Χρονόμετρο

    ΦΙΛΙΠΠΟΙ ΤΟ ΠΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

    Δημοσιεύτηκε στις

    Οι σφραγίδες του Θεού σε ένα οκτάγωνο και δύο βασιλικές

    Philippi: the palace of Christian memory

    The seals of God: An Octagon and at least two Basilicas.

     

    Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

    Εν συντομία

     

    Η πνευματική αλήθεια που ομολογήθηκε  για πρώτη φορά στους Φιλίππους, επί ευρωπαϊκού εδάφους, δεν μπορούσε να μην αποτυπωθεί στην ίδια την αρχιτεκτονική της πόλης, μετατρέποντας την έτσι σε ένα παλάτι της χριστιανικής μνήμης. Αν οι εικόνες είναι το βιβλίο των αγραμμάτων, η αρχιτεκτονική και η υπόμνηση της πορείας του Αποστόλου Παύλου, είναι η αποτύπωση της θεϊκής πνοής επάνω στην πόλη.

     

    Παντού υπήρχε η ομολογία της Πίστης  σε αυτήν την μνημειακή αρχιτεκτονική. Οι Φίλιπποι είναι η πόλη που αποτυπώνει την πορεία της πίστης κάθε καλού χριστιανού. Γιατί όμως υπάρχουν τόσες βασιλικές και μάλιστα η μία κοντά στην άλλη;

     

    Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα πρόταση από τον ανασκαφέα του Οκταγώνου Αριστοτέλη Μέντζο, ο οποίος διατυπώνει την άποψη ότι η απάντηση στο ερώτημα κρύβεται στις Πράξεις των Αποστόλων και συγκεκριμένα στο απόσπασμα που περιγράφει την πρώτη επίσκεψη του Αποστόλου Παύλου στους Φιλίππους. Άποψη εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η οποία προσφέρει μια ισχυρή τεκμηρίωση στην θέση του.

     

    Κεντρικό σημείο αναφοράς της σκέψης του είναι η διαπίστωση ότι το αρχαιότερο μέχρι στιγμής χριστιανικό μαρτύριο στη Μακεδονία, η βασιλική Παύλου και ο πιο σημαντικός ναός των Φιλίππων, που το διαδέχθηκε, το Οκτάγωνο δεν θα μπορούσε να είναι αφιερωμένα σε κανέναν άλλον πέραν του ιδρυτή της πρώτης ευρωπαϊκής εκκλησίας, του Αποστόλου Παύλου. Ως εκ τούτου υποστηρίζει ότι ο χώρος αυτός απέκτησε ιερότητα όχι γιατί συνδέεται με τον μακεδονικό τάφο, αλλά με ένα γεγονός ορόσημο για την χριστιανική κοινότητα. Και ποιο θα μπορούσε να ήταν αυτό; Η απάντηση βρίσκεται στις Πράξεις των Αποστόλων και το ιερό σημείο είναι  η μαρμάρινη κρηπίδα (δίπλα στο Οκτάγωνο), εκεί που μαστιγώθηκε και μαρτύρησε την πίστη στον έναν και μοναδικό Θεό, ο Απόστολος Παύλος.

     

    Ας δούμε όμως ποια είναι τα μνημεία που περικλείονται σε ένα νοητό πλαίσιο που αναπτύσσεται στην περίμετρο του ρωμαϊκού φόρουμ:

     

    –              Η Βασιλική Α’

    –              Η Βασιλική  Β’

    –              Το Οκτάγωνο

     

    Όλα αυτά δημιουργούν ένα χώρο πέριξ του φόρουμ (ΑΓΟΡΑΣ) που φαίνεται να δηλώνουν μια σύνθεση χώρων και λειτουργιών που σκοπό είχαν την ανάδειξη της ανάμνησης σημαντικών γεγονότων για την πόλη και την χριστιανική θρησκεία, τα οποία στην συγκεκριμένη πόλη δεν θα μπορούσαν να συνδέονται με οτιδήποτε άλλο πέραν της παρουσίας του Απόστολου Παύλου. Το γεγονός ότι ακόμη και σήμερα τελείται η αγρυπνία την παραμονή της εορτής του, στις 29 Ιουνίου, στην Βασιλική Α’, είναι δηλωτικό ότι ήταν ένας τόπος προσκυνήματος και λατρείας. Αυτή ίσως είναι και απάντηση στο γιατί υπήρχαν τόσοι πολλοί ναοί!!!

     

    Το πλήρες κείμενο στο υπό έκδοση βιβλίο για τους ΦΙΛΙΠΠΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΓΓΑΙΟ

     

     

     

    Πέριξ του φόρουμ αναπτύσσεται μια μνημειακού χαρακτήρα αρχιτεκτονική η οποία έχει ως σημείο αναφοράς το Οκτάγωνο, την Βασιλική Α’ και τη Βασιλική Β’

     

     

    Η Βασιλική Β’ από την πλευρά του φόρουμ

     

    Η μαρμάρινη κρηπίδα, ο τόπος του μαρτυρίου κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους, εδώ δέχθηκε τους ραβδισμούς ο Απόστολος Παύλος, ομολογώντας την πίστη του,  πριν οδηγηθεί στην φυλακή. Αποτελεί τμήμα της οικοδομικής βάσης του ηρώου που υπήρχε επάνω από τον μακεδονικό τάφο. Στο βάθος διακρίνεται το σημείο εισόδου από το οποίο διέρχονταν οι πιστοί για να προσκυνήσουν το πιο σημαντικό σημείο της ιερής, πλέον, πόλης των Φιλίππων. Κι όπως τους έγραψε στην επιστολή του ο Απόστολος Παύλος “…καθώς ἐστι δίκαιον ἐμοὶ τοῦτο φρονεῖν ὑπὲρ πάντων ὑμῶν διὰ τὸ ἔχειν με ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμᾶς, ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἐν τῇ ἀπολογίᾳ καὶ βεβαιώσει τοῦ εὐαγγελίου συγκοινωνούς μου τῆς χάριτος πάντας ὑμᾶς ὄντας.”


    Η είσοδος του υπόγειου μακεδονικού τάφου του Ευηφένη Εξηκέστου και στο βάθος ο τόπος του μαρτυρίου, επάνω στην μαρμάρινη κρηπίδα.

    Ας δούμε όμως ποια είναι τα μνημεία που περικλείονται σε ένα νοητό πλαίσιο που αναπτύσσεται στην περίμετρο του ρωμαϊκού φόρουμ:

    • Η Βασιλική Α’ είναι χτισμένη ακριβώς επάνω από το σημείο όπου φυλακίστηκε ο Απόστολος Παύλος και ο Απόστολος Σίλας. Εδώ κάθε χρόνο παραμονή της εορτής του Αποστόλου Παύλου τελείται αγρυπνία.

     

    Η δεξαμενή νερού, η οποία λειτούργησε ως φυλακή και στη συνέχεια ως τόπος λατρείας.

    • Η Βασιλική Β’ είναι το οικοδόμημα που δεσπόζει και σήμερα στον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων.

       

    Το Οκτάγωνο επίκεντρο της χριστιανικής λατρείας. Η καρδιά της πόλης κατά τη χριστιανική περίοδο.

     

    Η ψηφιδωτή επιγραφή δαπέδου, του αρχαιότερου του Οκταγώνου ναού που έδωσε χρήσιμες πληροφορίες για το πότε κατασκευάστηκε ο ναός αλλά και σε ποιόν ήταν αφιερωμένος.

     

    Το Βαπτιστήριο στο σχήμα του Σταυρού της Μάλτας.

     


    Δημοσιεύτηκε στις 0

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.