Χρονόμετρο

    Αμφίπολις: Ενδείξεις για ύπαρξη τέταρτου θαλάμου στο ταφικό μνημείο

    Δημοσιεύτηκε στις

    Η διασκόπηση δίνει «υποσχέσεις» για συνέχιση των ανασκαφών

     

    Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

    Τρείς γεωλογικές δομές, ενδεχομένως οικοδομήματα, διακρίνονται στην απεικόνιση της τομογραφίας που δόθηκε χθές στην δημοσιότητα από το ΥΠΠΟΑ, χωρίς να συνοδευτεί από κανέναν σχολιασμό. Μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η ανακοίνωση είναι πολύ προσεκτικά γραμμένη, αυστηρά σε επιστημονικό ύφος – για να μην υπάρχουν παρερμηνείες – και περιορίζεται στην απλή περιγραφή των δεδομένων. Επίσης να ξεκαθαρίσουμε ότι ο χώρος που ερευνήθηκε είναι τμήμα του λόφου και τα ενδιαφέροντα σημεία έχουν εντοπιστεί εντός μια ακτίνας δέκα μέτρων γύρω από το ταφικό μνημείο – που στην ανακοίνωση αναφέρεται ως «θόλος». Να σημειώσουμε ότι ο λόφος στο μεγαλύτερο τμήμα του είναι φυσικός και το τεχνητό μέρος περιορίζεται στην νότια, δυτική και βόρεια πλευρά του Τύμβου.

     

    Εκείνο που έχει προκύψει είναι ότι υπάρχουν τέσσερεις «ενδιαφέρουσες» δομές, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι αρκετά για να εξαχθούν ασφαλείς συμπεράσματα, καθώς η μόνη βεβαιότητα είναι αυτή που προκύπτει από την ίδια την ανασκαφή. Για παράδειγμα η δομή Ρ1, ενώ φαίνεται να έχει ενδιαφέρον όταν έγινε η τομή αποδείχθηκε ότι ήταν φυσικός σχηματισμός (στην ανακοίνωση αναφέρεται ως «φακός άμμου»), οι άλλες τρείς δομές Ρ2,Ρ3, Ρ4 φαίνεται να τραβούν την προσοχή των αρχαιολόγων. Ειδικά η δομή Ρ4 η οποία σχεδόν εφάπτεται του ταφικού μνημείου μάλλον θα είναι και η πρώτη που θα ερευνηθεί με την έναρξη των ανασκαφικών εργασιών. Επιπλέον, αξίζει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Χ» οι άλλες δύο δομές Ρ2 και Ρ4 εντοπίζονται σε διαφορετικό υψόμετρο,- πιο χαμηλό από τον άξονα του ταφικού μνημείου-, διαπίστωση που προκαλεί έντονο προβληματισμό για το αν είναι φυσικοί σχηματισμοί ή οικοδομήματα τα οποία έχουν υποστεί καθίζηση ή «υπόγειες» κατασκευές!!! Προβληματισμός υπάρχει ωστόσο και για το γεγονός ότι όπως φαίνεται και στην τομογραφία αυτοί οι χώροι επικοινωνούν μεταξύ τους. Όπως επίσης ενδιαφέρον έχει και το σχήμα που έχει ο σχηματισμός στην θέση Ρ4 καθώς φαίνεται να αναπτύσσεται γύρω από την ανατολική και βόρεια γωνία του ταφικού μνημείου. Εδώ δεν θα είναι καθόλου έκπληξη αν αποδειχθεί από την ανασκαφή ότι υπάρχει μια κρυφή είσοδος που συνδέει αυτό το χώρο με το ταφικό μνημείο, αποδεικνύοντας ότι ίσως να είναι ο τέταρτος θάλαμος!!!

     

    Τέλος το άλλο στοιχείο που μας δίνει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ είναι ότι για την κατασκευή του ταφικού μνημείου σκάφτηκε από τον κατασκευαστή όρυγμα στο πρανές του λόφου μέσα στο οποίο έγινε η ανοικοδόμηση και στην συνέχεια έγινε η επιχωμάτωση. Για να κατανοήσετε καλύτερα την χωροταξία της αποτύπωσης, θα λάβετε υπόψιν σας ότι το ταφικό μνημείο έχει αποτυπωθεί με μαύρη γραμμή διακεκομμένη γραμμή, που στην θέση του τρίτου θαλάμου γίνεται συνεχής. Οι υπόλοιπες, προς έρευνα δομές βρίσκονται περιμετρικά του μνημείου και περιμένουν τους αρχαιολόγους να τις φέρουν στο φως και να μας δώσουν απαντήσεις!!! Μόνο η ανασκαφή μπορεί να μας πει αν είναι ανθρώπινα οικοδομήματα ή «παιχνίδια» της φύσης, δηλαδή φυσικοί γεωλογικοί σχηματισμοί!!!

     

    amfipolis-diaskopopisis (372 x 600)

     

    Η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ

     

    Η γεωφυσική διασκόπηση και η γεωλογική χαρτογράφηση του λόφου Καστά στην Αμφίπολη ξεκίνησαν την 11η Νοεμβρίου 2014 και διεξήχθησαν με αποσπασματικό χαρακτήρα, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών.

    Την ερευνητική ομάδα αποτελούν ο επικεφαλής  καθηγητής Γρηγόρης Τσόκας, Διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής ΑΠΘ, ο καθηγητής Παναγιώτης Τσούρλος, ο αν. καθηγητής Γιώργος Βαργεμέζης, μεταπτυχιακοί φοιτητές και άλλο επιστημονικό προσωπικό του Εργαστηρίου. Συμμετέχουν, επίσης: Ο ιζηματολόγος αν. καθηγητής Γιώργος Συρίδης, ο παλαιοσεισμολόγος καθηγητής. Σπύρος Παυλίδης και ο γεωλόγος του ΥΠΠΟ Δρ. Ευάγγελος Καμπούρογλου.

    Η έρευνα επικεντρώθηκε στη δημιουργία μοντέλου του εδάφους της εποχής, πριν από την παρέμβαση για την ανέγερση της θόλου. Για το σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκαν γεωλογικές και τεκτονικές παρατηρήσεις καθώς και αριθμός ηλεκτρικών τομογραφιών. Οι πρόσφατες αποχωματώσεις και τα προγενέστερα σκάμματα προσέφεραν χώρο παρατηρήσεων για απτές και αδιαμφισβήτητες αποδείξεις της θέσεως και των χαρακτηριστικών των γεωλογικών σχηματισμών.

    Σ αυτή την φάση ερευνήθηκε το υπέδαφος στο χώρο γύρω από τη θόλο, δηλαδή το πρανές βόρεια, όπως και τα άνδηρα που σχηματίστηκαν από την προηγηθείσα ανασκαφή, στα ανατολικά και δυτικά της. Η διασκόπηση των χώρων πραγματοποιήθηκε εφαρμόζοντας την μέθοδο της  ηλεκτρικής τομογραφίας και σε πολύ μικρή έκταση τη μέθοδο του ραντάρ υπεδάφους (γνωστής και ως GPR – Ground Penetrating Radar) λόγω των μεθοδολογικών περιορισμών, στις συγκεκριμένες γεωλογικές και αρχαιολογικές συνθήκες.

    Η έρευνα επιβεβαίωσε ότι ο λόφος έχει μικτή δομή με το μεγαλύτερο τμήμα του να είναι φυσικό, ενώ η ανθρωπογενής επίχωση συνιστά σχετικά μικρό τμήμα. Η θόλος φαίνεται ότι εδράστηκε και ανεγέρθηκε εντός ορύγματος, το οποίο  διανοίχτηκε στους γεωλογικούς σχηματισμούς των πρανών του προϋπάρχοντος λόφου, που περατώνεται λίγα μέτρα βόρεια της θόλου.

    Η γεωφυσική διασκόπηση έδωσε απεικονίσεις του εσωτερικού του λόφου, όπου εντοπίστηκαν αντιστατικές δομές, οι οποίες διερευνήθηκαν περαιτέρω. Σε μία περίπτωση βόρεια της θόλου,  η αφαίρεση των χωμάτων αποκάλυψε ότι η υπεδάφια δομή που απεικονίστηκε με τις ηλεκτρικές τομογραφίες ήταν φακός άμμου, δηλαδή φυσικός σχηματισμός. Η περίπτωση αυτή φαίνεται στο συνημμένο σχήμα. Στην οριζόντια τομογραφική απεικόνιση για υψόμετρο των 93μ., τα θερμά χρώματα δείχνουν τις περιοχές με υψηλή ειδική ηλεκτρική αντίσταση και αντίστοιχα τα ψυχρά χρώματα τις περιοχές με χαμηλή.

     

    Οι τομογραφίες που έδωσαν αυτή την εικόνα διεξήχθησαν στη επιφάνεια του εδάφους, πριν από την αφαίρεση των χωμάτων και η οποία ήταν υψηλότερα του επιπέδου των 93μ. Τα σημεία, όπου έπρεπε να γίνει περαιτέρω διερεύνηση, σημειώνονται ως «σημεία ενδιαφέροντος». Η λευκή γραμμή στην οριζόντια τομογραφική απεικόνιση σημειώνεται και επί του εδάφους. (φωτό 1) Είναι φανερό ότι η ανωμαλία της τομογραφίας οφείλεται στον αμμώδη γεωλογικό σχηματισμό. Σημειωτέον ότι οι ανωμαλίες με τις υψηλές τιμές αντίστασης, οι οποίες φαίνονται στο βόρειο τμήμα της οριζόντιας τομής δεν αξιολογούνται, επειδή είναι μέσα στους φυσικούς σχηματισμούς.

    Στη συγκεκριμένη φωτογραφία φαίνεται ότι το αρχαίο όρυγμα περατώνεται σε μικρή απόσταση βόρεια της θόλου, το βορειότερο τμήμα της οποίας υποδεικνύεται και από το πλαστικό κάλυμμα το οποίο διακρίνεται.

    Κάποια άλλα σημεία, τα οποία έχουν εντοπιστεί χρήζουν ανασκαφικής διερεύνησης. Η έρευνα συνεχίζεται, όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες.


    Δημοσιεύτηκε στις 0

    Επιτρέπεται η αναδημοσίευση του περιεχομένου της ιστοσελίδας εφόσον αναφέρεται ευκρινώς η πηγή του. Νόμος 2121/1993 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα.