Χρονόμετρο

    ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

    Δημοσιεύτηκε στις

    του ψυχιάτρου Ιάκωβου Μαρτίδη *

    Η κατάθλιψη είναι μία σοβαρή νόσος που προκαλεί πολλές δυσλειτουργίες και μεγάλη ταλαιπωρία -ψυχική και σωματική- σε εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον κόσμο. Η κατάθλιψη δεν επηρεάζει μόνον αυτούς που πάσχουν από τη νόσο, αλλά και τις οικογένειές τους. Επηρεάζει όμως και όλη την κοινωνία, καθώς επιβαρύνει την Εθνική οικονομία με εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο, λόγω της ελάττωσης της παραγωγικότητας και της ανικανότητας -μικρής ή μεγάλης διάρκειας- που προκαλεί.

    Πολλοί  άνθρωποι νομίζουν ότι η κατάθλιψη είναι αδυναμία της προσωπικότητας ή χαρακτηριολογικό μειονέκτημα.  Η αλήθεια είναι ότι η κατάθλιψη είναι νόσος που με την κατάλληλη θεραπεία μπορεί να θεραπευτεί, ενώ αν αφεθεί στην «τύχη» της  μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια. Αν η  κατάθλιψη μείνει χωρίς  θεραπεία πιθανόν να συμβάλλει  στη δημιουργία και άλλων παθολογικών καταστάσεων ή να επιδεινώσει τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα υγείας. Σε ακραίες περιπτώσεις μερικοί άνθρωποι  που ζουν μέσα στην απελπισία, κάνουν απόπειρες αυτοκτονίας, γιατί πιστεύουν -λαθεμένα- ότι δεν υπάρχει διέξοδος.

    Η κατάθλιψη λοιπόν είναι νόσος – όχι αδυναμία.  Το αισιόδοξο μήνυμα όμως που αξίζει να γνωρίζει όλος ο κόσμος είναι ότι η κατάθλιψη θεραπεύεται και οι άνθρωποι  μπορούν να  επανέλθουν στην προηγούμενη υγιή κατάσταση.

     

     

    Ποιά είναι τα συμπτώματα της κατάθλιψης;

     

    Για να τεθεί η διάγνωση της κατάθλιψης πρέπει πέντε ή και περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα να είναι παρόντα για τουλάχιστον  δύο εβδομάδες  και  να προκαλούν μείωση της λειτουργικότητας. Επίσης, για να τεθεί η διάγνωση της κατάθλιψης ένα από τα συμπτώματα πρέπει να είναι οπωσδήποτε η καταθλιπτική διάθεση ή η απώλεια του ενδιαφέροντος και της ευχαρίστησης.

    • καταθλιπτική διάθεση

    • Απώλεια του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης

    • Προβλήματα λειτουργικότητας στο σπίτι ή στην εργασία ή στις σχέσεις με

    τους άλλους ανθρώπους

    • Διαταραχές ύπνου ή διατροφής

    • Μειωμένη ενεργητικότητα

    • Μειωμένη προσοχή ή συγκέντρωση

    • Άγχος, ανησυχία

    • Αίσθημα αναξιότητας, απρόσφορης ενοχής ή ματαιότητας

    • Επανερχόμενες σκέψεις θανάτου και σε σοβαρές καταθλίψεις επανερχόμενος αυτοκτονικός ιδεασμός.

     

    Η κατάθλιψη δεν παρουσιάζει μόνον συναισθηµατικά συμπτώματα, αλλά συχνά εκδηλώνεται και με σωματικά συμπτώματα.

    Τα συχνότερα εμφανιζόμενα σωματικά συμπτώματα είναι οι κεφαλαλγίες, οι στοµαχικές διαταραχές και ο χρόνιος πόνος,  που πολλές φορές εκδηλώνεται σε διαφορετικά σημεία του σώματος. Φυσικά όλοι οι άνθρωποι µε κατάθλιψη δεν παρουσιάζουν σωματικά συμπτώματα, αλλά και όταν αυτά συνυπάρχουν, δεν παρουσιάζουν τα ίδια σωµατικά συµπτώµατα.

    Η κατάθλιψη είναι µία από τις πιο συχνές παθήσεις. Εκδηλώνεται σε ποσοστό   15% στους άνδρες και στο 25% των γυναικών για τουλάχιστον μία φορά κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

    Στις ΗΠΑ, η διάγνωση της κατάθλιψης τίθεται σε 19 εκατοµµύρια άτοµα κάθε χρόνο, αριθμός που είναι μεγαλύτερος από τους ανθρώπους που εκδηλώνουν καρδιοπάθεια, καρκίνο και AIDS µαζί!

     

    Από τι προκαλείται η κατάθλιψη;

     

    Η κατάθλιψη µπορεί να προκληθεί από ένα σοβαρό στρεσσογόνο γεγονός της ζωής που μπορεί να συμβεί στον οποιονδήποτε ή από µία απώλεια και μάλιστα αν προϋπάρχει κάποια ψυχολογική ευαλωτότητα στην προσωπικότητα του ανθρώπου, η πιθανότητα εκδήλωσής της αυξάνει. Μπορεί να εμφανιστεί όμως  και σε κάποια χρονική συγκυρία που  όλα πηγαίνουν καλά, ενώ δεν υπάρχουν ψυχοπιεστικές καταστάσεις ακόμη και σε μια δυνατή ψυχολογικά και καλά συγκροτημένη προσωπικότητα και τότε όλοι απορούν, γιατί φαίνεται ότι η κατάθλιψη εμφανίσθηκε από το πουθενά!

    Όταν κάποιος εμφανίσει την διαταραχή της κατάθλιψης θα πρέπει το συντομότερο  δυνατόν να απευθυνθεί στο ειδικό. Η κατάθλιψη είναι µία νόσος που µπορεί να θεραπευτεί και μάλιστα όσο πιο έγκαιρα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο καλύτερη πρόγνωση έχει. Η κατάθλιψη,  εκδηλώνεται με μία οµάδα συμπτωμάτων, που προκαλούν σηµαντικά προβλήματα στη λειτουργικότητα του ατόµου σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του: Διαπροσωπικές σχέσεις, οικογενειακές σχέσεις, επαγγελματικές σχέσεις, ελεύθερος χρόνος. Με άλλα λόγια επηρεάζεται σοβαρά η ποιότητα της καθημερινότητας του πάσχοντος και συνακόλουθα επηρεάζονται όλοι οι άνθρωποι που είναι κοντά στον πάσχοντα.  Χωρίς θεραπεία, αυτά τα συμπώματα διαρκούν μήνες  και σε παραμελημένες περιπτώσεις ακόμη

    και χρόνια. Χωρίς θεραπεία, η κατάθλιψη µπορεί να οδηγήσει ακόμη και στον θάνατο. Από την άλλη, αν η κατάθλιψη είναι ήπια, όσον αφορά την  βαρύτητά της, τότε μπορεί να κάνει τον κύκλο της και να «αυτοθεραπευτεί». Αλλά και σε αυτήν την περίπτωση, κανείς δεν γνωρίζει εκ των προτέρων πόσο θα κρατήσει  αυτός ο κύκλος. Το σίγουρο είναι ότι αν υπάρξει ψυχοθεραπευτική βοήθεια από εκπαιδευμένο ειδικό,  τότε  το χρονικό διάστημα της κλινικής κατάθλιψης θα συντομεύσει, με όλα τα πλεονεκτήματα της γρήγορης εξόδου από την κατάθλιψη.

    Δυστυχώς όμως, γύρω στο 50% των ανθρώπων που πάσχουν από κατάθλιψη δεν ζητούν ποτέ βοήθεια. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι στους μισούς σχεδόν από τους καταθλιπτικούς ασθενείς δεν γίνεται ποτέ η διάγνωση και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην γίνει καμία θεραπεία. Αναμενόμενη συνέπεια είναι να βιώνουν οι πάσχοντες έντονο ψυχολογικό πόνο καθημερινά. Αλλά και από το υπόλοιπο ποσοστό που ζητά βοήθεια, ένα μικρό ποσοστό θα απευθυνθεί αρχικά στον ψυχίατρο, καθώς συχνά απευθύνεται -επειδή δεν γνωρίζει- σε άλλες ειδικότητες π.χ.  παθολόγους, καρδιολόγους, νευρολόγους κ.τ.λ.  και έτσι χάνεται πολύτιμος χρόνος για ψυχοθεραπευτική παρέμβαση που παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην αποθεραπεία της νόσου. Επίσης έχει αποδειχθεί ότι όσο πιο αργά ζητά  κανείς βοήθεια ή όσο μεγαλύτερο διάστημα ακολουθεί κανείς λαθεμένη αγωγή π.χ. φαρμακευτική αγωγή ή αγωγή χωρίς κατάλληλη ψυχοθεραπεία,  τόσο πιο δύσκολο θα γίνει καλά.

    Σήµερα η κατάθλιψη, μετά από τις καρδιακές νόσους, έχει το μεγαλύτερο οικονομικό και κοινωνικό κόστος και αναμένεται ότι το 2025 θα βρεθεί στην πρώτη θέση! Και μάλιστα το 2025 η κατάθλιψη, σύμφωνα με την Παγκόσμια  Οργάνωση Υγείας, θα είναι η δεύτερη αιτία θανάτου! Οι ασθενείς πεθαίνουν από την νόσο, όχι µόνο επειδή αυτοκτονούν, αλλά κυρίως  γιατί η κατάθλιψη επιδεινώνει άλλες σωματικές παθήσεις, όπως για παράδειγμα τις καρδιοπάθειες. Ή επειδή στην κατάθλιψη είναι μειωμένο το ενδιαφέρον, ο καταθλιπτικός δεν θα πολυνοιάζεται για την σωστή διατροφή ή για να παίρνει σωστά τα φάρμακά του, με συνέπεια νόσοι όπως για παράδειγμα ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση να επιδεινώνονται. Επίσης καθώς στην κατάθλιψη ο βαθμός προσοχής και συγκέντρωσης είναι μειωμένος, ο πάσχων είναι επιρρεπής σε πάσης φύσεως ατυχήματα.  Με την έγκαιρη λοιπόν διάγνωση και τη σωστή θεραπεία, μπορούν κυριολεκτικά να σωθούν ζωές και οπωσδήποτε να μειωθεί το μεγάλο ψυχολογικό φορτίο της νόσου.

    Τώρα νομίζω έγινε φανερό γιατί είναι τόσο σηµαντική η έγκαιρη διάγνωση και η αποτελεσματική θεραπεία της κατάθλιψης.

    Συνεχίζεται.

     

    * Ο κ. Μαρτίδης είναι ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, οικογενειακός σύμβουλος και συγγραφέας του βιβλίου Η ΑΓΑΠΗ ΣΤΗΝ ΠΡΙΖΑ. Ζει και εργάζεται στην Δράμα.


    Δημοσιεύτηκε στις 0

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.