Χρονόμετρο

    Η περίεργη και συναρπαστική ιστορία ενός Γάλλου στην Ελευθερούπολη, το 1904!

    Δημοσιεύτηκε στις

    Ο τελευταίος στρατιώτης της Αντάντ που θάφτηκε στο συμμαχικό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης

     

    Ο γνωστός δικηγόρος και φιλίστωρ της τοπικής ιστορίας,  Θεόδωρος Δ. Λυμπεράκης, από το πλούσιο αρχείο που διαθέτει, ανέσυρε μια περίεργη αλλά συνάμα, συναρπαστική ιστορία που έλαβε χώρα πριν από ένα αιώνα και πλέον, στην Ελευθερούπολη των αρχών του 20ου αιώνα και η οποία αποκαλύφθηκε – εν μέρει καθώς το μυστήριο συνεχίζει να υπάρχει – πριν από μια εικοσαετία περίπου. Η ιστορία ξεκινάει με την ανεύρεση των οστών ενός Γάλλου στρατιώτη που πέθανε στο Πράβι, το 1904, αλλά κανείς δεν γνωρίζει κάτι περισσότερο!

    ΜΙΑ ΑΛΗΘΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΣΑΝ ΣΕΝΑΡΙΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ, ΠΟΥ ΔΙΑΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΗ (ΤΟΤΕ ΠΡΑΒΙ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ, ΣΤΑ ΤΑΡΑΓΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ.

     

    Στις αρχές του 20ού αιώνα, στην Ελευθερούπολη, (άλλοτε Πράβι), του σημερινού Δήμου Παγγαίου, όπου κι εγώ κατοικώ μόνιμα, στην γωνία των οδών Δαγκλή και Αγιάσματος, (στην μουσουλμανική συνοικία που υπήρχε εκεί, πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών του έτους 1922), υπήρχε ένα μικρό, μουσουλμανικό, θρησκευτικό κτίσμα, (τεκές δερβίσηδων, πιθανόν μεβλεβί), δίπλα στο οποίο υπήρχε κι ένα πηγάδι, καθώς και βοηθητικά προσκτίσματα. Μετά το 1924, το οικόπεδο με τον τεκέ παραχωρήθηκε σε ανταλλάξιμο πρόσφυγα, που ήλθε από την Μικρά Ασία κι εκείνος το παραχώρησε στον γαμπρό του, ο οποίος, στην δεκαετία του 1960, κατεδάφισε τα κτίσματα του τεκέ κι έχτισε μια μικρή, ισόγεια κατοικία, ενώ στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου φύτευε λαχανόκηπο. Το έτος 1998, κατά την εκτέλεση εργασιών στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου, για την επέκταση της οικίας, στον χώρο όπου βρισκόταν ο λαχανόκηπος, οι νέοι ιδιοκτήτες βρήκαν διάσπαρτα πολλά, ανθρώπινα οστά, με μια μεταλλική, στρατιωτική ταυτότητα. Αμέσως μ’ ενημέρωσαν, (γνωρίζοντας ότι είμαι φιλίστωρ), για το συμβάν και στην στρατιωτική ταυτότητα, (της οποίας αναρτώ φωτογραφίες και των δύο όψεών της), διάβασα, στην μία όψη της οποίας ήταν γραμμένα: LUIS VANGEL 1904, και στην άλλη όψη: BEAUVAIS 591. Αντιλήφθηκα αμέσως ότι επρόκειτο για Γάλλο στρατιώτη (ή χωροφύλακα;), του οποίου τα οστά ήταν, προφανώς, αυτά που βρίσκονταν θαμμένα, επί ένα περίπου αιώνα, στον κήπο του προαναφερθέντος οικοπέδου, μαζί με την μεταλλική, στρατιωτική του ταυτότητα και ο οποίος, απ’ ότι είδα, (γιατί είμαι γαλλομαθής), προερχόταν από την περιοχή Beauvais της Νορμανδίας.

    Αμέσως μόλις διαπίστωσα τ’ ανωτέρω, επικοινώνησα τηλεφωνικά με το γαλλικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, από το οποίο μου ζητήθηκε η αποστολή της στρατιωτικής ταυτότητας, μαζί με κάποιο ενημερωτικό σημείωμα, για τον τόπο ανεύρεσης των οστών και της ταυτότητας. Πράγματι, απέστειλα την μεταλλική ταυτότητα, μαζί με μια επιστολή μου, που είχε ημερομηνία 1 Σεπτεμβρίου του 1998, στο γαλλικό προξενείο, αναφέροντας όσα γράφω και στην ανάρτησή μου αυτή

    Αμέσως, το γαλλικό προξενείο της Θεσσαλονίκης ενημέρωσε το Υπουργείο Στρατιωτικών της Γαλλίας και ο τότε Γάλλος πρόξενος, κ. Pierre Voillery ήρθε στην Ελευθερούπολη, την άνοιξη του 1999, παρέλαβε τα οστά, (που τα είχαμε συλλέξει και φυλάξει), με την μεταλλική ταυτότητα και στη συνέχεια μου απέστειλε την από 29 Απριλίου του 1999 επιστολή του, σε γαλλική κι ελληνική γλώσσα, (τις οποίες επίσης αναρτώ), με την οποία βεβαίωνε ότι παρέλαβε από μένα τα οστά και την μεταλλική ταυτότητα, από το ακίνητο που περιέγραψα ότι βρέθηκαν και μ’ ενημέρωνε ότι ο Υφυπουργός Παλαιών Πολεμιστών της Γαλλίας, βοηθούμενος από την στρατιωτική ταυτότητα, βρήκε , στα αρχεία της κλάσης του 1904, ότι τα οστά ανήκαν στον LUIS VANGEL, που ήταν της κλάσης του 1902 και ότι αυτά θα θαφτούν στο συμμαχικό νεκροταφείο του Ζε»ϊτενλίκ, στην Θεσσαλονίκη.

     

    Αργότερα, ενημερώθηκα ότι ο συγκεκριμένος στρατιώτης είχε κηρυχθεί αγνοούμενος, μετά δε από τεστ DNA, στο οποίο υποβλήθηκαν πρόθυμα συγγενείς του, που ζουν στο Beauvais της Βόρειας Γαλλίας (Νορμανδίας), ταυτοποιήθηκε ότι επρόκειτο για τον χαμένο συγγενή τους!

    Το μυστήριο αρχίζει, όμως, από το σημείο αυτό: Ούτε εγώ, ούτε και οι γηραιότεροι κάτοικοι της Ελευθερούπολης, προς τους οποίους τότε απευθύνθηκα, δεν είχε ακούσει το παραμικρό, για την παρουσία Γάλλων στρατιωτών στην Ελευθερούπολη, στις αρχές του 20ού αιώνα. Μάλιστα, ρώτησα και τους μεγαλύτερους από μένα Ελευθερουπολίτες, που ασχολούνταν και κατέγραφαν τη νεώτερη ιστορία της Ελευθερούπολης, αν γνωρίζουν την παρουσία γαλλικού, στρατιωτικού σώματος, στην περιοχή της Ελευθερούπολης, στις αρχές του 20ού αιώνα κι έλαβα αρνητική απάντηση. Η μόνη πληροφορία ήταν μόνο ότι το 1904 είχε έλθει στην περιοχή, που βρισκόταν ακόμη υπό Οθωμανική κατοχή, ένα σώμα Γάλλων χωροφυλάκων.

    Εκείνο που έχει, όμως, μεγαλύτερη σημασία και κάνει πιο γοητευτικό το εύρημα, είναι ο τόπος όπου ήταν θαμμένος ο Γάλλος στρατιώτης: Στην αυλή ενός μουσουλμανικού τεκέ δερβίσηδων, (οι γονείς μου, που και οι δυο μεγάλωσαν στην γειτονιά εκείνη, σε απόσταση αναπνοής από το σημείο της εύρεσης, θυμούνταν καλά τα ερειπωμένα κτίσματα του τεκέ, ενώ είχαν ακούσει και ότι επρόκειτο για «δερβίσηδες που χόρευαν», πράγμα που με κάνει να πιθανολογώ ότι επρόκειτο για δερβίσηδες του τάγματος των Μεβλεβί). Τι ζητούσε η σωρός ενός Γάλλου στρατιώτη, στην αυλή ενός ιερού χώρου των Μουσουλμάνων; Γιατί θάφτηκε εκεί; Απ’ όσα γνωρίζω, οι Μουσουλμάνοι δεν θάβουν αλλόθρησκους νεκρούς στους ιερούς χώρους τους. Μήπως ο Louis είχε γίνει Μουσουλμάνος και θάφτηκε εκεί δικαιωματικά; Μήπως έπεσε θύμα φόνου και θάφτηκε εκεί, για να μην αναζητηθούν και να μη βρεθούν ποτέ τα ίχνη του; Όλα είναι απλές πιθανότητες, απλές απορίες, που, ίσως και να μείνουν για πάντα αναπάντητες, η ανάρτησή μου, όμως, έχει ως μοναδικό σκοπό τον σχολιασμό της και την αναζήτηση, από κοινού με όσους, σαν εμένα, ενδιαφέρει η νεώτερη, στρατιωτική ιστορία του τόπου μας, πιθανών απαντήσεων, ιδιαίτερα όσον αφορά την παρουσία γαλλικού, εκστρατευτικού σώματος στην ευρύτερη περιοχή της Ελευθερούπολης, κατά την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα.

     


    Δημοσιεύτηκε στις

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.