Εφημερίδα Χρονόμετρο

ΝΕΑ ΧΡΟΝΙΑ – ΝΕΕΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΓΓΑΙΟΡΕΙΤΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ: Ο Σείριος Σαββαΐδης, θα εμφανιστεί αύριο το βράδυ στο καφέ μπαρ “Nils” της Δράμας

Δημοσιεύτηκε στις 0

Στη διάρκεια της συναυλίας ο νεαρός ερμηνευτής θα παρουσιάσει υλικό από το σύνολο της προσωπικής του δισκογραφίας, ενώ θα ακολουθήσουν μέσα στο Γενάρη, ακόμα τέσσερις εμφανίσεις

 

 

 

Νέα χρονιά και νέες καλλιτεχνικές προκλήσεις για τον Σείριο Σαββαΐδη, ο οποίος πρόκειται να πραγματοποιήσει την πρώτη του συναυλία για το 2017, αύριο Παρασκευή 6 Ιανουαρίου, Ημέρα Θεοφανίων, στις 10 το βράδυ στο bar “Nils” της Δράμας (οδός Πατριάρχου Διονυσίου 29, τηλ. 25211 03733).

 

Στη διάρκεια της βραδιάς ο νεαρός καλλιτέχνης θα παρουσιάσει μερικές από τις καλύτερες στιγμές της προσωπικής του δισκογραφίας. Παράλληλα αυτό είναι το άνοιγμα για μια μικρή περιοδεία που θα πραγματοποιήσει μέσα στον τρέχον μήνα και περιλαμβάνει τους ακόλουθους σταθμούς: «Καφέ Αμάν» – Σέρρες (Παρασκευή 13/01/2017), «Τσαλαπετεινός» – Καβάλα (Δευτέρα 16/01/2017), «Υπόγειο» – Θεσσαλονίκη (Τετάρτη 18/01/2017) και “Pub Corral” – Ελευθερούπολη (Παρασκευή 20/01/2017).

 

Βιογραφικά στοιχεία του Σείριου Σαββαΐδη

 

Ο Σείριος Σαββαΐδης, είναι μουσικός, τραγουδοποιός και ερμηνευτής του έργου του. Γεννήθηκε στην Καβάλα στις 10 Μαρτίου του 1982. Διδάχτηκε πρακτικά μουσική από τα επτά του χρόνια μπουζούκι και κιθάρα. Το 2002 δημιούργησε με τον Στράτο Πατλαμάζογλου τους «Μωβάστρο» με τους οποίους συνέθεσε και ηχογράφησε έξι δίσκους έως το 2013 οπότε η μπάντα έπαυσε να δραστηριοποιείται. Από τότε ασχολείται αποκλειστικά με την προσωπική του καριέρα στο πλαίσιο της οποίας έχει να παρουσιάσει πέντε άλμπουμ. Έχει πραγματοποιήσει πολλές συναυλίες κυρίως στη βόρεια Ελλάδα αλλά και στο νότο.

 

Σείριος Σαββαΐδης – Προσωπική δισκογραφία

 

– Magic Trampoline (2008)

– Το αξιακό σύστημα των άστρων (2013)

– Το αξιακό σύστημα των άστρων – ζωντανή ηχογράφηση (2014)

– Πλανωδία (2015)

– Ο Γάμος της Γουέντυ (2016)

 

 

Άγγελος Καλόγρηας

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Κοινωνία, Πρόσωπα

Το «ύστατο χαίρε» στον πρόεδρο του Σωματείου Ναυτικών Γιώργο Πετρούδη

Δημοσιεύτηκε στις 0

Ο αείμνηστος Γιώργος Πετρούδης, που «έφυγε» στις 27 Δεκεμβρίου 2016 σε ηλικία 63 ετών ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη της συντονιστικής επιτροπής αγώνα των συνεργαζόμενων συνταξιουχικών οργανώσεων Καβάλας

 

 

 

Με αφορμή τον πρόσφατο θάνατο του προέδρου του Σωματείου Ναυτικών Γιώργου Πετρούδη, οι Συνεργαζόμενες Συνταξιουχικές Οργανώσεις Καβάλας ΙΚΑ – ΟΑΕΕ – ΝΑΥΤΙΚΩΝ – ΔΗΜΟΣΙΟΥ – Β.Φ.Λ. προχώρησαν στην ακόλουθη συλλυπητήρια ανακοίνωση:

 

«Στις 27-12-2016 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 63 ετών ένα από τα ιδρυτικά μέλη της συντονιστικής επιτροπής αγώνα των συνεργαζόμενων συνταξιουχικών οργανώσεων Καβάλας, μετά από τη μάχη που έδωσε με την επάρατο νόσο αφήνοντας φτωχότερο το συνδικαλιστικό κίνημα

 

Ο Γιώργος Πετρούδης, πρόεδρος του σωματείου ναυτικών όλα αυτά τα χρόνια, πρωτοστάτησε για την ανασυγκρότηση του συνταξιουχικού κινήματος  και ιδιαίτερα για τη συγκρότηση της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα της πόλης μας. Η προσφορά  του στο κίνημα ήταν ανεκτίμητη και ανιδιοτελής. Ήταν ανήσυχος για την πορεία του κινήματος ενώ πάντα αναρωτιόταν και προσπαθούσε να πάει μπροστά το σωματείο και το κίνημα. Συνεπώς, όλα αυτά τα χρόνια δεν έλειψε από κανέναν αγώνα ενάντια στις αντιλαϊκές-αντεργατικές πολιτικές όλων των κυβερνήσεων όπως ακριβώς αρμόζει σε έναν ταξικό συνδικαλιστή. Βρισκόταν πάντα μπροστά και με συνέπεια στο μετερίζι του αγώνα.

 

Ακόμη και όταν τον ταλαιπωρούσε η υγεία του ήθελε και ήταν πάντα παρών. Δεν έλλειψε ακόμη και από την πανελλαδική απεργία στις 8 Δεκεμβρίου. Δυστυχώς όμως δεν κατάφερε να πάρει μέρος στο πανελλαδικό συλλαλητήριο των συνταξιούχων στις 15 Δεκέμβρη στην Αθήνα.

 

Ο Γιώργος συμμετείχε σε όλες τις κινητοποιήσεις πάντα με το χαμόγελο. Ήταν ασυμβίβαστος με την αδικία, αγωνίστηκε με αυταπάρνηση για έναν κόσμο δίκαιο χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

 

Η ανεκτίμητη προσφορά του είναι παρακαταθήκη για όλη την συντονιστική επιτροπή.

Δίνουμε το λόγο μας ότι θα συνεχίσουμε αυτήν την πορεία.

 

Καλό σου ταξίδι Γιώργο!».

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Πρόσωπα

Στην Παλμύρα με την Μαριάννα Κορομηλά: Ένα ταξίδι στο παρελθόν και μια «κλεφτή ματιά» στο μέλλον!

Δημοσιεύτηκε στις 0

Γράφει ο Θεόδωρος Αν. Σπανέλης

 

Μερικές φωτογραφίες που είχα δει όταν ήμουν μαθητής, της αρχαίας Παλμύρας, ανήγαγαν την πόλη αυτή σε μια μυθική διάσταση, στο μυαλό μου. Διαβάζοντας δε την ιστορία της Ζηνοβίας και το που μπόρεσε να φτάσει, από μια όαση της Συρίας μέχρι την απόλυτη δόξα και στην συνέχεια όμηρος της Ρώμης, έπλαθα στο μυαλό μου ακόμη πιο μυθικές εικόνες γι’ αυτή την πόλη «νησί», μέσα στην απεραντοσύνη της συριακής ερήμου.

 

Με αυτές τις σκέψεις υποδέχθηκα την ομιλία της Μαριάννας Κορομηλά την Παρασκευή το βράδυ, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Αρχαιολογικού Μουσείου Καβάλας, φιλοξενούμενη του Συλλόγου Επιστημόνων Γυναικών Καβάλα. Η ομιλήτρια, ζώντας αυτά που περιέγραφε και με αφηγήσεις γεμάτες από τα αρώματα της ερήμου και την νοσταλγία που προκαλεί η ένδοξη πορεία στο παρελθόν πόλεων και ανθρώπων, μας ταξίδεψε πολλούς αιώνες πίσω, από την χαραυγή του αποικισμου της όασης, την λαμπρή πορείας της φημισμένης πόλης του εμπορίου, της Παλμύρας, μέχρι την ηρωική της πτώση και μαζί το τέλος της ως μιας ακμάζουσας πόλης.

 

Ωστόσο, το εξαιρετικό στην ομιλία της κ. Κορομηλά δεν ήταν μόνο η ευρυμάθεια της και οι πλούσιες εικόνες με τις οποίες πλημμύρισε την αίθουσα, σαγηνεύοντας το ακροατήριο, αλλά το γεγονός ότι εμπλούτιζε την αφήγηση της με γεγονότα και καταστάσεις πιο κοντινά στους δικούς μας χρόνους.

 

Τιμή στο επιχειρείν

 

Ένα από τα καταπληκτικά στοιχεία της ομιλίας της κ. Κορομηλά, ήταν η παρουσίαση του πλούτους της Παλμύρας, η οποία αποτυπώνεται και στα οικοδομήματα, τα οποία αν και λεηλατημένα και τραυματισμένα, από την δράση των Ισλαμιστών, αντέχουν και στέκονται αγέρωχα απέναντι στους αιώνες μάρτυρες του μεγάλου πλούτου αυτής της πολιτείας. Μια εικόνα που συμπληρώθηκε από τις τιμές με τις οποίες περιέβαλε αυτή η πόλη, αυτούς στους οποίους όφειλε την ευημερία της, τους εμπόρους! Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι στην κεντρική οδό με τους κίονες – και από τις δύο πλευρές του κεντρικού δρόμου, συνολικού μήκους 1.200 μέτρων-, υπήρχε σε κάθε κίονα μια εξοχή επάνω στην οποία μπορούσε ο κάθε έμπορος ή επιχειρηματίας που είχε προσφέρει στην πόλη, με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες – φόρους και δωρεές –  να τοποθετήσει την προτομή του. Εκεί που σε άλλες πόλεις, στόλιζαν τα κεντρικά σημεία με αγάλματα θεών και ηρώων, στην Παλμύρα η θέση αυτή ανήκε στους επιχειρηματίες!!!

 

 

Από τον Μέγα Αλέξανδρο στον ISIS

Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο, είναι η διαπίστωση ότι η πόλη της Παλμύρας άρχισε να αναπτύσσεται και να ξεχωρίσει, όταν μετά την απελευθέρωση της Ασίας από τον Περσικό ζυγό, γνώριζε τα προνόμια της αυτονομίας που της πρόσφερε ο νέος επικυρίαρχος, ο Μακεδόνας Βασιλιάς Μέγας Αλέξανδρος και την ίδια πολιτική συνέχισε και ο διάδοχος του ο Σέλευκος ο Νικάνωρ όπως και οι διάδοχοί του. Μάλιστα για να υπογραμμίσει η κ. Κορομηλά, πόσο ζωντανή είναι η ελληνιστική παρουσία στην περιοχή, δεν αρκέστηκε μόνο στα ιστορικά στοιχεία της παρουσίας και της επιρροής του ελληνικού πολιτισμού στους ελληνίζοντες κατοίκους της ακόμη και μέχρι τον 11 αιώνα, αλλά μας μετέφερε και ένα πρόσφατο περιστατικό.

 

Πριν μερικά χρόνια οργάνωσε η κ. Κορομηλά, μια εκδρομή στην Συρία και ένας σταθμός αυτού του ταξιδιού ήταν και η Παλμύρα. Στο ταξίδι αυτό ήθελε να συμμετέχει και ένας ηλικιωμένος κύριος για τον οποίον είχε σοβαρές επιφυλάξεις, αν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις και της δυσκολίες των απαιτητικών διαδρομών, αλλά με την επιμονή του κατάφερε να την μεταπείσει και τελικά συμμετείχε.

 

Όταν έφτασε η αποστολή στην Παλμύρα, ήταν πάρα πολύ συγκινημένος ο εν λόγω κύριος, όπως μας διηγήθηκε η κ. Κορομηλά και κάποια στιγμή τους είπε την παρακάτω ιστορία: Ήταν στην διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ως αξιωματικούς του ελληνικού στρατού έφτασε στην Συρία επικεφαλής ενός λόχου ελλήνων στρατιωτών, μαζί με τον γαλλικό στρατό. Όταν έφτασαν στην Παλμύρα στρατοπέδευσαν. Κάποια στιγμή ακούει φασαρία και έρχεται ένας γάλλος αξιωματικός που του ζητάει να τον ακολουθήσει. Πηγαίνουν σε ένα χώρο που ήταν μαζεμένοι οι φύλαρχοι των Βεδουίνων και άλλων φυλών της συριακής ερήμου, οι οποίοι μόλις είδαν τον Έλληνα αξιωματικό, έπεσαν στο χώμα και τον προσκυνούσαν. Βγήκε από την έκπληξη όταν του είπαν οι μεταφραστές ότι οι ντόπιοι μόλις έμαθαν ότι ήρθαν Έλληνες είπαν: «Επιτέλους ξαναγύρισαν οι Έλληνες στην έρημο»!!! Οι λαοί της ερήμου είχαν ανάμνηση της ελληνικής παρουσίας και της ελευθερίας που βίωσαν τόσους αιώνες μετά!

 

Ως επίλογος, μια ματιά στο μέλλον

 

Η παρουσίαση της κ. Κορομηλά με επίκεντρο την Παλμύρα, εμπλουτισμένη με γεγονότα του απώτερου και πιο πρόσφατου παρελθόντος αλλά και σημερινά, όπως ο αποκεφαλισμός του αρχαιολόγου Χαλέντ αλ-Ασάαντ  που αποκεφαλίστηκε από του Ισλαμιστές μπροστά στην είσοδο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Παλμύρας, αλλά και συνολικά η δράση του ISIS σε ένα χώρο με λαμπρό ελληνικό παρελθόν, μας μετέφερε την εικόνα μιας Συρίας που σήμερα βασανίζεται αλλά στο παρελθόν δεν είχε καμία σχέση με τον σκοταδισμό του Ισλάμ και το ζοφερό κλίμα της Μέσης Ανατολής. Μιας Συρίας η οποία ενδεχομένως μετά τον πόλεμο θα μπορούσε να αναδυθεί ως μια χώρα με βάση τα στοιχεία του παρελθόντος και με δομικό υλικό, όχι μόνο τον αραβικό πολιτισμό, αλλά και τα ελληνικό και χριστιανικό παρελθόν της. Όσοι έχουν μελετήσει την ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των διαδόχων του, αλλά και την χριστιανική εικόνα που έχει διασωθεί και μέσα από το γνωστό βιβλίο ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ αντιλαμβάνονται σε τι αναφέρομαι.

 

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Κοινωνία, Πρόσωπα

Έφυγε από τη ζωή ο Μιχάλης Παπαδόπουλος, φτωχότερη η αθλητική οικογένεια της πόλης μας.

Δημοσιεύτηκε στις 0

Στην αγκαλιά του Μπέλα Πάλφυ ο «Ρετσίνας» των γηπέδων!!!

 

Γράφει ο Γιώργος Μυτιληνός

 

Ο Μιχάλης Παπαδόπουλος, ο αγαπημένος «Ρετσίνας» των φιλάθλων του ΑΟΚ, έφυγε από τη ζωή την περασμένη Παρασκευή, ανήμερα 28ης Οκτωβρίου. Να λέει ίσως κάτι και γι αυτόν η ένδοξη αυτή ημέρα του θανάτου του; Ίσως, αφού ο Μιχάλης αναμφισβήτητα συγκαταλέγεται και αυτός στους ήρωες του τοπικού μας ποδοσφαίρου που αγαπήθηκε από τους φιλάθλους όσο κανένας άλλος. Γεννήθηκε στην Καβάλα από γονείς Ποντίους της Τραπεζούντας. Η μπάλα ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής του από μικρός. Έτσι, το 1958 και σε πολύ μικρή ηλικία, έβγαλε δελτίο στον Ηρακλή Καβάλας, που εκείνο τον καιρό είχε προπονητή τον μακαρίτη τον Πάγκαλο. Το ταλέντο του άρχισε να συζητείται γρήγορα στα ποδοσφαιρικά πράγματα της πόλης.  Άριστη τεχνική κατάρτιση, αντίληψη του χωροχρόνου στο γήπεδο καθώς επίσης και πολύ παλικαριά με τσαμπουκά μπροστά στον οποιοδήποτε. Με λίγα λόγια τόλεγε η καρδιά του Μιχάλη στο γήπεδο!

 

Το παρατσούκλι «Ρετσίνας»

Μέχρι το 1963 ο Μιχάλης Παπαδόπουλος έπαιζε μπάλα στον τοπικό Ηρακλή. Προπονητής τότε στην ομάδα ήταν ο Ντόλκος. «Εγώ τότε δούλευα στα έργα κατασκευής της ιχθυόσκαλας» έλεγε ο Μιχάλης. Ο Ντόλκος αγαπούσε πολύ το ψάρεμα και καθημερινά την ίδια ώρα, θάταν 12:30 με 13:00, έπαιρνε τις πετονιές του και έρχονταν κάπου εκεί κοντά για να ψαρέψει. «Σχεδόν πάντα μας τσάκωνε όλους τους εργάτεςστο φαγητό. Ο καθένας μας κάτι θα έτρωγε η κάτι θα έπινε. Κάποια στιγμή φορτωμένος όπως ήταν με το κασελάκι του γεμάτο πετονιές, με βλέπει για άλλη μια φορά στον καφενέ στην ίδια θέση πίσω από το χώρο τηςιχθυόσκαλας.»Γυρίζει και μου λέει: πάλι εδώ σε βρίσκω ρε Ρετσίνα! «Τι τόθελε, αυτό ήταν, το παρατσούκλι αυτό έγινε το αγαπημένο όλων των φιλάθλων.»

retsinas-2

Επίπονη πορεία μέχρι την καταξίωση

Στη στρατιωτική του θητεία ο Μιχάλης Παπαδόπουλος βρίσκεται στην Αθήνα. Η ομάδα του ο Ηρακλής τον παραχωρεί με υποσχετική στους Αμπελοκήπους. Στο μεταξύ στην Καβάλα γίνονται κοσμοϊστορικά πράγματα και η ένωση του Ηρακλή, των Φιλίππων και της ΑΕΚ σε ΑΟΚ είναι γεγονός.

Ο Μιχάλης θεωρείται ξεχασμένος απ όλους. Επανερχόμενος στην Καβάλα, πηγαίνει στην προπόνηση και ο Αντώνης Γεωργιάδης τον διώχνει από το γήπεδο, λέγοντάς του ότι δεν βρίσκεται στα πλάνα του. Με πλαστό δελτίο μπαίνει στην οικογένεια της τοπικής Νεάπολης και παίζει για ένα χρόνο εξαιρετική μπάλα, εντυπωσιάζοντας τους Καβαλιώτες φιλάθλους.

Το 1969, ο ΑΟΚ έχει προπονητή τον Στέφανο Πετρίτση. Ο νέος προπονητής αναζητάει τον Μιχάλη. Τον βλέπει και αποκτάει βαρύνουσα άποψη γι αυτόν. Προφανώς διακρίνει στον παίχτη την τεχνική, την μαχητικότητα και το πάθος. Δηλώνει στη διοίκηση ότι τον χρειάζεται. Εκείνη τη χρονιά η ομάδα είναι ενισχυμένη με τους Χαραλαμπίδη, Μαχαιρίδη, Τάτση και διεκδικεί την άνοδο στην Α΄ Εθνική κατηγορία. Ο Μιχάλης στην προσπάθεια αυτή της ανόδου, δεν είναι ακόμη βασικός και παίζει κάποια παιγνίδια σαν αλλαγή. Στο τέλος της περιόδου ο ΑΟΚ είναι πρωταθλητής. Οι απαιτήσεις της ομάδας για έναν προπονητή με Ευρωπαϊκές περγαμηνές είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία. Ο Σέρβος ΜπέλαΠάλφυ αναλαμβάνει την ομάδα και επιτέλους βάζει κάποια πράγματα στη θέση τους όσον αφορά το ρόστερ της ομάδας. Έρχεται σε αντίθεση με τον αείμνηστο Βλάχο – μεγαλοπαράγοντα τότε του ΑΟΚ – και στηρίζει τον Μιχάλη στην μεταξύ τους κόντρα. Ο Μιχάλης Παπαδόπουλος γίνεται βασικός και με το παιγνίδι του βγάζει μάτια. Παίρνει μόνιμα το νούμερο 10 στην ομάδα, σαν επιτελικός μέσος αλλά και με ουσιαστικές ανασταλτικές υποχρεώσεις. Είναι τυπικός στα καθήκοντά του και υπάκουος στον προπονητή του, τον οποίο και λατρεύει. Μάλιστα ο Πάλφυ έλεγε πολύ συχνά στους παίχτες: «Όλοι σας δεν έχετε δεν έχετε την ψυχή ενός Ρετσίνα».Η φυσική του κατάσταση και η αντοχή του θεωρούνται απαράμιλλα προσόντα για τον Μιχάλη. Η ντρίπλα του και παλικαριά του στο γήπεδο, είναι κάποια χαρακτηριστικά του στοιχεία που ακόμη και σήμερα, πολλά χρόνια μετά, συζητούνται από τους παλιούς φιλάθλους της ομάδας. Μάλιστα πολλοί σήμερα τον έχουν μαζί με τον Κώστα Πάτσα και σαν το πρότυπο του αγνού και καθαρού ποδοσφαιριστή.

retsinas-3

Πολλές οι αναμνήσεις της καριέρας του

Από την καριέρα του Μιχάλη Παπαδόπουλου δεν ξέρει κανείς τι να πρωτοεπιλέξει για να αφηγηθεί. Ο ίδιος, όταν πριν από μερικά χρόνια τον κάλεσα στο «Χ», μου εξιστόρησε κάποια αξιοσημείωτα κομμάτια της ποδοσφαιρικής του παρουσίας.

  • Θυμάμαι, μου έλεγε, όταν παίζαμε ένα πολύ σημαντικό παιγνίδι με τον Παναθηναϊκό στο Εθνικό. Εκείνη την εποχή η Αθηναϊκή ομάδα ήταν πολύ δυνατή καθώς πολύ δυνατοί ήμασταν και μείς στην έδρα μας. Είχαμε κερδίσει 1 – 0 με γκολ από πέναλτι του μακαρίτη του Καραμπετάκη. Την μπάλα είχε ο Αντώνης ο Αντωνιάδης, παίκτης με άριστη τεχνική κατάρτιση, δεινός γκολτζής και από τους καλύτερους φορ διαχρονικά στην ιστορία του Ελληνικού πρωταθλήματος. Ο Αντώνης είχε ύψος 1.93, διέθετε φοβερό εκτόπισμα και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο σε Έλληνα ποδοσφαιριστή να τον τζαρτζάρει. Είχε τη μπάλα στην κατοχή του κάπου στη μεσαία περιοχή και επιχειρούσε κατεβασιά μόνος. Τρέχω κοντά του, απλώνω το πόδι μου και ένας φοβερός θόρυβος ακούστηκε από τη σύγκρουση των ποδιών μας. Η κόντρα θα μείνει αξέχαστη. Ο Αντώνης έπεσε στο χόρτο και ταυτόχρονα έχασε και την μπάλα. Τα χειροκροτήματα στην κερκίδα δεν έλεγαν να σταματήσουν.
  • Παίζαμε μια χρονιά στην καυτή έδρα της Τούμπας. Αν θυμάμαι καλά, είχαμε χάσει τότε με 2-0. Ο Μήτσος ο Παρίδης είχε την μπάλα στα πόδια και επιχειρούσε επικίνδυνη καταβεσιά προς την εστία μας. Στο τέλος μάλιστα, αφού πέρασε τους πάντες και τα πάντα, ντριπλάρει και το τερματοφύλακά μας τον Γιώργο Παντελάκο, ο οποίος όμως την τελευταία στιγμή με υπερένταση του κλέβει την μπάλα μέσα από τα από τα πόδια. Ο Παρίδης όμως προς έκπληξη των πάντων τον κλωτσάει. Τότε τρέχω προς το μέρος του με άγριες διαθέσεις. Το παίρνουν μυρωδιά οι Κούδας, Θεοφανίδης και Φουντουκίδης και τρέχουν και αυτοί προς το μέρος μου για να σώσουν τον Παρίδη. Εδώ αξίζει να σημειώσω ότι οι αμυντικοί Θεοφανίδης και Φουντουκίδης ήταν οι πλέον σκληροτράχηλοι και σωματώδεις του πρωταθλήματος. Κανείς δεν τους ζύγωνε. Η σύγκρουσή μου και με τους δύο θα μείνει αξέχαστη. Τελικά με μια ακατανόητη μαεστρία του διαιτητή όλοι γλυτώσαμε την κόκκινη κάρτα, ενώ εγώ για να φύγω από το γήπεδο, πέρασαν δύο ολόκληρες ώρες. Κάποιοι φίλαθλοι του ΠΑΟΚ, κάνα δύο χιλιάδες θάτανε, με περίμεναν έξω από το γήπεδο για τα ευνόητα! Την επομένη ο Αρίσταρχος Φουντουκίδης έκανε δηλώσεις στο τύπο, λέγοντας πως για πρώτη φορά στη ζωή του, του επιτίθεται άνθρωπος, μέσα ή έξω από το γήπεδο και μάλιστα με τέτοιο σωματότυπο. Θα πρέπει να έχει τελικά πολύ θάρρος αυτός ο κοντός κατέληγε ο παίχτης του ΠΑΟΚ.
  • Με το διεθνή άσσο του Ολυμπιακού Γιώργο Δεληκάρη είχα μόνιμη και ιστορική κόντρα. Παίζαμε στο γήπεδο Γ. Καραϊσκάκης και χάναμε 4-0. Οι Πειραιώτες προς το τέλος του παιγνιδιού, μας παρακαλούσαν να φάμε άλλα δύο γκολ, ώστε να περάσουν τον Άγιαξ και να βγουν πρωταθλητές Ευρώπης με την καλύτερη επίθεση. Τους λέω μέσα στο παιγνίδι: Τι λέτε ρε ρεμάλια και με τι πρόσωπα θα γυρίσουμε εμείς στην Καβάλα; Γίνονται αυτά τα πράγματα; Ο Δεληκάρης, δεινός εξτρέμ διεθνών προδιαγραφών, εκείνη τη μέρα έκανε σκόνη το δικό μας τον Γιάννη Μπουγατσά. Δεν λέω πολύ καλός παίχτης ο Γιάννης, βρέθηκε όμως άγνωστο πως, σε πολύ κακή μέρα. Δεν θα το ξεχάσω ποτέ, έπαιζε δίπλα του την μπάλα για 20 μέτρα με κεφαλιές και ο Γιάννης τον έβλεπε χωρίς να μπορεί να κάνει το παραμικρό. Οδυνηρή στιγμή. Σκασμένος γυρίζω και του φωνάζω: Κόψτον ρε Γιάννη!!!Και ο Δεληκάρης με αφέλεια στρέφεται προς το μέρος μου λέγοντας: Έλα ρε να με κόψεις εσύ!!! Ήμουν αποφασισμένος για όλα. Τα επόμενα λεπτά ο Δεληκάρης σταμάτησε να παίζει και σέρνονταν στο χορτάρι. 30.000 κόσμος στις κερκίδες έριχνε τις χειρότερες κατάρες στο πρόσωπό μου. Τελικά ο Θρύλος δεν ξεπέρασε τον Άγιαξ και έμεινε δεύτερος.

retsinas-1

Η μεγαλύτερη αναγνώριση

«Θα μου επιτρέψεις να σου εκμυστηρευτώ κάτι και θα παρακαλούσα να μην θεωρηθεί αυτό ως αλαζονικό εκ μέρους μου», τόνισε ο Μιχάλης σε μια αποστροφή της συνέντευξης που του έπαιρνα.«Είναι κάτι που θα το θεωρώ για πάντα ως την υπέρτατη τιμή στο πρόσωπό μου. Πριν από κάθε αγώνα, η διοίκηση μας έταζε ένα πριμ νίκης, όπως συμβαίνει εξ άλλου και με όλες τις ομάδες σ όλο τον κόσμο. Στην ουσία, πρόκειται για μια νόμιμη δωροδοκία, προκειμένου η ομάδα να παίξει με όλες της δυνάμεις και να κερδίσει. Βέβαια παρ όλο το κίνητρο του πριμ, δεν καταφέρναμε πάντα να κερδίσουμε. Μετά λοιπόν την ήττα, με παρέμβαση του προπονητή μας του Πάλφυ, η διοίκηση έδινε το πριμ σε μένα και τον Κώστα τον Πάτσα!!! Πείτε μου θα μπορούσε να υπάρχει μεγαλύτερη τιμή για ένα ποδοσφαιριστή που μοχθούσε επί 90 λεπτά στο γήπεδο;»

 

Ευτύχησα όπως προείπα ως συνεργάτης του «Χ» να πάρω την τελευταία συνέντευξη στον Μιχάλη Παπαδόπουλο και ταυτόχρονα να τον εντάξω αυτοδίκαια ανάμεσα στους αξιόλογους ανθρώπους αυτού του τόπου. Δεν το μετάνιωσα και οι πάντες με δικαίωσαν.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει.

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Πρόσωπα

Αλέκος Κοχλιαρίδης: «Το ευχαριστώ θέλει γενναιότητα»

Δημοσιεύτηκε στις 0

του Γιώργου Ροδάκογλου

Ο άνθρωπος  «στυλοβάτης» που στήριξε ουσιαστικά  το οργανωτικό πλαίσιο μέσα  στο οποίο πραγματοποιήθηκε η ανασκαφή στον τύμβο Καστά,  δεν είναι άλλος από τον Αλέκο Κοχλιαρίδη.

Σε ηλικία μόλις 17 ετών ήταν ένας απλός εργάτης και μαθητής  του Δημήτρη Λαζαρίδη,  ενώ στη συνέχεια ήταν ο στενός και βασικός συνεργάτης της Κατερίνας Περιστέρη.

Πολλοί για να το ξεχωρίζουν  τον αποκαλούν  «ο μικρός Αλέκος», αφού  έχει το ίδιο όνομα και επίθετο με τον ξαδέρφο του, που υπήρξε ο προηγούμενος αρχιφύλακας της περιοχής.

Το χαρακτηριστικό  για το οποίο και διακρίνεται  είναι η ειλικρίνεια και η ευθύτητα  του, αλλά  κυρίως  ότι ο  λόγος του αποτελεί  συμβόλαιο. Μετρημένος και λιτός,  χωρίς πολλά «μουχαμπέτια» όπως λέει και ο ίδιος .

Οργανωτικός και μεθοδικός,  έβαλε πολλές φορές «πλάτη», ώστε να ξεπεραστούν πολλά εμπόδια από την έναρξη της ανασκαφής.

Μάλιστα  την περίοδο του 2015 όταν με υπαιτιότητα της ανασκαφέως  δεν ανανεώθηκαν  οι συμβάσεις των εργαζομένων, στη φύλαξη,  παρά την κατ’ εξαίρεση εντολή από το ΥΠ.ΠΟ,  ο ίδιος για  έναν ολόκληρο χειμώνα πέραν των άλλων υπηρεσιακών υποχρεώσεων του, φυλούσε μέρα νύχτα τον τύμβο Καστά,  ώστε  να μη «χτυπηθεί»  ο τάφος από τους αρχαιοκάπηλους.

Παρα ταύτα,  ορισμένοι έκλεισαν τα μάτια, στο αθόρυβο, αλλά πολύ σημαντικό έργο του,  όχι μόνο  της συγκεκριμένης περιόδου, αλλά και των  όσων προσέφερε επί σειρά ετών .

Ο Αλέκος Κοχλιαρίδης συνδυάζοντας την ιδιότητα του αρχιφύλακα,  με  αυτή  του Πρόεδρου του Δημοτικού διαμερίσματος  Αμφίπολης, κατάφερνε πάντα  να δίνει  λύσεις και να προσπερνάει  όσα προβλήματα προέκυπταν.

Αναγνωρίζοντας  τις ικανότητες του, όσοι  τον  ξέρουν  από τα παιδικά τους  χρόνια, καταμαρτυρούν σήμερα,  όχι μόνο ότι η προσφορά του στην ανασκαφή του Τύμβου Καστά  είναι πολύ σημαντική αλλά και κάτι άλλο, ότι  χωρίς τον Αλέκο Κοχλιαρίδη, η Κατερίνα Περιστέρη δεν θα μπορούσε να εξελίξει καμία αρχαιολογική έρευνα.

Με τη δική του παρότρυνση και επιμονή ξεκίνησαν οι ανασκαφές στο Γυμνάσιο και στη συνέχεια  η αρχαιολογική προσπάθεια  πήρε κατεύθυνση  προς τον τύμβο Καστά, «Η Κατερίνα ήταν ένα άνθρωπος που άκουγε» σημειώνει δυο χρόνια μετά την ανακάλυψη του μεγαλοπρεπούς Μακεδονικού μνημείου,«εγώ ήμουν δίπλα στο Λαζαρίδη ως εργάτης και εκείνη ως βοηθός του. Οι δυο μας  είμαστε τυχεροί  που συνεχίσαμε το όνειρο του».

Και ενώ  η συνεργασία τους  υπήρξε άψογη έως ένα σημείο,  στην πορεία και ειδικότερα  τους τελευταίους δώδεκα μήνες, όλα  δείχνουν ότι κάτι έχει αλλάξει.

«Κατά κάποιο τρόπο κάτι δεν πήγε καλά. Αλλά σ αυτό πρέπει να απαντήσει η κυρία Περιστέρη» λέει σήμερα ο κύριος Κοχλιαρίδης, ενώ στο ερώτημα αν ο ίδιος κρατάει κάποια απόσταση  από τη διάσημη ανασκαφέα απατάει: «Αυτό είναι αλήθεια».

Ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του στρατιώτη ταγμένο στις αρχαιότητες, της ιστορική Αμφίπολης, ενώ πάντα αποδίδει τα εύσημα σε εκείνους που το αξίζουν.

«Ας μην αυταπατόμαστε, ότι βλέπουμε σήμερα το οφείλουμε στο Λάκη Σαλτζίδη. Δεν είναι μυθεύματα, ούτε υπερβολές όλα αυτά. Είναι ο άνθρωπος ο οποίος βρήκε και έσκαψε το μνημείο. Αυτός ήταν ο πρωτεργάτης που πάλευε μέσα στις λάσπες, τη βροχή και το τσουχτερό κρύο του χειμώνα. Αυτή είναι η αλήθεια. Οι ικανότητες του είναι ιδιαίτερες, γνωρίζει τα χώματα, αυτό είναι το μυστικό του.  Έχει τη γνώση.  Με το Λάκη γνωριζόμαστε από παιδιά.  Νάνε καλά αυτός ο λεβέντης που προσέφερε τόσα πολλά σ αυτήν την ανασκαφή».

Αναπολώντας τις  πρώτες  ημέρες  των αρχαιολογικών ερευνών «ο μικρός Αλέκος» δηλώνει: « Ήταν ημέρες γιορτής για όλους μας. Αυτό που ζήσαμε ήταν ανεπανάληπτο».

Το μυαλό του  Αλέκου Κοχλιαρίδη όμως το «βασανίζει» ακατάπαυστα μια ανεκπλήρωτη επιθυμία του κι αυτή δεν είναι άλλη από τη  συνέχιση των ανασκαφών. Χαρακτηριστικό είναι ότι  σε κάθε συζήτηση μαζί του, εκφράζει πάντα  την βεβαιότητα ότι μια  συνέχιση της ανασκαφής,  θα είναι εκείνη που φέρει στο φώς πολλά και σημαντικότερα  ευρήματα.

«Είμαστε στρατιώτες, αν χρειαστεί να ριχτούμε στη μάχη θα το κάνουμε. Ακόμη δεν τελείωσε τίποτα για μας. Η ανασκαφή πρέπει να συνεχιστεί .Πρέπει να ξέρουμε τι άλλο έχει μέσα ο τύμβος Καστά και στη συνέχεια η γύρω περιοχή. Οι μελέτες των  επιστημόνων, μας δείχνουν το δρόμο. Οποιοσδήποτε όμως ανασκαφέας εγκατασταθεί  εδώ, θα πρέπει να έχει τον απαιτούμενο σεβασμό  προς το μνημείο προς την τοπική  κοινωνία προς τον αρχιφύλακα και τους εργάτες».

Ιεραρχώντας τα ζητήματα που απασχολούν το μνημείο, όχι μόνο ως αρχιφύλακας αλλά και ως Πρόεδρος του Δημοτικού διαμερίσματος Αμφίπολης, βάζει στην πρώτη θέση το θέμα της επισκεψιμότητας με προτεραιότητα στα άτομα τρίτης ηλικίας .

«Οι παππούδες δεν θα προλάβουν να  δουν το μνημείο του τόπου που έχουν μεγαλώσει.  Πιστεύω ότι το υπουργείο και η Γ.Γ. Μαρία  Βλαζάκη θα βοηθήσουν προ αυτήν κατεύθυνση και θα δουν με ευαισθησία το συγκριμένο θέμα. Θα είναι καλό  αν έχουμε κάποιες ώρες για συγκεκριμένους ανθρώπους. Δεν νομίζω ότι είναι δύσκολο».

Ανατρέχοντας στα παιδικά του χρόνια ο κύριος Κοχλιαρίδης αναπολεί την εποχή του Λαζαρίδη  που λειτουργούσε χωρίς να είναι αποκομμένος από την κοινωνία , ενώ θεωρεί πως τα πατήματα  του ακολουθεί σήμερα  και ο αρχιτέκτονας και καθηγητής Μιχάλης Λεφαντζής.

«Ο Λαζαρίδης ήταν ένας και μοναδικός. Με τον υπουργό, υπουργός και με τον εργάτη, εργάτης. Ήταν φίλος με όλους. Από 17 χρονών δεν με άφηνε ποτέ,  συνέχεια μου μιλούσε για τις αρχαιότητες. Ο Λαζαρίδης αγάπησε πραγματικά την περιοχή. Ο Λαζαρίδης ήταν ένας.

Το παν είναι αυτό, όσο ψηλά και αν βρίσκεσαι να μη ξεχνάς  και τον τελευταίο εργάτη. Ακόμη  και αυτός έχει κάτι  να σου πει, κάτι να σου προσφέρει, έστω ένα χαμόγελο.

Τον  τρόπο με τον οποίο δούλευε ο Λαζαρίδης τον βλέπω τώρα στο πρόσωπο του Μιχάλη Λεφαντζή.

Αυτό το αντιλαμβάνεται  σήμερα η τοπική κοινωνία και το εκτιμά. Η προσωπικότητα και το ήθος είναι αυτό που μετράει. Εγώ προσωπικά  περιμένω  πολλά από τον Μιχάλη και  όλοι είμαστε σίγουροι ότι θα ανταποκριθεί πλήρως.

Όσο  για την κυρία Περιστέρη εύχομαι να σταθεί κοντά στην ανασκαφή και κοντά στην τοπική κοινωνία. Να δει λίγο τα πράγματα διαφορετικά. Έχει αρκετούς φίλους ο οποίοι στεναχωριούνται».

 

Ο Αλέκος Κοχλιαρίδης σημειώνει  ότι η ανασκαφή στον τύμβο Καστά  ήταν η αφορμή μιας νέας αρχής που αφορά στην αλλαγή της νοοτροπίας των κατοίκων της περιοχής.

«Την τοπική κοινωνία την άκουσα και την ακούω. Το 90 % σέβεται  σήμερα τα αρχαία. Όποιος κάτοικος βρει κάτι  θα το αφήσει και θα μας καλέσει να το παραλάβουμε. Άρα η τοπική κοινωνία αγαπάει την αρχαιολογία, αρκεί να της δώσουμε την ευκαιρία να συμμετέχει σ’ αυτήν την προσπάθεια. Εγώ στη γενιά μου είπα ότι πρέπει να βάλουν πλάτη για την περιοχή. Έτσι έγινε και ο πρώτος πολιτιστικός σύλλογος μετά από εκατοντάδες  χρόνια. Η Αμφίπολη είναι ένας ευλογημένος τόπος. Αυτό μου το είχε πει, γιατί  το πίστευε και το πιστεύει η Λίνα Μενδώνη η πρώην Γ. Γ του υπουργείου και αυτό ήταν που μας έδινε τότε τη  δύναμη, ότι  μέσα από την προσπάθεια της κάτι θα αλλάξει προς τη θετική  κατεύθυνση στην περιοχή μας.

Σήμερα  όμως μπορώ να πω ότι το μόνο που βλέπω να παίρνει «σάρκα και οστά», είναι η δημιουργία  του πρώτου συνεδριακού κέντρου που θα γίνει στην Αμφίπολη. Είναι μια σημαντική  προτεραιότητα του δημάρχου μας  Κώστα Μελίτου και με κατεύθυνση την ανάπτυξη   θα βοηθήσει πάρα πολύ. Πρέπει όλοι οι επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων  να έχουν μια βάση, να μπορούν να μελετήσουν,  να γίνονται ημερίδες και ενημερωτικά σεμινάρια και αυτός ο χώρος θα είναι το παλιό σχολείο της Αμφίπολης. Με την ιδιότητα του  αρχιφύλακας θέλω να επισημάνω και το εξής ,ότι είναι πολύ σημαντικό ο δήμαρχος να στηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο  τον τύμβο Καστά».

Τέλος για  τον Αλέκο Κοχλιαρίδη, αυτό που περισσεύει όπως λέει και ο ίδιος, από τις έως τώρα συνεργασίες του, είναι τα παράπονα, ίσως γιατί τελικά όλοι διαπίστωσαν και  σεβάστηκαν την εμπειρία του, αλλά κυρίως την ικανότητα του να χειρίζεται αποτελεσματικά  τις δύσκολες  καταστάσεις.

«Η Λίνα Μενδώνη ανταποκρίθηκε πλήρως σε όλα όσα της ζήτησα. Δεν έχω παράπονο, όπως  και από την κυρία Βλαζάκη και νομίζω ότι η προσπάθειες της για την Αμφίπολη θα είναι αυτές που προσδοκούμε και εμείς. Η Πέπη Μάλαμα  από τη θέση της προϊσταμένης της Εφορίας Αρχαιοτήτων Σερρών, πιστεύω ότι προσπαθεί πάρα πολύ και  νομίζω ότι θα έρθει ο καιρός που θα βοηθήσει πολύ την περιοχή.

Όσο για  το  «απλό ευχαριστώ» που με ρωτάς αν το έχω ακούσει, θα σου πω το εξής: Σε μια ανασκαφή  το  ακούς από τους ανθρώπους που συνεργάζεσαι . Αυτό το θέμα  όμως Γιώργο  είναι πολύ λεπτό  και αυτός που θα στο πει πρέπει να έχει μια γενναιότητα».

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Κοινωνία, Πρόσωπα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΦΗΜΗΣ ΣΟΠΡΑΝΟ ΣΟΝΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ ΣΤΟ «Χ»: «Τραγουδώντας στην εκδήλωση “Δρόμοι βυζαντινοί” κάνω ένα ταξίδι στις ρίζες μου»

Δημοσιεύτηκε στις 0

Ανάμεσα σε άλλα η κ. Θεοδωρίδου, μίλησε για την δεξαμενή ταλέντου που συνάντησε στο Μουσικό Σχολείο Καβάλας, τονίζοντας πως η Πολιτεία έχει υποχρέωση να στηρίξει την πολύ μεγάλη προσπάθεια που κάνουν τόσο οι μαθητές, όσο και οι δάσκαλοι τους

 

 

 

Μια πληθωρική φωνή «επιστράτευσε» ο Δήμος Καβάλας για την υποστήριξη της υποψηφιότητας του αρχαιολογικού χώρου των Φιλίππων για ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Ο λόγος για την διεθνούς φήμης σοπράνο Σόνια Θεοδωρίδου, που έχοντας την υποστήριξη του Μουσικού Σχολείου Καβάλας και μιας σειράς πολιτιστικών και εκπαιδευτικών φορέων του τόπου, επρόκειτο χθες το βράδυ, να αποτελέσει το επίκεντρο της μουσικής παράστασης με τίτλο «Δρόμοι Βυζαντινοί», την οποία σκηνοθετεί η Κόνυ Ζίκου, με τον Θεόδωρο Ορφανίδη, να καθοδηγεί μουσικά την Ορχήστρα Mobile. Η Βεροιώτισσα υψίφωνος, λίγη ώρα πριν τραγουδήσει στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, μίλησε για τις εντυπώσεις που αποκόμισε από το νεανικό μουσικό δυναμικό της περιοχής, αλλά και για την δυναμική που δίνει η κουλτούρα στην Ελλάδα, ακόμη και μέσα στη δίνη αυτής της πρωτοφανούς και πολυεπίπεδης κρίσης.

 

Συνέντευξη στον Άγγελο Καλόγρηα

 

– «Δρόμοι βυζαντινοί» στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων! Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για την πρόκληση του παντρέματος της δικής σας κλασικής παιδείας με την βυζαντινή μουσική παράδοση.

 

«Στην πραγματικότητα το άπαν της μουσικής προέρχεται από την βυζαντινή και αρχαιοελληνική παράδοση, οπότε παρά τις προφανείς διαφορές που υπάρχουν με την κλασική μουσική, την ίδια στιγμή υπάρχει ξεκάθαρη σύνδεση και σχέση. Σε καθαρά προσωπικό επίπεδο, για εμένα είναι ένα ταξίδι στις ρίζες, μια και θυμάμαι τις εποχές που παιδάκι ακόμη πήγαινα στην εκκλησία, άκουγα τους ψαλμούς και έψελνα κι εγώ!»

 

– Αυτές τις μέρες είχατε την ευκαιρία να έρθετε σε επαφή με τα παιδιά του Μουσικού Σχολείου Καβάλας. Ποιες οι εντυπώσεις που αποκομίσατε από αυτή τη νέα γενιά μουσικών;

 

«Ομολογουμένως οι εντυπώσεις μου είναι άριστες, αφού είχα την ευκαιρία να συναντήσω παιδιά γεμάτα ταλέντο, αλλά και δίψα για μάθηση. Είναι ιδιαιτέρως θετική η παρουσία του διευθυντή του σχολείου Γιάννη Κακάρα, ο οποίος δουλεύει σκληρά ώστε να υπάρχει το κατάλληλο έδαφος για να αξιοποιήσουν οι μαθητές τις δυνατότητες τους. Φυσικά το ζήτημα είναι και η στήριξη από την Πολιτεία, γιατί οι προσπάθειες μας όσο φιλότιμες κι αν είναι δεν αρκούν. Για παράδειγμα η δωρεά της Μουσικής Βιβλιοθήκης είναι ένα βήμα, αλλά η Πολιτεία οφείλει να δώσει σε αυτά τα παιδιά τα εφόδια για να πετύχουν τους στόχους τους.»

 

– Χάρη στην καλλιτεχνική σας ιδιότητα, έχετε την ευκαιρία να ταξιδεύετε σε όλο τον κόσμο. Ποια η πορεία του κλασικού τραγουδιού διεθνώς και ποια στην Ελλάδα; Έχουμε κάνει βήματα προόδου, αν θέλετε, πλησιάσαμε ή και φτάσαμε τα διεθνή στάνταρ;

 

«Σίγουρα η κλασική μουσική είναι κομμάτι της κουλτούρας των Ευρωπαίων, οπότε πολύ φυσιολογικά έχουν προχωρήσει και προοδεύσει σε εκπληκτικό βαθμό! Δεν είναι όμως μικρή και η πρόοδος που έχει να επιδείξει η Ελλάδα! Ίσα – ίσα θα έλεγα πως έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα υπό δύσκολες συνθήκες και ως εκ τούτου είμαι πολύ αισιόδοξη για το μέλλον της κλασικής μουσικής στη χώρα μας!»

 

– Δυστυχώς η ερώτηση για την κρίση που περνά η χώρα δεν θα μπορούσε να λείψει. Ποια η επίδραση της στο δικό σας χώρο; Αλήθεια, τι λένε οι ξένοι συνάδελφοι σας για το ελληνικό ζήτημα;

 

«Είναι μια αλήθεια πως η Ελλάδα της κρίσης, δίνει πρωτοσέλιδα στις ευρωπαϊκές εφημερίδες εδώ και πολύ καιρό. Οι απόψεις των ξένων διίστανται, με πολλούς να είναι υπέρ της Ελλάδος, αλλά και αρκετούς άλλους να δηλώνουν κατά. Σε κάθε περίπτωση ο θαυμασμός των Ευρωπαίων για την κουλτούρα μας είναι καθολικός! Κάπου εκεί όμως υπάρχουν πολλά που θα πρέπει να κάνουμε και εμείς τόσο για το πολιτιστικό, όσο και για το τουριστικό μας προϊόν που είναι πιο χαμηλά από εκεί που θα έπρεπε.»

 

– Ολοκληρώνοντας, ζητούμε να μας κάνετε ένα σχόλιο για την πόλη της Καβάλας, την οποία για λίγες μέρες έστω, είδατε από κοντά…

 

«Ειλικρινά έχω εντυπωσιαστεί! Η Καβάλα είναι ένα στολίδι, ένα διαμάντι! Ότι και να πω είναι λίγο! Εύχομαι να έχω την ευκαιρία να επιστρέψω στην πόλη σας σύντομα!».

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Κοινωνία, Πρόσωπα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΟΜΑΗ ΣΤΟ «Χ»: «Η Ελλάδα είναι η πρώτη και μοναδική χώρα, που μετά το τέλος του πολέμου, απέδωσε τις εβραϊκές περιουσίες»

Δημοσιεύτηκε στις 1

Η κ. Τομαή, βρέθηκε στην Καβάλα με αφορμή την εκδήλωση – παρουσίαση της νέας έκδοσης του Υπουργείου Εξωτερικών με τίτλο «Οι Έλληνες Δίκαιοι των Εθνών»

 

 

 

Η διευθύντρια του Ιστορικού και Διπλωματικού Αρχείου του Υπουργείου Εξωτερικών, Φωτεινή Τομαή, μετά από μια πολυετή έρευνα, επιμελείται την νέα έκδοση του ΥΠ.ΕΞ., «Οι Έλληνες Δίκαιοι των Εθνών». Πρόκειται για τον τελευταίο τόμο της τριλογίας, που αναφέρεται στην ιστορική διαδρομή των εβραϊκών κοινοτήτων της χώρας μας, την καταστροφή τους με το Ολοκαύτωμα και τη διάσωση δεκάδων συμπολιτών μας από Έλληνες Χριστιανούς.

 

Η κ. Τομαή βρέθηκε χθες στην Καβάλα, στο πλαίσιο της παρουσίασης της έκδοσης, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Δημοτική Βιβλιοθήκη «Βασίλης Βασιλικός» και μίλησε στο «Χ» για το πόσο επίκαιρο είναι αυτό το σύγγραμμα, πως αποδίδεται ο όρος «Δίκαιοι» και ποιοι τον φέρουν, ενώ ξεκαθαρίζει και τα θολά σημεία που υπάρχουν μέχρι τις μέρες μας για την απόδοση των εβραϊκών περιουσιών.

 

 

– Τι σημαίνει ο όρος «Δίκαιοι των Εθνών» και αποκαλούνται έτσι οι Έλληνες;

 

«Δεν αποκαλούνται «Δίκαιοι» μόνο οι Έλληνες, αλλά όλοι οι πολίτες της Ευρώπης, οι οποίοι συνέβαλαν στη σωτηρία Εβραίων, αλλά και στον Ιάπωνα πρόξενο Σουγκιχάρα, ο οποίος έσωσε πολλούς Εβραίους στη Λεττονία, δίνοντας τους ψεύτικα διαβατήρια, με τα οποία τους γλίτωσε από τους εκτοπισμούς. Ο τίτλος, λοιπόν, δίδεται σε μη Εβραίους, οι οποίοι έσωσαν Εβραίους από το Ολοκαύτωμα στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1953 ιδρύθηκε το Yad Vashem ένα ίδρυμα στα Ιεροσόλυμα, που σημαίνει «ένα σπίτι κι ένα όνομα», με πρόεδρο που το αξίωμα του εξισούται με εκείνο ενός υπουργού. Αυτό το ίδρυμα, αφού λάβει προφορικές μαρτυρίες Εβραίων, που διασώθηκαν, τις διασταυρώνει με μεγάλη επιμέλεια, μια διαδικασία, που δεν κρατά λιγότερο από έναν χρόνο, ώστε να εξακριβωθεί ο ρόλος που διαδραμάτισαν συγκεκριμένοι άνθρωποι στη σωτηρία Εβραίων. Η μαρτυρία περνά από έλεγχο μιας επιτροπής, με πρόεδρο έναν συνταξιούχο ανώτατο δικαστικό, που σήμερα στα δικά μας δεδομένα θα μπορούσαμε να το αναγάγουμε στο επίπεδο προέδρου επί τιμή του Αρείου Πάγου, για να αποδοθεί τελικά στους ανθρώπους που το αξίζουν ο τίτλος του «Δικαίου».. Είναι ο υψηλότερος τίτλος, που δίνει το κράτος του Ισραήλ σε έναν ξένο υπήκοο. Οι Έλληνες, που πήραν αυτόν τον τίτλο είναι 327 και αναλόγως με τον πληθυσμό της χώρας μας, θεωρείται από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη, αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι στη Γαλλία των 65 εκατομμυρίων έχουν αναγνωριστεί 2.500 ως «Δίκαιοι»».

 

– Πόσο δύσκολη ήταν η έρευνά σας, αλλά και η συνεργασία σας με το «Yad Vashem» για να προχωρήσει αυτή η έκδοση;

 

«Δεν ήταν εύκολη η συνεργασία μου, καθώς χρειάστηκε να παρέλθει ένα διάστημα 5 ετών, ώστε να μου εμπιστευτεί ο πρόεδρος του Ιδρύματος για λογαριασμό του ΥΠ.ΕΞ. τους φακέλους των Ελλήνων «Δικαίων»! Δυστυχώς, το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδας διέθετε μόνο λίγους εξ αυτών. Πάντως, χαίρομαι που καθυστέρησε αυτή η έρευνα, καθώς το βιβλίο κυκλοφόρησε στον απόλυτα κατάλληλο χρόνο με την εκδήλωση ρατσιστικών κι αντισημιτικών επεισοδίων σε όλη την Ευρώπη. Ομολογουμένως, εξαιρετική υπήρξε η συμβολή του τέως πρέσβη του Ισραήλ στη χώρα μας και πολύ ισχυρού άνδρα του Ισραήλ, Άριε Μέκελ».

 

– Υπήρχαν πολλές μαρτυρίες μέσα στους φακέλους, που έμοιαζαν με γεγονότα που λέμε ότι τα συναντάμε μόνο σε ταινίες;

 

«Ναι, πράγματι υπήρξαν πολλές. Δεν ξέρω ποια να πρωτοθυμηθώ. Τη στιγμή αυτή μου έρχεται στον νου η περίπτωση ενός χωροφύλακα στην Καρδίτσα, που για να σώσει Εβραίους, τους έκρυψε στα κρατητήρια, λέγοντας στους Γερμανούς ότι είναι κλέφτες κι ότι τους κρατά για ανακρίσεις μέχρι να τους βρει ένα πιο ασφαλές καταφύγιο ή ενός άλλου συμπατριώτη μας στο Θησείο, που έσωσε εν μέσω καταιγισμού πυροβολισμών και με κίνδυνο της ζωής του το ανάπηρο σε καρότσι μιας ολόκληρης οικογένειας Εβραίων, που έκρυβαν στην αυλή τους. Επίσης, συγκινητική ήταν η αυτοθυσία του αντάρτικού, με την Εθνική μας Αντίσταση να γράφει πραγματικά από τις πιο ένδοξες σελίδες της για τη διάσωση των Εβραίων. Οι Έλληνες δεν είμαστε ρατσιστές κι αν η Ελλάδα χρεώνεται σήμερα ότι απώλεσε το 86% των Εβραίων της, δεν πρέπει να διαφευγει από τον σημερινό ερευνητή ότι τούτο οφείλεται στη μαζική εξόντωση της μεγαλύτερης Σεφαραδίτικης κοινότητας, εκείνη της Θεσσαλονίκης, που υπάκουσε τον Ραβίνο της και δε βγήκε στα βουνά, δε ζήτησε καταφύγιο για να κρυφτεί, με αποτέλεσμα να εξοντωθεί στη μεγαλύτερη πλειοψηφία της. Οι άνθρωποι εκείνοι πήγαν ως πρόβατα επί σφαγήν. Αντιθέτως, σε όποια μέρη της χώρας μας οι Ραβίνοι συνεργάστηκαν με τις αστυνομικές αρχές και τις Μητροπόλεις, εκεί οι Εβραίοι διασώθηκαν στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Αναφέρω ως παραδείγματα τις κοινότητες της Ζακύνθου, του Βόλου και της Αθήνας».

 

– Πότε έγινε ουσιαστική δουλειά, ώστε να έρθουν στο φως άγνωστες πτυχές και πληροφορίες για το Ολοκαύτωμα;

 

«Πρωτ’ απ’ όλα, όταν άρχισαν τα ίδια τα θύματα να μιλάνε. Κι αυτό, γιατί, είτε ντρεπόντουσαν γι’ αυτό που τους συνέβη και δεν ήθελαν ούτε τα παιδιά τους να μάθουν γι’ αυτή τους την ταπείνωση, αλλά κι επειδή κάποιοι τους νόμιζαν τρελούς για όσα απίθανα τους διηγούντο ότι τους συνέβησαν. Ένας άλλος παράγοντας ήταν η πτώση του τείχους του Βερολίνου και του άνοιγμα επτασφράγιστων αρχείων είτε στις χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης είτε και στην ίδια τη Γερμανία κι αναφέρω ως παράδειγμα τα αρχεία στην γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν, που περιέχουν 55 εκατομμύρια φακέλους συνολικά 17 εκατομμυρίων θυμάτων του Ναζισμού. Για το άνοιγμα τους, οι Γερμανοί προέβαλαν σθεναρή αντίσταση».

 

– Με το μεταναστευτικό – προσφυγικό, είναι επίκαιρο αυτό το βιβλίο; Οι Έλληνες σήμερα είναι οι σύγχρονοι «Δίκαιοι των Εθνών»;

 

«Είναι απόλυτα επίκαιρο το συγκεκριμένο βιβλίο κι έρχεται σε μια εποχή που αναβιώνει ο αντισημιτισμός και ο ρατσισμός, με αφορμή το προσφυγικό. Επίσης, καταδεικνύει την ωραιότητα της ελληνικής ψυχής. Η Ελλάδα έκανε πάρα πολλά για τους Εβραίους της. Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι η χώρα μας έσωσε τον πατέρα του τέως προέδρου του Ισραήλ, Σιμόν Πέρες, Γιτζάκ Πέρσκι, ο οποίος έφτασε στη χώρα μας ως εθελοντής στη βρετανική RAF. Σκοπός της έκδοσης είναι η πλήρης αποκατάσταση της αλήθειας. Η Ελληνική Αντίσταση δεν περιορίζεται στη Μάχη της Κρήτης, που μαζί με εκείνη του Στάλινγκραντ έκριναν την πορεία και την έκβαση του πολέμου. Είναι ένα ολόκληρο έπος ανδρείας και θάρρους, σελίδες του οποίου ανήκουν και στη διάσωση των Εβραίων της χώρας μας. Σε ότι αφορά, το προσφυγικό, το οποίο θέσατε, θα σας έλεγα ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συμπαραβάλλεται με το Ολοκαύτωμα, που είναι το ειδεχθέστερο ποτέ διαπραχθέν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, παρά μόνο στον βαθμό που επιδιώκει να αναδείξει της ελληνικής ψυχής. Μοιραία, λοιπόν, βλέποντας κανείς ιερείς να βουτάνε στα νερά για να σώσουν τους πρόσφυγες, τον απλό κόσμο να κάνει το ίδιο, τον φούρναρη να μοιράζει ψωμιά, θυμάται τους απλούς ανθρώπους και τους Μητροπολίτες που έσωσαν τους Εβραίους στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Αν έπρεπε να αποδώσουμε σε κάποιους σήμερα τον τίτλο του «Δικαίου», αυτοί θα ήταν οι Έλληνες της Λέσβου, το παράδειγμα των οποίων έχει φτάσει σε πολλά διαφορετικά μέρη του πλανήτη μας».

 

– Τελικά, τι ισχύει για το περιβόητο θέμα των εβραϊκών περιουσιών;

 

«Πρέπει να τελειώνουμε και με αυτό το κεφάλαιο, επιτέλους. Όπως αναφέρεται μέσα στην έκδοση, η Ελληνική Πολιτεία από την πρώτη μετακατοχική κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου το 1944, με το Νόμο 846 απέδωσε τις εβραϊκές περιουσίες στους κατόχους τους και για όσους εξ αυτών δεν κατέλειπαν απογόνους μέχρι τέταρτου βαθμού και πάλι οι περιουσίες τους δε γύρισαν στο κράτος, σας θυμίζω εδώ τη χαρακτηριστική έκφραση του πρωθυπουργούς Πλαστήρα «η Ελλάδα είναι κράτος φτωχόν, αλλά έντιμον», αλλά στον νεοσυσταθέντα ΟΠΑΙΕ (Οργανισμός Περιθάλψεως & Αποκατάστασης Ισραηλιτών Ελλάδος) για την περίθαλψη των απόρων Εβραίων της χώρας. Η Ελλάδα είναι η πρώτη και μοναδική χώρα, που μετά το τέλος του πολέμου απέδωσε τις περιουσίες στους άτυχους κατόχους τους. Όλοι αυτοί οι νόμοι αναφέρονται μέσα στην έκδοση, με τελευταίο τον νόμο Αλογοσκούφη, που παμψηφεί εψήφισε το ελληνικό κοινοβούλιο για την αποζημίωση της ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης με 10 εκατομμύρια ευρώ για την απαλλοτρίωση του ισραηλιτικού νεκροταφείου της πόλης, που καταστράφηκε από τους Ναζί, και τούτο αυτό το γεγονός ότι ήδη είχε αρχίσει η οικονομική κρίση στη χώρα μας».

 

 

 

Δημήτρης Μπουντάς

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Κοινωνία, Πρόσωπα

Ρόμπιν Λέιν Φοξ: Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Ελληνας ώς το μεδούλι. Είναι νωρίς να βγάλουμε συμπέρασμα για την Αμφίπολη

Δημοσιεύτηκε στις 0

Ο Ρόμπιν Λέιν Φοξ, ένας από τους επιφανέστερους μελετητές της κλασικής αρχαιότητας διεθνώς, έχει ζήσει την ακαδημαϊκή του ζωή στη σκιά ενός ανθρώπου. Το ομώνυμο βιβλίο του για τον Μεγάλο Αλέξανδρο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1974, όταν ήταν μόλις 27 ετών. Ακολούθησαν κι άλλα βιβλία για το Μακεδόνα στρατηλάτη, καθώς και η 37ετής θητεία του ως καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας στο New College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Το 2004, ήταν ιστορικός σύμβουλος στην ταινία «Alexander» του Ολιβερ Στόουν (μία «αξεπέραστη, ανεπανάληπτη εμπειρία»).

Ο Λέιν Φοξ συνταξιοδοτήθηκε πέρυσι, αλλά «λόγω ζήτησης από το κοινό», όπως λέει στην «Κ», θα επιστρέψει του χρόνου στη διδασκαλία. Το αντικείμενό του όμως δεν θα είναι πια η Ιστορία, αλλά η Αρχαία Λογοτεχνία. Περπατώντας στο New College (έτος ίδρυσης 1379), με τους επιβλητικούς πύργους, το παρεκκλήσι όπου ακούγονται οι πρόβες της πολυβραβευμένης χορωδίας και τους κήπους με τα φύλλα διάσπαρτα στο γρασίδι –κήπους τη φροντίδα των οποίων επιβλέπει ο ίδιος ο οικοδεσπότης μας– νιώθω ότι μεταφέρομαι στο παρελθόν. Και αναρωτιέμαι πόσο εύκολο ήταν για τον Λέιν Φοξ, στην παθιασμένη ενασχόλησή του με τον Αλέξανδρο (μιλάει γι’ αυτόν σαν είναι παρών καθημερινά στη ζωή του), να διαχωρίσει την ιστορική αλήθεια από τον μύθο.

Αφού έχουμε εγκατασταθεί σε ειδική αίθουσα στο Senior Common Room, χώρο αναψυχής του διδακτικού προσωπικού του κολεγίου, η συζήτηση στρέφεται στο νόημα του Αλέξανδρου σήμερα. Μια Ελλάδα ανασφαλής για τη σχέση της με το ένδοξο παρελθόν της και αντιμέτωπη με μία γειτονική χώρα ταγμένη σε μία αλυτρωτική λογική, συχνά γίνεται όμηρος ενός στενόμυαλου εθνικισμού. Τι έχει να πει όμως, ως ιστορική προσωπικότητα, σε έναν οπαδό του φιλελεύθερου κοσμοπολιτισμού;

«Πρέπει ο Αλέξανδρος να γίνει κατανοητός εντός του πλαισίου, των κοινωνικών συνθηκών και των αξιών της εποχής του. Πολλοί μελετητές τα τελευταία 40 χρόνια έχουν επιλέξει απλά να τον εξετάσουν μέσα από το πρίσμα σύγχρονων αντιαποικιοκρατικών, αντιμιλιταριστικών αξιών. Και άρα έχουν πλάσει μία εικόνα ενός αιμοδιψούς δολοφόνου, παρανοϊκού σαν τον Στάλιν, που σκότωσε αμέτρητους ανθρώπους ανά τον κόσμο στην υπηρεσία της φήμης του. Αυτή η εικόνα όμως δεν έχει επηρεάσει το πώς αντιλαμβάνεται ο πολύς κόσμος τον Αλέξανδρο, ενώ αν ήταν αληθινή, οι ίδιοι οι αξιωματικοί του θα τον είχαν σκοτώσει μία εβδομάδα αφού ξεκίνησε την ασιατική του εκστρατεία. Πρέπει, ως ιστορικοί του αρχαίου κόσμου, να χρησιμοποιούμε τη γνώση που έχουμε εκ των υστέρων, αλλά και να μπορούμε να την αναστέλλουμε. Δεν μπορούμε να έχουμε απλά το πορτρέτο του Αλέξανδρου μέσω από τα μάτια της [αριστερής-φιλελεύθερης] εφημερίδας Guardian!». Για τον Λέιν Φοξ, η υστεροφημία του Αλέξανδρου εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ερμηνεία των τελευταίων του σχεδίων. «Λέγεται ότι ήθελε να προωθήσει την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ευρώπης και Περσίας και την αφομοίωσή τους μέσω γάμου. Επιπλέον, ήθελε να παίρνει υπό την αιγίδα του και να περιβάλλεται από τους καλύτερους, ανεξαρτήτως της προέλευσής τους και των κοινωνικών τους καταβολών».

Ο Στόουν και ο Φιντέλ

Η βαθιά γνώση του κλασικού κόσμου έφερε τον Λέιν Φοξ πρόσωπο με πρόσωπο με σπουδαίες μορφές του θεάματος και της πολιτικής που μοιράζονταν το πάθος του για την αρχαιότητα. Η σχέση του με τον Ολιβερ Στόουν τον έφερε σε επαφή με τον Φιντέλ Κάστρο, έναν ακόμα φανατικό θαυμαστή του Αλέξανδρου. Πριν από τον Στόουν τον είχαν αναζητήσει ο Σπίλμπεργκ και ο Γκρέγκορι Πεκ, ενώ έχει συζητήσει για τον Θουκυδίδη με τον Χένρι Κίσινγκερ.

«Δεν έχω διασκεδάσει περισσότερο στη ζωή μου», λέει για την εμπειρία του στο πλευρό του Αμερικανού σκηνοθέτη (λέει μάλιστα ότι η εκτενής εκδοχή της ταινίας, σχεδόν τεσσάρων ωρών, είναι κορυφαία). Οπως αφηγείται, όταν τον πρωτογνώρισε δεν ήξερε τίποτα γι’ αυτόν: «Δεν έβλεπα καθόλου ταινίες! Τώρα, χάρη σε αυτόν, είμαι κινηματογραφόφιλος!». Η πρώτη τους συνάντηση, λέει, διήρκεσε έξι ώρες, με τον Στόουν να επιδεικνύει λεπτομερέστατες γνώσεις για τον Αλέξανδρο. Στο τέλος, ο σκηνοθέτης ρώτησε τον καθηγητή τι ήθελε για να συμμετάσχει ως σύμβουλος στην ταινία: «Περίμενε να του ζητήσω ένα εκατομμύριο δολάρια. Αντ’ αυτού είχα δύο αδιαπραγμάτευτα αιτήματα: να είμαι στις πρώτες γραμμές σε κάθε σκηνή με το μακεδονικό ιππικό και να αναφερθώ στους τίτλους με τη φράση “παρουσιάζοντας τον Ρόμπιν Λέιν Φοξ”».
Οσο για τον Κάστρο, λέει ότι «τον ενδιέφερε ιδιαίτερα η γνώμη μου για τις δευτερεύουσες εκστρατείες του Αλέξανδρου, γιατί σε τέτοιες μάχες είχε πολεμήσει και ο ίδιος. Εκανε πολύ δύσκολες ερωτήσεις, σε βαθμό που ανησύχησα ότι δεν είχα προετοιμαστεί επαρκώς! Και γελούσε πολύ. Τον συμπάθησα».

Η Αμφίπολη αποκλείεται να είναι τάφος του Ηφαιστίωνα

Η συγκίνηση που προκαλεί στον Λέιν Φοξ ο αρχαίος κόσμος έγινε ευρύτερα γνωστή κατά τη σπουδαία έκθεση «Από τον Ηρακλή στον Μέγα Αλέξανδρο», που παρουσιάστηκε προ τετραετίας στο μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης. Εκεί, σε συνέντευξη Τύπου για τα ευρήματα που είχε φέρει στο μουσείο η Αγγελική Κοτταρίδη («πολύ καλή μου φίλη… ισχυρή και ιδιοφυής προσωπικότητα»), ο καθηγητής του New College είχε δακρύσει, μιλώντας για την πιο σημαντική έκθεση αρχαιοελληνικού ενδιαφέροντος που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη Βρετανία.

Στο τέλος της συνέντευξης Τύπου, ένας δημοσιογράφος -«πιθανότατα Γερμανός», λέει- είχε σχολιάσει ότι σκοπός της έκθεσης ήταν να δείξει ότι η Μακεδονία είναι ελληνική, ενώ δεν είναι. «Εξοργίστηκα τόσο πολύ που είπα αυτό που πιστεύω: ότι ο Αλέξανδρος ζούσε σε έναν ελληνικό κόσμο, με ελληνικά ονόματα, τη λατρεία των 12 θεών – ήταν Ελληνας ώς το μεδούλι του. Το να πει κανείς ότι γεννήθηκε στα Σκόπια είναι δείγμα αγραμματοσύνης αντίστοιχης με το να πει ότι ο Σαίξπηρ γεννήθηκε στη Λευκορωσία».

Ο Βρετανός καθηγητής παρακολουθεί πάντα στενά τις ανασκαφές στην Αμφίπολη. Προειδοποιούσε μάλιστα ότι «είναι ακόμα πολύ νωρίς» για συμπεράσματα σχετικά με τα ευρήματα στην περιοχή. Για ένα πράγμα ήταν – είναι σίγουρος: «Αποκλείεται να είναι ο τάφος του Ηφαιστίωνα». Ο Λέιν Φοξ όμως είναι πλήρης εμπειριών και της σύγχρονης Ελλάδας. «Οταν άρχισα να ταξιδεύω εκεί», θυμάται, «στη γη δούλευαν Ελληνες – ηρωικοί Ελληνες, που είχαν πολεμήσει τους Γερμανούς, είχαν πολεμήσει μεταξύ τους, κατά του Κομμουνισμού. Ηταν σκληραγωγημένοι, δυνατοί άνθρωποι. Στις επισκέψεις μου όμως μετά το 2000, μου είχε προκαλέσει κατάπληξη ότι στα χωράφια όλοι οι εργάτες ήταν μετανάστες – Αλβανοί ή Πακιστανοί».

Για τις συνέπειες της κρίσης, εστιάζει στις περικοπές που έχουν επιβληθεί «σε αυτούς που δεν έχουν τη δυνατότητα να κλέψουν» – εννοεί τους μισθωτούς, που πληρώνονται όλο και λιγότερο και δεν έχουν τη δυνατότητα να κρύψουν τα εισοδήματά τους. Τονίζει τη σημασία τού να γνωρίζουν οι ευρωπαϊκοί λαοί ο ένας την ιστορία του άλλου αν πρόκειται το εγχείρημα της ευρωπαϊκής ενοποίησης να επιβιώσει.

Συγκρίνοντας την αρχαία Ρώμη με τον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό, ο Λέιν Φοξ σημειώνει ότι παρότι η Δύση απορρίπτει την ταξική φύση του ρωμαϊκού καθεστώτος, στην πράξη, οι συνέπειες της προσαρμογής από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-8 επιβλήθηκαν μονόπλευρα στις πιο αδύναμες τάξεις. Επανερχόμενος στο ελληνικό ζήτημα, καταλήγει: «Οταν οι τράπεζες χορηγούν μαζικά δάνεια σε κάποιον και αυτός μετά δεν μπορεί να πληρώσει, αυτό που ήξερα είναι ότι οι τράπεζες χάνουν τα λεφτά τους. Μην ξεχνάτε τη μεγάλη επαναστατική κραυγή των Ελλήνων κατά τον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ.: “Χρεών αποκοπαί και γης αναδασμοί!”».

Δεν μπορεί να με αντικαταστήσει ένας υπολογιστής!

Ο Λέιν Φοξ είναι η απόλυτη ενσάρκωση της παραδοσιακής βρετανικής ελίτ: απόφοιτος του Eton και της Οξφόρδης, καθηγητής Κλασικών Σπουδών, λάτρης της κηπουρικής, με θέμα την οποία αρθρογραφεί στους Financial Times εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες. Ως ανόθευτο προϊόν ενός παλαιότερου κόσμου, που μάλιστα έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη ακόμα παλαιότερων πολιτισμών, κοιτάζει με καχυποψία την επιτάχυνση της τεχνολογικής αλλαγής, από την οποία κανένας τομέας της σύγχρονης ζωής δεν έχει ασυλία. Του θέτω το ζήτημα της νοημοσύνης των μηχανών, όπως το βιώνουμε ήδη σε πολλές πτυχές της καθημερινότητάς μας, και την εντεινόμενη συζήτηση για τη δυνατότητά τους να κάνουν πιο αποτελεσματικά πολλές δουλειές που θεωρούνταν μέχρι πρότινος αποκλειστικό πεδίο των ανθρώπων. Πώς πιστεύει ότι η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει τον τρόπο διδασκαλίας των φοιτητών και την ανώτατη εκπαίδευση γενικότερα;

Ο συνομιλητής μου παίρνει την ερώτηση προσωπικά: «Δεν γίνεται να αντικατασταθώ από έναν υπολογιστή» δηλώνει, με περιφρόνηση προς τον απροσδόκητο ανταγωνισμό. «Δεν υπάρχει περίπτωση ούτε για μία στιγμή ένας υπολογιστής να δώσει σε έναν φοιτητή την εμπειρία της διδασκαλίας που θα έχει με έναν καλό καθηγητή: τον προσωπικό αντίκτυπο, την άμεση επικοινωνία, το παράδειγμα που δίνει -ενίοτε κακό (γελάει)-, την αγάπη για το αντικείμενο. Δεν μπορεί ένας αλγόριθμος να μιμηθεί αυτά τα πράγματα, δεν μπορεί να αγαπήσει, δεν έχει χιούμορ, προσωπική γοητεία – ξεχάστε το!». Και συνεχίζει την πολεμική: «Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που τρώνε στη διπλανή αίθουσα (καθηγητές, νυν και πρώην, του New College) αγαπιούνται από τους φοιτητές τους. Ποιος αγάπησε ποτέ έναν υπολογιστή – εκτός από κάποιον σαν τον Στιβ Τζομπς;».

Εξίσου παλαβή θεωρεί ο Λέιν Φοξ την τάση ποσοτικοποίησης της αξίας – και της ακαδημαϊκής προσφοράς. «Μπορείς να βάλεις έναν αριθμό στον βαθμό ικανοποίησής σου από την ερωτική σου ζωή, ή να βαθμολογήσεις έναν κήπο με άριστα το δέκα, αλλά πρόκειται περί αστείου. Αλλά το έχουμε πάρει στα σοβαρά και αξιολογούμε πανεπιστημιακά τμήματα βάσει αυτού. Πρόκειται περί παραλογισμού των λογιστών, προϊόν των αποτυχημένων μεθόδων management της WalMart, όλα αυτά τα περί “προστιθέμενης αξίας”. Εγώ ξέρω τι αξία έχω προσθέσει στις ζωές των ανθρώπων! Το ίδιο ισχύει και για τους δασκάλους στη διπλανή αίθουσα».

Η θλιβερή κατάσταση της ανώτατης εκπαίδευσης στην Eλλάδα μας οδηγεί να στρέφουμε το βλέμμα στο εξωτερικό, αναζητώντας υποδείγματα χρηστής διοίκησης και αριστείας. Ωστόσο η διεθνής κρίση που ξέσπασε το 2008 δεν έπληξε μόνο τα –ήδη επιβαρυμένα με τις γνωστές χρόνιες παθογένειες– εγχώρια πανεπιστήμια. Ο Λέιν Φοξ εκφράζεται με πραγματική αγανάκτηση για την απόφαση της κυβέρνησης Κάμερον να τριπλασιάσει τα δίδακτρα στους φοιτητές προπτυχιακών προγραμμάτων, στις 9.000 λίρες. «Πρόκειται για μία αποτρόπαια μεταρρύθμιση, που δεν ανακοινώθηκε πουθενά προεκλογικά και δεν συζητήθηκε στο κοινοβούλιο» λέει. «Πήγα για ύπνο εκείνο το βράδυ σε κατάσταση εμβρόντητης κατάπληξης».

Μακροπρόθεσμες συνέπειες

Οι αρνητικές επιπτώσεις της μεγάλης αύξησης των διδάκτρων, σύμφωνα με τον καθηγητή, θα είναι μακροπρόθεσμες και σημαντικές. «Μέχρι στιγμής», λέει, «το βάρος των δανείων που πρέπει να επωμιστούν οι φοιτητές για να σπουδάσουν δεν έχει αποθαρρύνει τις αιτήσεις. Αυτό που ήδη είναι φανερό είναι ότι εντείνεται το κίνητρο της μετανάστευσης μετά την αποφοίτηση, ώστε να μη χρειαστεί ποτέ να αποπληρώσουν τα δάνεια. Οσοι παραμένουν, κάθε νέο ζευγάρι με πανεπιστημιακή μόρφωση, πριν καν αγοράσει σπίτι, αντιμετωπίζει χρέη ύψους 65.000 λιρών. Το αποτέλεσμα είναι ότι κάνουν παιδιά σε πολύ μεγαλύτερη ηλικία, ή καθόλου. Αυτό θα έχει σοβαρές δημογραφικές επιπτώσεις, ενώ είναι και κραυγαλέα άδικο – ποιος θα το περίμενε ότι τα βασικά θύματα της τραπεζικής κρίσης σε αυτή τη χώρα θα ήταν οι νέοι κάτω των 23 ετών;».

Ο Λέιν Φοξ θεωρεί ότι η κυβέρνηση μπορούσε να είχε βρει τους πόρους που χρειάζεται επιβάλλοντας ένα φόρο 1% επί των εισοδημάτων όλων των κατοίκων της Βρετανίας που έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο. Βλέπει ωστόσο, εν δυνάμει, μία θετική συνέπεια από το μέτρο. «Πολλά πανεπιστημιακά ιδρύματα είχαν μπει σε μία αμερικανική λογική, σύμφωνα με την οποία το μόνο που μετράει είναι η έρευνα, οι επιδοτήσεις από ερευνητικά προγράμματα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι καθηγητές εκεί σταμάτησαν να διδάσκουν. Ελπίζω ότι τώρα που οι φοιτητές πληρώνουν δίδακτρα, θα απαιτήσουν να αποκτήσουν ξανά στενή επαφή με τους ακαδημαϊκούς που βρίσκονται στην κορυφή του τομέα τους». Οπως λέει, ο Τζο Τζόνσον, ο υπουργός Παιδείας, ενθαρρύνει την πολιτική αυτή – «είχε, βλέπετε, μία εξαιρετική φοιτητική εμπειρία στο Balliol [ένα από τα πιο φημισμένα κολέγια της Οξφόρδης] και θέλει κι άλλοι να έχουν την ίδια εμπειρία».

Η συνάντηση

Συναντηθήκαμε στο New College, μία ομιχλώδη μέρα, «όχι ακριβώς χειμωνιάτικη». Μετά έναν σύντομο περίπατο στον κήπο, κατευθυνθήκαμε σε μια άδεια, ψηλοτάβανη αίθουσα του SCR, στην άκρη της οποίας, δίπλα στο παράθυρο από το οποίο έμπαινε το ασθενικό φως, υπήρχε ένα μικρό τραπέζι και δύο καρέκλες. Σχεδόν με προειδοποίησε να αποφύγω το κοτόπουλο, ενώ έδειξε κάτι λιγότερο από ενθουσιασμό και για την ντοματόσουπα που ήταν στο μενού της ημέρας. Δεν είχε πολλή σημασία. Η Οξφόρδη τρέφει το πνεύμα – και σε αυτό το πλαίσιο, η κουβέντα μας δεν απογοήτευσε…

Oι σταθμοί του

1946
Γεννιέται στο Λονδίνο.

1969
Ολοκληρώνει το προπτυχιακό του στις Κλασικές Σπουδές και τη Φιλοσοφία στην Οξφόρδη.

1970
Ξεκινά την εβδομαδιαία στήλη του περί κηπουρικής στους Financial Times, την οποία συνεχίζει να γράφει ακόμα και σήμερα.

1974
Εκδίδει τη βιογραφία «Alexander the Great», το πιο επιτυχημένο βιβλίο του.

1977
Αρχίζει να διδάσκει Αρχαία Ιστορία στο New College της Οξφόρδης, δραστηριότητα που θα συνεχίσει ώς το 2014.

2004
Συμμετέχει ως ιστορικός σύμβουλος και κομπάρσος καβαλάρης στο «Alexander» του Ολιβερ Στόουν, που βασίστηκε στο βιβλίο του.

2015
Εκδίδει το τελευταίο βιβλίο του, για τον Αγιο Αυγουστίνο («Augustine: Conversions and Confession») και ετοιμάζει την επιστροφή του στη διδασκαλία.

Πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία, Πρόσωπα

Η Αμφίπολη διαιωνίζει τη μνήμη του ελληνικού πολιτισμού

Δημοσιεύτηκε στις 0

του Γιώργου Ροδάκογλου

«Ο πολιτισμός είναι ο απότοκος της αρχαιολογίας της ιστορίας. Έχεις άμεση συνέχεια με τη μνήμη και την διαιώνιση της. Επομένως όταν αυτή η διαιώνιση πηγαίνει σε βάθος χιλιάδων χρόνων και μας θυμίζει την διάσταση και την προσφορά του ελληνικού πολιτισμού στη δημιουργία του λεγόμενου Δυτικού πολιτισμού του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού, είναι πολύ σημαντικό για μας τους Έλληνες».

O Αναστάσιος Τάμης καθηγητής της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών στο NOTRE DAME  παρακολουθεί από την Αυστραλία τις εξελίξεις στην ανασκαφή του τύμβου Καστά από το 2011 και θεωρεί ανεκτίμητη την ανακάλυψη του Μακεδονικού τάφου που έφερε εις πέρας η Κατερίνα Περιστέρη με την ομάδας της.

«Ας σκεφτούμε την διάχυση του Ελληνικού πολιτισμού μέσα από τα ελληνικά βασίλεια στην Άπω Ανατολή στην Κίνα και την Ιαπωνία και αν λάβουμε σοβαρά ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει αναγέννηση στην Ιταλία τον 12 και 13ο αιώνα χωρίς την προσφορά του Ελληνικού Πολιτισμού της Ελληνικής γραμματείας και του Χριστιανισμού  τότε κάθε τι  καινούργιο που βγαίνει από τα σπλάχνα της ελληνικής γής προκαλεί συγκίνηση και συναισθήματα ευθύνης στην ομογένεια και τη διασπορά γενικότερα».

Ο καταξιωμένος ερευνητής γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και το 1971 μετανάστευσε στην Αυστραλία. Στους 230.000  Έλληνες της  Μελβούρνης είναι πολύ αγαπητός  αφού έχει ενεργό ρόλο σε όλες τις δράσεις τους. Μιλάει για τον πολιτισμό  ως διαιώνιση της μνήμης,  για την εξαγωγή του ως δυνατό χαρτί της Ελλάδα αλλά εκφράζει την απορία του για την διακοπή της πληροφόρησης την οποία και θεωρούσε πολύ πετυχημένη στο εξωτερικό.

«Οι Έλληνες της διασποράς όχι μόνο της Αυστραλίας ένιωσαν αισθήματα συγκίνησης και πραγματικά ρίγησαν διότι πίστευαν ότι κάτι σπουδαίο θα βγει από την συγκεκριμένη ανασκαφή.

Πολλοί  πίστευαν και εύχονταν να είναι ο τάφος του Μεγάλου στρατηλάτη, αλλά εκείνο που πιστεύω εγώ είναι  πως ότι και αν βγει από την Αμφίπολη, είτε είναι ο τάφος  του Μέγα Αλέξανδρου είτε της Ολυμπιάδας είτε της γυναίκας του, όποιο και να είναι το αποτέλεσμα αναδεικνύεται για μια ακόμη φορά ότι η Μακεδονία είχε έναν πολύ μεγάλο πολιτισμό, ότι είχε άμεση σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα, και ότι είχε άμεση συνάφεια σε θέματα πολιτισμού θρησκείας λατρείας των νεκρών με την αρχαία Ελλάδα.

Κατά συνέπεια δείχνουμε όχι μόνο τη διαχρονικότητα του ελληνικού πολιτισμού αλλά και την έκταση του, δηλαδή μια Ελλάδα η οποία δεν σταματάει στη Σπάρτη αλλά φτάνει μέχρι την Μακεδονία. Μιλάμε για μια αμιγή Μακεδονία όπως εξελίχθητε στα μεγάλα εκείνα χρόνια του  5ου 4ου  και 3ου αιώνα π.X.».

Ο κύριος Τάμης εκτιμά  ότι η ανασκαφή της Αμφίπολης αποτελεί ένα πολύ ισχυρό  όπλο εξαγωγής του πολιτισμού αλλά και μοχλός ανάπτυξης της Ελλάδας κάτι που όπως λέει διαπιστώνει ο ίδιος στο εξωτερικό.

«Ο πολιτισμός είναι  τον μόνο προϊόν που μπορεί να εξάγει με επιτυχία Διεθνώς η Ελλάδα. Και στην περίπτωση της Αμφίπολης αυτό  έγινε με επιτυχία.

Πριν από τριάντα χρόνια η ενημέρωση ήταν βραδεία και ήταν φοβερά ανεπαρκής Σήμερα με τη νέα τεχνολογία η πληροφορία τρέχει. Λογικό είναι να εκμεταλλευόμαστε τις ευκαιρίες.  Στην Αυστραλία δεν υπήρχε Έλληνας ο οποίος να μην ανατρέχει καθημερινά στα μέσα ευρεία ενημέρωσης. Ακόμα και τα αλλόφωνα κάλυπταν καθημερινά τις ανασκαφές στην Αμφίπολη το ίδιο και η τηλεόραση».

Ο καθηγητής της Σχολής ανθρωπιστικών σπουδών κρούει ένα καμπανάκι αφύπνισης, υπενθύμιση προς την πολιτεία, ενώ παράλληλα θέτει προ των ευθυνών τους, όσους έχουν διαφορετική αντιμετώπιση των πραγμάτων.

«Κάθε πολιτιστική έκφανση της Ελλάδας συγκινεί και αποτελεί για μας εχέγγυο μιας ασφάλειας για το μέλλον των παιδιών μας. Κάθε τι  καινούργιο που βγαίνει από τα σπλάχνα της ελληνικής γής προκαλεί συγκίνηση και συναισθήματα ευθύνης. H ανάδειξη της Αμφίπολης ύψωσε το ηθικό των Ελλήνων στην ομογένεια και τη διασπορά γενικότερα».

 

 

 

 

ΠΟΙΟΣ ΕΝΑΙ Ο ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΤΑΜΗΣ

Σπούδασε Αρχαία και Νεοελληνική Φιλολογία και ειδικεύτηκε με μεταπτυχιακές σπουδές στην Κοινωνική Γλωσσολογία και ιστορία της Ελληνικής Διασποράς. Aναγορεύθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (2006), τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με το Βραβείο των Επιστημών από το Hellenic Chambers of Commerce and Industries(2002), Βραβείο Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών (1995), Διεθνές Βραβείο Α. Ωνάσης (2006) Κρατικό Βραβείο Βιβλίου της Ελληνικής Πολιτείας  (2007).

Ο Καθηγητής Τάμης εκλέχθηκε Πρόεδρος του Τμήματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe της Μελβούρνης (1993-1996), ιδρυτικός Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Ελληνικών Μελετών και Έρευνας του Πανεπιστημίου La Trobe[ΕΚΕΜΕ] (1997-2008), ιδρυτής και Διευθυντής των Αρχείων Δαρδάλη της Ελληνικής Διασποράς (1992-2008), ιδρυτικός Πρόεδρος του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Μακεδονικών Σπουδών (1986-2012), Καθηγητής στη Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Notre Dame της Αυστραλίας (2009-).

Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ως διευθυντού, το ΕΚΕΜΕ αναπτύχθηκε και συμπεριέλαβε τα Αρχεία της Ελληνικής Διασποράς, το Ινστιτούτο Κυπριακών Μελετών, το Ινστιτούτο Ποντιακών και λοιπών Μικρασιατικών Μελετών, το Ινστιτούτο Κοινοτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, την Ελληνική και Βαλκάνια Βιβλιοθήκη, το Κέντρο Προβολής και Διάδοσης της Ελληνικής Γλώσσας και το Μουσείο Ελληνικής Μετανάστευσης και Εποίκισης. Κατά τη διάρκεια των δέκα τελευταίων ετών φρόντισε για τη διοργάνωση συστηματικής υποδομής για την έρευνα της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής Διασποράς με εκατομμύρια πρωτότυπα έγγραφα, εφημερίδες, περιοδικά, ώστε να καταστεί μία από τις αρτιότερες ψηφιακές αρχειακές συλλογές της ελληνικής Διασποράς στον κόσμο.

Ο Καθηγητής Τάμης αναγνωρίζεται διεθνώς ως καταξιωμένος ερευνητής στη μελέτη και έρευνα της ελληνικής κοινωνιογλωσσολογίας και της ιστορίας της ελληνικής μετανάστευσης και εποίκησης. Θεωρείται επίσης ειδικός κοινωνιογλωσσολόγος σε θέματα που σχετίζονται με τις γλώσσες σε επαφή, τη γλωσσική φθορά, σύγκλιση/απόκλιση και την εν γένει κατάσταση της Ελληνικής σε καθεστώς διγλωσσίας ή διπλογλωσσίας.

 

Τα τελευταία 20 χρόνια εξέδωσε 19 μονογραφίες, επιμελήθηκε δέκα βιβλία και συνέγραψε πάνω από 120 κεφάλαια και άρθρα σε έγκριτα περιοδικά και βιβλία στην Ευρώπη, Αυστραλία κι Αμερική. Ανάμεσα στα κυριότερα βιβλία του  συγκαταλέγονται:  A Trilogy of Greek Voices (2012), Mελβούρνη; Greeks in the Far Orient (2011),Vanias Publishing, Θεσσαλονίκη; Οι Έλληνες της Λατινικής Αμερικής (2006), Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα; The Greeks in Australia (2005), Cambridge University Press, Λονδίνο;  From Migrants to Citizens: Greek Migration in Australia and Canada (2002), La Trobe University, Melbourne, με την Ε. Γαβάκη;

Η Ιστορία των Ελλήνων της Αυστραλίας, Τόμος Α.  (1997),  Βάνιας, Θεσσαλονίκη;  Η Ιστορία των Ελλήνων της Αυστραλίας, Τόμος Β΄ (2000),  Ellikon Press, Mελβούρνη; The Immigration and Settlement of Macedonian Greeks in Australia (1994), La Trobe University Press, Mελβούρνη; An Illustrated History of Greeks in Australia, (1997), La Trobe University Press , Μελβούρνη;  H Ελληνόγλωσση Εκπαίδευση στην Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία,(2001), Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΥΕΠΘ. Τα κυριότερα συλλογικά του έργα συμπεριλαμβάνουν: Philathenaios, Studies in Honour of Prof. M. J. Osborne (2010) with Chris Mackie and Sean Byrne; Cyprus in the Modern World (2006) with M. Michael; Greeks in Australia (1988) with Andros Kapardis and Macedonian Hellenism(1999).

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία, Πρόσωπα

ΡΟΒΗΡΟΣ ΜΑΝΘΟΥΛΗΣ: H Αμφίπολη χάραξε την πορεία μου στην τέχνη

Δημοσιεύτηκε στις 0

«Είμαστε ανάγωγοι. Δεν έχουμε Υπουργείο Πολιτισμού ενώ  βιαζόμαστε να κρίνουμε τους άλλους».

 

 

του Γιώργου Ροδάκογλου

 

Ο κορυφαίος σκηνοθέτης Ροβήρος Μανθούλης αναπολεί  τα παιδικά χρόνια στην Αμφίπολη όταν ο πατέρας του εργαζόταν στην κατασκευή του φράγματος του Στρυμόνα ενώ δεν ξεχνάει, την  πρώτη ασπρόμαυρη ταινία που  είδε στο καφενεδάκι ενός χωριού της περιοχής , που χάραξε και την επαγγελματική του πορεία. Ζεί στο Παρίσι και σε ηλικία σήμερα 85 ετών εκφράζει την επιθυμία του να γυρίσει μια ταινία για τον περίτεχνο τάφο στον Τύμβο Καστά.

Πρεσβευτής του Ελληνικού πολιτισμού από τους ελάχιστους ο κ Μανθούλης, είναι ένας από τους 231 ανθρώπους των Γραμμάτων και Τεχνών που υπέγραψαν  την επιστολή υποστήριξης για την  ανασκαφή της Αμφίπολης, με αποδέκτη τον Υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά.

«Γιατί δεν θα έπρεπε να το κάνω»;

Ήταν η απάντηση που μου έδωσε στο ερώτημα που του έθεσα κατά την πρώτη επικοινωνία που είχα μαζί του. Ο λόγος του ποιητή και συγγραφέα με το πολύ βαρύ βιογραφικό, έχει μια ιδιαίτερη σημασία. Κοσμογυρισμένος και βραβευμένος διεθνώς, προτείνει τρόπους ανάδειξης της ελληνικής κουλτούρας και χτυπάει καμπανάκι κινδύνου για την απουσία του Υπουργείου Πολιτισμού. Το ευχαριστώ για τη συνέντευξη που μου παραχώρησε.

 

  • Ποια είναι η πρώτη σας σκέψη όταν σας ρωτάω για την Αμφίπολη;

«Στις αναμνήσεις μου «Ο Κόσμος κατ’ εμέ» περιγράφω τα παιδικά μου χρόνια που πέρασα στον Πεθελινό, ένα χωριουδάκι, το 1935, πολύ κοντά στην Αμφίπολη. Εκεί έβγαλα και το δημοτικό. Είναι η εποχή που η Μονξ-Ούλεν (ή Γιούλεν) κατασκεύαζε το φράγμα του Στρυμόνα και είχε προσλάβει τον πατέρα μου. Δεν γνωρίζαμε τότε πως ο Ξέρξης, που κατέβαινε ακάθεκτος προς την Αθήνα επικεφαλής πέντε εκατομμυρίων οπλιτών (ο Ηρόδοτος το λέει) όταν ήταν να περάσει τον Στρυμόνα, έσφαξε 12 κορίτσια από τον Πεθελινό (τον τότε!)  και τα πέταξε στο ποτάμι για να το εξευγενίσει… Αυτό το θυμότανε ο Θεμιστοκλής, που πήρε το αίμα τους πίσω.

 

Δύο είναι τα πιο τρομαχτικά από όσα θυμάμαι εγώ, το ένα μια κινηματογραφική προβολή στην πλατεία του χωριού και το άλλο, το (Πλαστηρικό) Κίνημα του 35. Οι επαναστάτες είχαν ανατινάξει τις γέφυρες του Στρυμόνα εκτός από μία, αυτή που ήταν κοντά στο χωριὀ μου. Τα Συντάγματα που επαναστάτησαν ήταν από τη δική μου μεριά και οι Κυβερνητικοί από την απέναντι. Όπως την εποχή του Πελοποννησιακού Πολέμου, οι Σπαρτιάτες από δω, οι Αθηναίοι από κει. Αλλά οι Αθηναίοι έχασαν τότε (προσωρινά) την Αμφίπολη γιατί έλειπε ο Στρατηγός τους που ήταν ο Θουκυδίδης !  Μάλιστα, ο ιστορικός. Ο οποίος Θουκυδίδης καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο και κατέφυγε στην Σκαπτή Ύλη. Ευτυχώς, γιατί εκεί και τότε έγραψε την Ιστορία του. Δεν μ’ αρέσει να λέμε «ευτυχώς που χάσαμε» αλλά εδώ μπορούμε να το πούμε.

Ο Περικλής, μέγας στρατηλάτης (γι’ αυτό τον είχαν ψηφίσει πάνω από είκοσι φορές οι Αθηναίοι αν θυμάμαι καλά) έστηνε ναυτικές βάσεις σε διάφορα σημεία της Ελλάδας για να εξυπηρετείται ο Αθηναϊκός στόλος – και όχι μόνο.  Ένα από αυτά τα σημεία ήταν οι εκβολές του Στρυμόνα. Συνδύαζε ναυτική βάση και αμυντικό ανάχωμα για περίπτωση νέας περσικής εισβολής.  Και μάλιστα ίδρυσε μια μεγάλη πόλη, με 3-4 χιλιάδες Αθηναίους μέτοικους, μέσα στο ποτάμι, για περισσότερη ασφάλεια. Και είναι ο λόγος που η Πόλη ονομάστηκε Αμφίπολη.  Και μένω σ’ αυτά».

 

 

  • Υπογράψατε ένα κείμενο υποστήριξης για την ανασκαφή, τι είναι αυτό που σας οδήγησε στη συμμετοχή σας σ αυτή τη διαδικασία;

 

«Τα ευρήματα στον Τάφο, για τον οποίο μιλάμε σήμερα, είναι μια (ακόμα) μεγάλη έκπληξη, ύστερα από τη Βεργίνα και την δική μας Πομπηία που σκέπασε ο δικός μας Βεζούβιος στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης. Αυτές τις μέρες μελετάω και τα ευρήματα της Πομπηίας και του Ηράκλειου (πόλη ακόμα πιο κοντά στον Βεζούβιο, για την οποία δεν μιλάει κανείς)  που κι’ αυτά ανακαλύφθηκαν 18 αιώνες αργότερα. Τα μελετάω για τον 2ο τόμο του βιβλίου+DVD  «Οι Μεταμορφώσεις της Αφροδίτης» που εκδίδει ο Γαβριηλίδης και ο νους μου πάει στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης. Στον πρώτο τόμο έχω ένα ολόκληρο κεφάλαιο για την Απαγωγή της Περσεφόνης.  Καταπληκτική η ιστορία, καταπληκτικοί οι πίνακες. Και να σκεφτείτε ότι το επεισόδιο της  γριάς Ιάμβης (ή Βαυώς) που ανέσυρε τη φούστα της μπροστά στη Δήμητρα την ώρα που καθόταν πάνω στην Αγέλαστη Πέτρα της Ελευσίνας, έδωσε εκατοντάδες «αριστοφανικά» αγάλματα-ξόρκια (για να μην καταλήξω αθυρόστομος) που ανέβηκαν σε εκατοντάδες μεσαιωνικά κάστρα και ναούς σε όλη την Ευρώπη.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι κανένα έργο μοντέρνο δεν λάμπει όσο το ψηφιδωτό του Τάφου της Αμφίπολης και, φυσικά, κανένα άλλο αρχαίο ψηφιδωτό της Περσεφόνης δεν έχει διασωθεί από την καταστροφική μανία των ταλιμπάν της εποχής που έστειλε ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος να καθαρίσουν τον τόπο από αριστουργήματα, όπου τα βρουν».

Η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού  δείχνει ότι δεν υποστηρίζει και τόσο ένθερμα αυτήν την προσπάθεια των επιστημόνων της ανασκαφής παρόλο που η ανακάλυψη  του μνημείου που αποδίδεται στον Ηφαιστίωνα, αγαπήθηκε  και αγκαλιάσθηκε από τους Έλληνες σ ολόκληρο τον πλανήτη. Το φταίει τελικά;

«Έχουμε Υπουργείο Πολιτισμού στην Ελλάδα; Αν είχαμε, δεν θα είχαμε μόνο 45.432 άτομα να ενδιαφέρονται για τα πολιτιστικά. Γιατί αυτό ήταν το μάξιμουμ των εισιτηρίων που έκανε το Θέατρο Κουν. Και σήμερα, μετά από μισό σχεδόν  αιώνα εμπορικής τηλεόρασης, θα πρέπει να είναι λιγότεροι.

Πριν φτάσουμε να μιλάμε για πολιτισμό χρειαζόμαστε ένα Υπουργείο Καλλιέργειας. Πνευματικής Καλλιέργειας. Κουλτούρας, αν θέλετε, γιατί έτσι ονομάζεται στο έξω κόσμο.  Που να γονιμοποιεί τα μυαλά, την ψυχή, το συναίσθημα, την αισθητική συνείδηση. Ένα Υπουργείο μετασχολικής παιδείας.

Πότε θα ανακαλύψουν οι πολιτικοί και οι κυβερνήτες μας ότι δεν φτάνει να έχουμε μια ηγεσία πρώτης κατηγορίας, σπουδασμένη στα Χάρβαρντ και στα Λόντον Σκουλ οφ Εκονόμικς. Τον  πολιτισμό, στον οποίον αποσκοπεί ένα υπουργείο θα τον έχουμε, όταν και οι πολίτες είναι πρώτης κατηγορίας και ίσως πιο πρώτης από τους πολιτικούς.  Αλλά όταν  βλέπεις να παίρνουν την Τηλεόραση από το Υπουργείο Πολιτισμού και να την πηγαίνουν ένας θεός ξέρει πού και μάλιστα να κλείνουν και το μόνο πολιτιστικό κανάλι που είχαμε, την ΕΡΤ,  πως θα περιμένεις καλλιέργεια από ένα κράτος που επιβάλει αδιάντροπους προϋπολογισμούς στο  Υπουργείο  Πολιτισμού, ένα κράτος που καταργεί  το ενάμιση τοις εκατό των τηλεοπτικών καναλιών, για την υποστήριξη του ελληνικού σινεμά και που καταργεί τον μόνο φόρο στα εισιτήρια κινηματογράφου που ήταν το κύριο έσοδο του (πολιτιστικού) Κέντρου Κινηματογράφου ;»

 

 

  • Ποιά η γνώμης για την κριτική που ασκείται από μια μερίδα λίγων αρχαιολόγων εναντίον της ανασκαφικής ομάδας στον τύμβο Καστά; Πόσο μάταιο τελικά είναι όλο αυτό;

 

«Στα πολιτιστικά επιτρέπεται -για να μη πω επιβάλλεται- κατάθεση απόψεων μέχρι και αντίλογος. Αλλά εδώ, στα του Τάφου της Αμφίπολης,  πρόκειται για δύσκολες διαδικασίες μιας σοβαρής και υπεύθυνης ανασκαφής που χρειάζεται ηρεμία και χρόνο. Είναι όπως όταν γυρίζεις μια ταινία. Όλοι οι παρόντες βλέπουν και βιάζονται να κρίνουν αυτά που βλέπουν και μόνο όταν δουν την ταινία στην οθόνη  αντιλαμβάνονται ότι δεν ήταν αυτοί που έβλεπαν πριν, ήταν η αλόγιστη καχυποψία τους. Στην οθόνη, ναι εκεί  αυτός που έβλεπε ήταν η λελογισμένη λογική τους.

Δεν είμαι σε θέση να έχω γνώμη για τις λεπτομέρειες της ανασκαφής. Υποψιάζομαι ότι είναι καλό το αποτέλεσμα. Ας πούμε ότι παρασύρθηκα σε μια καλή πράξη !»

 

  • Τι φταίει τελικά και είμαστε τόσο μίζεροι;

«Δεν νομίζω ότι είμαστε μίζεροι. Είμαστε ανάγωγοι. Δυσκολευόμαστε τόσο στις ιδιωτικές όσο και στις δημόσιες συζητήσεις. Έχουμε όλοι ανάγκη να ακουστούμε. Μόνο εμείς. Νομίζουνε ότι έτσι θα υπάρξουμε. Ακόμα και άνεργοι. Ακόμα και συνταξιούχοι. Και επειδή κανείς δεν μας προσέχει, ανοίγουμε μπλογκ και απευθυνόμαστε στην ανθρωπότητα χωρίς να μας προσέχει κανείς, μόνο που εμείς δεν το ξέρουμε. Ο Ντεφόε το κατάλαβε κι’ έγραψε τον Ροβινσώνα Κρούσο.»

 

 

  • Η ανασκαφή στον τύμβο Καστά αποτελεί για σας πηγή έμπνευσης για ένα ντοκιμαντέρ ή μια ταινία και που στρέφεται το ενδιαφέρον σας την περίοδο αυτή;

 

«Πολύ θα ήθελα να κάνω μια ταινία για τον Τάφο και την Αμφίπολη. Η Αμφίπολη μ’ έχει εντυπωσιάσει από τότε που ασχολήθηκα με τον Περικλή, στ0 βιβλίο μου «Το Χρονολόγιο της Ελληνικής Αρχαιότητας». Αλλά κάποτε σταμάτησα να γυρίζω ταινίες, με εξαίρεση τα DVD της Ιστορίας της Τέχνης και άρχισα να γράφω βιβλία με θέματα που δεν εύρισκα σε άλλα βιβλία.  Οι ελληνικοί τάφοι με ενδιαφέρουν για τα καλλιτεχνήματα που κρύβουν. Και όχι μόνο οι ελληνικοί.

Αφήνω την προκολομβιανή Αμερική και θα αναφέρω μόνο τους Ετρουσκικούς τάφους. Στους τάφους του Κεραμικού, εντός και εκτός του Αθηναϊκού τείχους έχουν βρεθεί αριστουργήματα. Σε πολλούς πολιτισμούς οι άνθρωποι έντυναν τους τάφους τους (και τους νεκρούς τους, στην Αίγυπτο) για να παραμείνει ζωντανή η «τελετή της τέχνης».  Που είναι μια θρησκευτική τελετή. Το καλλιτεχνικό έργο δεν είναι μια άγια πράξη; Που να χρειάζεται να παραμένει ζωντανό ανά τους αιώνες που θα’ ρθουνε. Μένει κανείς άναυδος, για παράδειγμα, από τη δροσιά, τη χαρά, την ευτυχία που αναδύονται από τα ζωγραφικά  πάνω στους τάφους των Ετρούσκων.  Πώς θα έφθαναν μέχρι εμένα, αν δεν ενδιαφέρονταν κάποιος Ετρούσκος Υπουργός να φτάσουν. Σας στέλνω ένα από αυτά τα αριστουργήματα για να το διαπιστώσετε. Και θα δουν οι Υπουργοί Πολιτισμού  που εναλλάσσονται στην Ελλάδα πώς οδηγείται ο μέσος Ετρούσκος από την Καλλιέργεια στον Πολιτισμό. Ας τ’ ακούει ο Τσίπρας».

 

 

  • Με πόσο ενδιαφέρον παρακολουθείτε τα θέματα ανάδειξης της Ελληνικού πολιτισμού  και πως μπορεί να αναβαθμιστεί το επίπεδο;

 

«Δυστυχώς, στην Ελλάδα -και στο εξωτερικό, για νε ευλογήσουμε και τα γένια μας – μόνο με προσωπικές θυσίες γίνονται ενδιαφέρουσες πολιτισμιακές εκδηλώσεις. Η πνευματική και αισθητική καλλιέργεια δεν κοστίζει αυτό που υποθέτει κανείς και που δυστυχώς υποθέτει η κυβέρνηση. Υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες βιβλία που καίγονται γιατί ο νόμος δεν επιτρέπει στους εκδότες να τα χαρίσουν. Μόνο μ’ αυτά θα μπορούσαν να συγκροτηθούν και να λειτουργήσουν εκατοντάδες δανειστικές βιβλιοθήκες σε όλη τη χώρα. Διαφημίζοντάς τες για να τις επισκέπτονται ο πολίτες και ιδιαίτερα οι νέοι.

Στα σχολεία πρέπει να διδάσκεται το μάθημα της Οπτικο-ακουστικής Τέχνης. Για την προετοιμασία καλών θεατών τόσο του κινηματογράφου όσο και της τηλεόρασης. Οι άνθρωποι καλλιεργούνται στην εφηβεία τους. Το πρόβλημα μερικών λαών όπως ο ελληνικός, σήμερα, είναι η «αγραμματοσύνη» των ενηλίκων.  Ένας τρόπος να αντιμετωπισθεί είναι η λεγόμενη «εξωσχολική παιδεία». Διαθέτουμε ανέξοδα μέσα όπως η τηλεόραση, το ραδιόφωνο και το διαδίκτυο. Αυτό που λείπει είναι μια κυβέρνηση εγγράμματη περί τα πολιτιστικά».

 

  • Ο Έλληνας έχει ωριμάσει κατά τη γνώμη σας και κατά πόσο είμαστε εξωστρεφής ως χώρα;

 

 

«Η ελληνική κουλτούρα αναπτύσσεται ικανοποιητικά αλλά προσωπικά. Θα ανθήσει, όπως στην κλασική Ελλάδα, στις δεκαετίες του 30 και του 60, όταν κάποιος θα ωθήσει την κουλτούρα μας να κυκλοφορεί ανά κύματα. Ο κινηματογράφος άνθησε σε πολλές χώρες όταν η πολιτεία εκεί ενδιαφέρθηκε. Η «Nouvelle Vague» στη Γαλλία, στην Αγγλία, στην Τσεχοσλοβακία, στη Γιουγκοσλαβία, στο Ιράν, στην Ελβετία, στη Ρωσία, στην Πολωνία, άλλοτε στην Ιαπωνία  και σήμερα  σε αρκετές ασιατικές χώρες. Όταν η ποιότητα αρχίσει να μετριέται σε ποσότητα, η κουλτούρα αυτό-χρηματοδοτείται».

 

  • Τι λείπει σήμερα από τους Έλληνες πολιτικούς;

 

«Μας χρειάζεται ένας Λουνατσάρσκυ, ένας Μαλρώ, μια Μελίνα Μερκούρη, ένα προφήτης, μια μάγισσα και όχι αναγκαστικά ένας Γραφειοκράτης. Που δεν έχει ποτέ διαβάσει ποίηση σ’ όλη του τη ζωή. Αναφέρω, για παράδειγμα, το εκπληκτικό φεστιβάλ Κινηματογράφου για Παιδιά και Νέους για το οποίο καμιά Κυβέρνηση δεν έχει ενδιαφερθεί σοβαρά. Που θα έπρεπε στην πρεμιέρα του να παρίσταται σύσσωμο το Υπουργικό Συμβούλιο. Να τ’ ακούει ο Τσίπρας».

 

  • Οι Γάλλοι γνωρίζουν την ελληνική κουλτούρα;

 

«Οι Γάλλοι αγνοούν την ελληνική κουλτούρα. Η μόνη που έχει διαδώσει ευρύτερα την ελληνική μουσική τουλάχιστο είναι η   Αγγελική Ιονάτου. Και τα λίγα που έχουμε κάνει εμείς οι άλλοι στη Γαλλική και, γενικότερα, Ευρωπαϊκή Τηλεόραση.  Όσο για τον Έλληνα, τον μέσο Έλληνα και τη μέση Ελληνίδα που κοιτάζουν τις παρουσιάστριες με τα «βαμμένα κόκκινα μαλλιά» σε βαθύτατα ανούσιες, άχρηστες, απολίτιστες εκπομπές, όχι δεν έχουν ωριμάσει. Στην Ελλάδα έχουμε καλούς δημοσιολόγους (που είναι ο υψηλόβαθμος δημοσιογράφος) ποιητές, σκηνοθέτες, καθηγητές στα πανεπιστήμια, εικαστικούς, γιατρούς, ψυχιάτρους, ψυχαναλυτές (για να μην παρεξηγηθώ, αναφέρω μόνο εκείνους για τους οποίους έχω προσωπικές εμπειρίες).  Έχουμε βέβαια και μια  νεολαία παθιασμένη με το «ευ ζην».

Υμέτερος.

Ροβήρος Μανθούλης»

 

mathoulis (2) mathoulis (3) mathoulis (4)

Κατηγορία: Slider, Αφιερώματα, Ειδήσεις, Ιστορία, Κοινωνία, Πρόσωπα
eXTReMe Tracker