδας με άλλους εκτός ανασκαφής επιστήμονες, αρχαιολόγους και γεωλόγους. Ωστόσο το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι αυτό, αλλά η αμφισημία του κειμένου που ακολουθεί και αλλού αναφέρεται στον «λόφο Καστά» και αλλού σε «τεχνητό τύμβο»!!! Και πάλι αυτό δεν είναι το μόνο πρόβλημα, εκεί που τα πράγματα «αγριεύουν» και δεν μπορεί να καταλάβει ο επισκέπτης τι διαβάζει ώστε να βγάλει νόημα, είναι στο σημείο που γίνεται αναφορά στα διαδοχικά ανασκαφικά γεγονότα, στον εν λόγω χώρο. Συγκεκριμένα στην πρώτη παράγραφο αναφέρεται ότι οι πρώτες ανασκαφές του αρχαιολόγου Δημήτρη Λαζαρίδη «Εντόπισαν επίσης τμήμα του περιμετρικού τοίχου σε σημείο που δεν διέσωζε την μαρμάρινη επένδυσή του»… ενώ λίγο παρακάτω διαβάζουμε ότι «Από το 2010 έως και το 2014, η κα Κ. Περιστέρη ανέσκαψε στο σύνολο του, τον αναλημματικό τοίχο του τεχνητού τύμβου».

     

    Και αναρωτιέται ο επισκέπτης, άλλο πράγμα είναι ο «περιμετρικός τοίχος» και άλλο ο «αναλημματικός τοίχος»; Και ο περιμετρικός τοίχος που επικαλείται το κείμενο είχε μαρμάρινη επένδυση; Και αν ναι, μήπως η αναφορά γίνεται για τον αναλληματικό τοίχο που ανασκάφηκε το 2013, όπου εντοπίστηκε μαρμάρινη επένδυση;

     

    Πίσω από αυτές τις μπερδεμένες λέξεις και εκφράσεις, κρύβεται η μεγάλη διαμάχη που έχει ξεσπάσει για το ποιος βρήκε τον περίβολο – όρος που το κείμενο αποφεύγει να χρησιμοποιήσει – ο Δ. Λαζαρίδης ή ανασκαφική ομάδα της Κατερίνας Περιστέρη; Έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά για το θέμα, δεν είναι μακριά η ώρα που θα δημοσιοποιήσουμε τα στοιχεία που έχουμε και θα λάμψει η αλήθεια. Προς το παρόν, θα μείνουμε να αναρωτιόμαστε γιατί αναρτήθηκε ένα τόσο μπερδεμένο κείμενο που στηρίζεται σε εικασίες και ανεπιβεβαίωτα συμπεράσματα, επιστημόνων εκτός της ανασκαφής; Η ανασκαφική ομάδα έχει καταθέσει στα Αρχαιολογικά συνέδρια Μακεδονίας και Θράκης (ΑΕΜΘ) την δική της επίσημη άποψη και από την στιγμή που δεν έχει αμφισβητηθεί από άλλη επίσημη δημοσίευση σε συνέδριο ή επιστημονικό περιοδικό οφείλουν όλοι να την σεβαστούν. Επιπλέον, το έργο του Δημήτρη Λαζαρίδη στην Αμφίπολη – και όχι μόνο – είναι τόσο σπουδαίο και σημαντικό που είναι πολύ άχαρο να το μειώνουν, εμπλέκοντας το όνομά του σε λεκτικά σχήματα του είδους περιμετρικός η αναλληματικός τοίχος;

     

    Αναλυτικό ρεπορτάζ για το που βρίσκονται σήμερα οι έρευνες στον Τύμβο Καστά και τα αποτελέσματα τους, στο ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ στο φύλλο της Παρασκευής 23 Αυγούστου.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     


    Δημοσιεύτηκε στις

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.